Οι ΗΠΑ επαναφέρουν την προσπάθεια για πώληση ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Ουκρανίας

Μετά το σαμποτάζ στον αγωγό Nord Stream, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ενώσουν τις δυνάμεις τους με τη Ρωσία για την ανοικοδόμησή του, με τις ΗΠΑ να λαμβάνουν μερίδιο από τα κέρδη. Ενώ το αρχικό έργο Nord Stream υλοποιήθηκε από μια κοινοπραξία γερμανικών, γαλλικών, ολλανδικών και ρωσικών συμφερόντων, το νέο εγχείρημα θα περιλαμβάνει Αμερικανούς και Ρώσους επενδυτές. Οι συζητήσεις διεξήχθησαν υπό την καθοδήγηση του Κιρίλ Ντμιτρίεφ, διευθύνοντος συμβούλου του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων (του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου), και του ειδικού απεσταλμένου Τζάρεντ Κούσνερ. Ο Κούσνερ, ο οποίος έχει επιχειρήσει να μεσολαβήσει για την επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, θεωρεί την επιχειρηματική δραστηριότητα ως βασικό παράγοντα για την αποκατάσταση της ειρήνης.

Μια τέτοια συμφωνία θα επέτρεπε σε Αμερικανούς επενδυτές να αποκομίσουν κέρδη από τις ροές ενέργειας προς την Ευρώπη, μετά τη λήξη του πολέμου. Ο Ντμιτρίεφ και ο Κούσνερ συναντήθηκαν στη Μόσχα και τη Νέα Υόρκη κατά τις τελευταίες εβδομάδες.Αν και δεν είναι σαφές σε ποιον βαθμό συζήτησαν για τον Nord Stream σε αυτές τις συναντήσεις, το θέμα παραμένει στην ατζέντα, όπως ανέφεραν στο Reuters δύο άτομα που γνωρίζουν το ζήτημα. «Οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ της Ρωσίας και της DFC (Αμερικανική Εταιρεία Χρηματοδότησης Διεθνούς Ανάπτυξης) καθώς και του Υπουργείου Οικονομικών, και θα πρέπει να αποφέρει οφέλη στους φορολογούμενους και τις εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ερωτηθείς σχετικά με τις συζητήσεις για τον αγωγό.

Είναι απίθανο οι συζητήσεις αυτές να προχωρήσουν περαιτέρω, καθώς τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ έχουν επιβάλει κυρώσεις στον αγωγό Nord Stream και στις εμπλεκόμενες εταιρείες.Για να μπορέσει η κυβέρνηση Τραμπ να άρει τις κυρώσεις, θα έπρεπε να πείσει το Κογκρέσο. Ωστόσο, είναι αμφίβολο αν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα διατηρήσει την πλειοψηφία μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών σχεδόν βέβαια θα αντιταχθεί σε οποιαδήποτε χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο να είναι η απόλυτη άρνηση της ΕΕ να επαναλάβει τις αγορές ρωσικού φυσικού αερίου. Εκπρόσωπος του γερμανικού Υπουργείου Οικονομίας και Ενέργειας δήλωσε ότι ο Nord Stream και το ρωσικό φυσικό αέριο υπόκεινται σε κυρώσεις στην Ευρώπη και ότι η Γερμανία έχει βρει εναλλακτικές λύσεις. Πρόσθεσε ότι οποιαδήποτε επαναλειτουργία των αγωγών θα απαιτούσε κυβερνητική έγκριση, κάτι που δεν αποτελεί επιδίωξη.

Αν και το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης στη Γερμανία, το AfD, τάσσεται υπέρ της επανέναρξης των αγορών ρωσικού φυσικού αερίου, θα υπάρξει σθεναρή αντίσταση από τα κόμματα του πολιτικού κατεστημένου και από άλλες χώρες της ΕΕ, ιδίως την Πολωνία.

Η αμερικανική κυβέρνηση προωθεί ένα σχέδιο για την επανέναρξη των πωλήσεων ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω των αγωγών της Ουκρανίας, με τη συμμετοχή ενός αμερικανικού ενδιάμεσου φορέα, όπως ανέφερε η Wall Street Journal στις 2 Νοεμβρίου, επικαλούμενη ανώνυμους αξιωματούχους από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ουκρανία. Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Jared Kushner και Steve Witkoff προώθησαν την ιδέα αυτή κατά τη διάρκεια επισκέψεών τους στη Μόσχα και το Κίεβο τον Σεπτέμβριο. Η πρόταση τέθηκε στο περιθώριο τον περασμένο μήνα, αφού η Ουκρανία, κατόπιν πίεσης από τον Αμερικανό Πρόεδρο Donald Trump, ανέστειλε τα πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων.

