Η συνταγή στις συμβάσεις παραχώρησης είναι πλέον γνωστή: μέχρι να πέσουν οι υπογραφές, όλα παρουσιάζονται υπολογισμένα και ασφαλή. Μόλις στεγνώσει το μελάνι, ανοίγει η κάνουλα των «απρόβλεπτων» δαπανών. Στην Εγνατία Οδό το είδαμε με σήραγγες πιστοποιημένες άνω του 90% να ξαναπιστοποιούνται από το μηδέν, με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ενώ τα διόδια συνέχιζαν να εισπράττονται κανονικά.
Στο Καστέλι, το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται με πολύ μεγαλύτερα νούμερα. Ένα έργο που δημοπρατήθηκε στα 521,84 εκατ. ευρώ έχει ήδη εκτροχιαστεί στα 1,08 δισ. ευρώ, και αν προσθέσουμε το κόστος των συστημάτων αεροναυτιλίας, ο τελικός λογαριασμός πλησιάζει το 1,2 δισεκατομμύριο. Το Δημόσιο πληρώνει, οι ιδιώτες ελέγχουν.
Το «Όχημα» της ΔΑΗΚ και το Κράτος-Χρηματοδότης
Για το αεροδρόμιο του Καστελίου, ο φορέας που κατασκευάζει και θα εκμεταλλεύεται το έργο είναι η «Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης Ανώνυμη Εταιρεία Παραχώρησης» (ΔΑΗΚ). Ένα κλασικό SPV (Special Purpose Vehicle) ιδιωτικού δικαίου (Γ.Ε.ΜΗ. 149125127000), το οποίο στήθηκε τον Φεβρουάριο του 2019 με έναν και μόνο σκοπό: τη διαχείριση αυτής της «χρυσής» σύμβασης.
Η μετοχική της σύνθεση αποκαλύπτει ποιος πραγματικά κάνει κουμάντο. Ενώ το Ελληνικό Δημόσιο βάζει το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων μέσω της Χρηματοδοτικής Συμβολής και των αποζημιώσεων, κατέχει το 45,9%. Η ιδιωτική πλευρά, δηλαδή η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (32,46%) και ο ινδικός όμιλος GMR Airports (21,64%), ελέγχει το 54,1%. Το κατασκευαστικό κομμάτι, φυσικά, δόθηκε απευθείας κατά 100% στην ΤΕΡΝΑ Α.Ε.. Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΑΗΚ κατά την ίδρυσή της ήταν ο Μιχαήλ Γουρζής, πεθερός του σημερινού Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη.
Η αρχική Σύμβαση Παραχώρησης (ν. 4612/2019) υποσχόταν την ολοκλήρωση της νέας μεγάλης πύλης της χώρας το 2025.
Η Πρώτη Αναθεώρηση: Το ΦΕΚ του 2022 και η Κατάρριψη του «Μύθου» της Πανδημίας
Χρειάστηκαν μόλις τρία χρόνια για να τιναχτεί ο αρχικός προϋπολογισμός στον αέρα. Στις 9 Δεκεμβρίου 2022, το Δημόσιο υπογράφει με τη ΔΑΗΚ Συμφωνία Εκτέλεσης Συμπληρωματικών Εργασιών.
Η πρόφαση, βγαλμένη από τεχνοκρατικό εγχειρίδιο: Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός έκρινε ότι έπρεπε να αλλάξει το Master Plan του αεροδρομίου, μεγαλώνοντας το κτίριο του αεροσταθμού επειδή, άκουσον άκουσον, είχαν περάσει 5,5 χρόνια από τις αρχικές προδιαγραφές και τα δεδομένα του τουρισμού είχαν αλλάξει. Το επιχείρημα δυσκολεύεται να σταθεί αν σκεφτεί κανείς ότι μιλάμε για υποδομή σχεδιασμένη για ορίζοντα δεκαετιών, όχι για κάτι που ξεπερνιέται σε πέντε χρόνια πριν καν ανοίξει εργοτάξιο.
Ήταν ο αρχικός σχεδιασμός πραγματικά ανεπαρκής εξαρχής, ή βρέθηκε η βολική δικαιολογία για να ανοίξει ο δρόμος για επιπλέον 104,9 εκατ. ευρώ;
Το «καπέλο» για αυτές τις αλλαγές στοίχισε στους φορολογούμενους 104.943.699,85 ευρώ μετρητά στη ΔΑΗΚ, ενώ η προθεσμία κατασκευής πήρε δώρο 24 μήνες παράταση (από τους 60 στους 84 μήνες). Υπογραφές: Κώστας Καραμανλής για το Δημόσιο, Αθανάσιος Βούρδας για τη ΔΑΗΚ.
Σημείωση ουσίας: τα 521,84 εκατ. συν τα 104,9 εκατ. δίνουν 626,78 εκατ., το πραγματικό κόστος μέχρι το 2022. Ορισμένα δημοσιεύματα έχουν αποδώσει αυτή την αύξηση στην πανδημία. Το ίδιο το ΦΕΚ, όμως, δεν την αναφέρει πουθενά ως αιτία -μιλά αποκλειστικά για μεγέθυνση του αεροσταθμού. Δεν αποκλείεται η αναφορά σε πανδημική αναθεώρηση να αφορά στην πραγματικότητα αυτή τη συμφωνία.
Το «Χρυσό» Πακέτο: Αποζημιώσεις 444,3 Εκατ. Ευρώ με Υπογραφή Δήμα
Το μεγαλύτερο χτύπημα στα δημόσια ταμεία έρχεται τον Νοέμβριο του 2025. Με την Απόφαση Ένταξης (ΑΔΑ: 9ΙΟ4465ΧΘΞ-15Γ) στο Τεχνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, ο Υπουργός Χρίστος Δήμας υπογράφει αποζημιώσεις-μαμούθ ύψους 444.300.000 ευρώ προς την εταιρεία παραχώρησης.
Οι δικαιολογίες (αιτίες δαπάνης) είναι μνημείο πρόκλησης:
Αποζημίωση για την παράταση των προθεσμιών που οι ίδιοι συμφώνησαν.
Αποζημίωση για τα «διαφυγόντα έσοδα» των 24 μηνών που άργησε να λειτουργήσει το έργο, δηλαδή αποζημιώνονται για τον χρόνο που κέρδισαν για να χτίσουν μεγαλύτερο αεροδρόμιο!
Αποζημίωση για τον COVID-19 (απώλεια εσόδων ΤΕΑΑ για τα έτη 2020-2021).
Αποζημίωση για την κατασκευή σήραγγας 3 χλμ. (επίσημη αιτιολογία: «μεταβολή Νομοθεσίας»).
Από αυτά τα 444,3 εκατ., τα 363,8 εκατ. βαφτίστηκαν «επιλέξιμα» από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Τα υπόλοιπα 80.500.000 ευρώ αναγράφονται ρητά ως «ποσό Δημόσιας Δαπάνης που δεν χρηματοδοτείται», δηλαδή βγαίνουν απευθείας, καθαρά και ξάστερα από τις τσέπες των Ελλήνων φορολογουμένων.
Η τροπολογία-κλειδί για τα ραντάρ, και η εκτόξευση προς το 1,2 δισ.
Αν νομίζατε ότι οι παροχές τελείωσαν, κάνετε λάθος. Δύο εβδομάδες μετά τα 444,3 εκατ., σκάει νέο ΦΕΚ (Α’229/12.12.2025). Με το νέο Άρθρο 25.1.7, δίνεται η δυνατότητα στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) να αποφύγει τον δημόσιο διαγωνισμό και να αναθέσει στη ΔΑΗΚ την προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού αεροναυτιλίας «κατά τη διακριτική της ευχέρεια».
Το καλοκαίρι του 2026 φέρνει τρεις ακόμα κινήσεις:
31 Ιουλίου 2026: Πληρώνονται στη ΔΑΗΚ τα πρώτα 69,1 εκατ. ευρώ για το τούνελ. Μέσα εκεί υπάρχει και «Δαπάνη Επιτάχυνσης»! Το Κράτος, δηλαδή, πληρώνει έξτρα πριμ για να τρέξει ο εργολάβος ένα έργο που καθυστέρησε με κρατική ευθύνη. Εκεί κρύβεται και η αμοιβή του «Ανεξάρτητου Μηχανικού» (Hill International), προσεκτικά αθροισμένη χωρίς να φαίνεται το ακριβές ποσό.