Έκτοτε, το Κίεβο έχει επαναλάβει τις επιθέσεις, σύμφωνα με το Bloomberg. Το δημοσίευμα δεν αναφέρει ότι οι αξιωματούχοι επανέφεραν επίσημα την πρόταση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και ως εκ τούτου, το ρεπορτάζ περιγράφει την ανανεωμένη προώθηση της ιδέας, χωρίς να επιβεβαιώνει την επίσημη επαναφορά της.

Οι Witkoff και Kushner προέτρεψαν για πρώτη φορά το Κίεβο και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επαναλάβουν τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου τον Οκτώβριο, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απορρίπτει την ιδέα μέσα σε λίγες ημέρες.

Η διοχέτευση ρωσικού φυσικού αερίου μέσω ενός αμερικανικού ενδιάμεσου φορέα ενδέχεται να δοκιμάσει τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η νομικά δεσμευτική διαδικασία σταδιακής κατάργησης (phase-out) της ΕΕ σε μια τέτοια διευθέτηση. Ο σχετικός κανονισμός απαγορεύει, από την 1η Ιανουαρίου 2027, ορισμένες μακροπρόθεσμες συμβάσεις για ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), καθώς και τις προμήθειες μέσω αγωγών από τις 30 Σεπτεμβρίου 2027 (ή από την 1η Νοεμβρίου, εάν δεν επιτευχθούν οι στόχοι αποθήκευσης).

Δεν έχει διευκρινιστεί πώς εφαρμόζονται οι διατάξεις αυτές στην περίπτωση ενός αμερικανικού ενδιάμεσου φορέα. Μέχρι στιγμής, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τηρούν ενιαία στάση. «Δεν πρέπει να αγοράζουμε τίποτα που ενισχύει το πολεμικό ταμείο του Πούτιν, συμπεριλαμβανομένου του ρωσικού φυσικού αερίου», δήλωσε στις 26 Οκτωβρίου η Γερμανίδα Υπουργός Οικονομίας και Ενέργειας, Katherina Reiche, ενώ ο Πολωνός Υπουργός Οικονομικών και Οικονομίας, Andrzej Domanski, απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο επιστροφής στο ρωσικό φυσικό αέριο, κατά τη διάρκεια πολωνο-γερμανικού επιχειρηματικού φόρουμ στη Βαρσοβία. Η Σλοβακία αποτελεί την εξαίρεση, δηλώνοντας ότι θα συνεχίσει να αγοράζει ρωσικό φυσικό αέριο, ενώ το Κρεμλίνο έχει προτρέψει την Ευρώπη να μην αποκλείει το ενδεχόμενο επιστροφής σε αυτό. Η παύση των επιθέσεων κατά των διυλιστηρίων, η οποία οδήγησε στο «πάγωμα» του σχεδίου για το φυσικό αέριο, διήρκεσε περίπου δύο εβδομάδες.

Οι σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου έφτασαν σε χαμηλό σημείο τον περασμένο μήνα, αφότου ο Τραμπ συνήψε συμφωνία με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν σχετικά με το ρωσικό ντίζελ. Βάσει αυτής, οι ΗΠΑ απέφυγαν την αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με αντάλλαγμα τη διάθεση περιορισμένων ποσοτήτων ρωσικού ντίζελ από τη Μόσχα στην παγκόσμια αγορά, προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές.

Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη ανήλθαν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων σχεδόν τεσσάρων ετών, με τον δείκτη αναφοράς TTF της Ολλανδίας να πλησιάζει τα 100 ευρώ ανά MWh στα τέλη Οκτωβρίου, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε διαταραχές στις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ.

Στις 29 Οκτωβρίου, τα αποθέματα στην ΕΕ βρίσκονταν στο 74,89% της χωρητικότητάς τους, έναντι του μέσου όρου πενταετίας που κυμαίνεται περίπου στο 89,7% για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Στη Γερμανία, η πληρότητα των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ανερχόταν στο 61,61%, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες σχετικά με τη δυνατότητα της χώρας να αναπληρώσει τα αποθέματά της κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Οι αγωγοί διαμετακόμισης στην Ουκρανία παραμένουν άθικτοι και η ροή θα μπορούσε να αποκατασταθεί εάν επιτευχθεί συμφωνία. Οι εξαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω της Ουκρανίας διακόπηκαν όταν έληξε η πενταετής συμφωνία διαμετακόμισης στα τέλη του 2024 και το Κίεβο αρνήθηκε να την ανανεώσει.