7 Αυγούστου 2026: Η ΔΑΗΚ κάνει χρήση της «ευχέρειας» του ΦΕΚ και υπογράφει απευθείας σύμβαση 105,2 εκατ. ευρώ με την κοινοπραξία Indra Sistemas – ΑΤΕΣΕ για τα ραντάρ, παρακάμπτοντας τις χρονοβόρες διαδικασίες του Δημοσίου.
13 Αυγούστου 2026: Τροποποιείται η πράξη των 444,3 εκατ. για να δοθεί νέα παράταση 22 μηνών (από 28.02.2027 στις 31.12.2028).
626,78 (αρχικά + 1η αύξηση) + 444,3 (αποζημιώσεις) + 105,2 (αεροναυτιλία). Το Καστέλι κοστίζει πλέον σχεδόν 1,2 δισ. ευρώ.
Ο «Ανεξάρτητος» Μηχανικός που ποτέ δεν είπε όχι
Πώς νομιμοποιούνται όλα αυτά τεχνικά; Από τον λεγόμενο Ανεξάρτητο Μηχανικό. Το πραγματικό πρόβλημα με την «ανεξαρτησία» του Μηχανικού δεν εξαντλείται στο τυπικό ζήτημα του ποιος κόβει την επιταγή της αμοιβής του (αμείβεται απευθείας από τη ΔΑΗΚ/ΤΕΡΝΑ), αλλά στο τι ακριβώς νομιμοποιεί η υπογραφή του.
Ο Ανεξάρτητος Μηχανικός έχει κομβικό ρόλο. Αξιολογεί, εγκρίνει και πιστοποιεί κάθε τεχνική αλλαγή του έργου. Στην περίπτωση του Καστελίου, το έργο που επιβλέπει ξεκίνησε με προϋπολογισμό 521,84 εκατ. ευρώ και έχει φτάσει το 1,2 δισ.. Καμία από τις αυξήσεις αυτές δεν σταμάτησε, δεν ανακόπηκε, δεν αμφισβητήθηκε ουσιαστικά στην πορεία. Κάθε αναθεώρηση, κάθε αποζημίωση, κάθε αλλαγή σχεδίου έχει την υπογραφή του. Ο ανάδοχος δεν χρειάστηκε ποτέ να παλέψει με τον ελεγκτή του δικού του έργου. Ο έλεγχος νομιμοποιούσε τις αυξήσεις μία προς μία, καθώς η ΔΑΗΚ τις ζητούσε. Ένας θεσμός που πληρώνεται για να προστατεύει το δημόσιο χρήμα, στην πράξη κύλησε αναίμακτα μαζί με κάθε αίτημα του αναδόχου.
Το τελικό ταμείο μιας «έξυπνης» παραχώρησης
Το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι θα διαφημιστεί ως ένα τεράστιο αναπτυξιακό έργο. Στην πραγματικότητα, όμως, αποτελεί το μνημείο της κυρίαρχης εργολαβικής τακτικής στην Ελλάδα. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ του Γ. Περιστέρη μπήκε στο παιχνίδι με 521,84 εκατομμύρια και βγαίνει με ένα έργο 1,2 δισεκατομμυρίων, έχοντας εξασφαλίσει ότι την τεράστια οικονομική διαφορά δεν θα την καλύψουν τα ταμεία της εταιρείας, αλλά το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και η τσέπη του Έλληνα πολίτη. Με έναν Ανεξάρτητο Μηχανικό να λειτουργεί ως σφραγίδα νομιμοποίησης και ένα κράτος πρόθυμο να αποδεχτεί κάθε αναθεώρηση κόστους, το μήνυμα είναι σαφές: Στο καπιταλιστικό μοντέλο των ελληνικών παραχωρήσεων, ο ιδιώτης παίρνει τα κλειδιά και τα κέρδη, και ο φορολογούμενος απλώς πληρώνει τον λογαριασμό της ανακαίνισης.
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ
ΠΕΡΙΣΤΕΡΗΣ: ΤΑ «ΧΡΥΣΑ» ΕΡΓΑ, ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ – ΜΕΡΟΣ 3
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
