Τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα

Η Ευρώπη άρχισε να καταναλώνει τα αποθέματα φυσικού αερίου για τον χειμώνα, τα οποία βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από τότε που ξεκίνησε η καταγραφή στοιχείων το 2011. Την 1η Νοεμβρίου, μετά από πέντε ημέρες συνεχών αντλήσεων, η πληρότητα στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης της ΕΕ ανερχόταν στο 74,6%. Σύμφωνα με την πλατφόρμα διαφάνειας AGSI του οργανισμού Gas Infrastructure Europe, τα αποθέματα κορυφώθηκαν στο 74,96% στις 27 Οκτωβρίου και έκτοτε μειώνονται καθημερινά, φτάνοντας τις 844 TWh (80 δισ. κυβικά μέτρα).

Το προηγούμενο χαμηλότερο επίπεδο κατά την έναρξη της χειμερινής περιόδου είχε καταγραφεί τον Οκτώβριο του 2021, στο 77,5%, λίγο πριν από την ενεργειακή κρίση του 2022. Πριν από έναν χρόνο, την 1η Νοεμβρίου, η πληρότητα στις εγκαταστάσεις της ΕΕ ήταν 82,8%, ενώ ο μέσος όρος για τη συγκεκριμένη ημερομηνία κατά την περίοδο 2011-2025 ανέρχεται στο 90,5%. Η Ευρώπη εισέρχεται στους ψυχρούς μήνες διαθέτοντας περίπου το 1/6 λιγότερο φυσικό αέριο από το συνηθισμένο, ενώ οι τιμές έχουν καταστεί ευάλωτες στις ειδήσεις που προέρχονται από την περιοχή του Κόλπου.

Τον Οκτώβριο, η τιμή αναφοράς στο ολλανδικό χρηματιστήριο φυσικού αερίου (TTF) ξεπέρασε τα 100 ευρώ ανά MWh (1.180 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα) για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του πρακτορείου TASS, βάσει στοιχείων του χρηματιστηρίου ICE, ο μέσος όρος τιμής για τον Οκτώβριο διαμορφώθηκε περίπου στα 1.000 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα, επίπεδο 2,6 φορές υψηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Στις 2 Νοεμβρίου, το συμβόλαιο TTF για τον Δεκέμβριο σημείωσε πτώση άνω του 3%, υποχωρώντας στα 95,21 ευρώ ανά MWh, το χαμηλότερο επίπεδο από τις 29 Οκτωβρίου, μετά τη δήλωση του Ιρανού Προέδρου, Μασούντ Πεζεσκιάν, ότι ο Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ είχε δώσει το «πράσινο φως» για συνομιλίες με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η πτώση αυτή ενδέχεται να μην έχει διάρκεια, καθώς, όπως μετέδωσε σήμερα το πρακτορείο Reuters, δεν έχει σημειωθεί καμία ουσιαστική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Οι κανόνες της ΕΕ απαιτούν από τα κράτη-μέλη να έχουν τις εγκαταστάσεις αποθήκευσής τους γεμάτες σε ποσοστό 90% κάποια στιγμή μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου, με ένα περιθώριο απόκλισης έως και 10 ποσοστιαίων μονάδων για τις περιπτώσεις όπου η πλήρωση αποδεικνύεται δύσκολη.

Δεδομένου ότι οι εκροές έχουν ήδη ξεκινήσει ενώ τα αποθέματα βρίσκονται κάτω από το 75%, ακόμη και αυτό το χαμηλότερο όριο είναι πλέον ανέφικτο, ενώ οι αναλυτές είχαν ήδη προειδοποιήσει για έλλειμμα 14 δισ. κυβικών μέτρων (bcm) κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Η Γερμανία, ο μεγαλύτερος καταναλωτής στην ΕΕ, είχε καλύψει τη χωρητικότητά της μόλις κατά 61% περίπου, και η αδυναμία της να γεμίσει τις δεξαμενές της έχει προκαλέσει αντιπαράθεση με την Ιταλία. Τα επίπεδα αποθήκευσης, που βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων 15 ετών, καθιστούν την Ευρώπη πιο εκτεθειμένη από το συνηθισμένο αυτόν τον χειμώνα, ιδιαίτερα σε περίπτωση που ο καιρός γίνει ψυχρός, δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Equinor, Anders Opedal, στο συνέδριο ADIPEC στο Άμπου Ντάμπι στις 2 Νοεμβρίου, σύμφωνα με το πρακτορείο TASS. Πολλοί αγοραστές, συμπεριλαμβανομένων των πελατών της ίδιας της Equinor, αναζητούν πλέον μακροπρόθεσμα συμβόλαια, ανέφερε ο ίδιος.

Το Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG) έχει επωμιστεί το μεγαλύτερο μέρος του φορτίου. Οι παραδόσεις από τους ευρωπαϊκούς τερματικούς σταθμούς ανήλθαν σε περίπου 11,1 bcm τον Οκτώβριο, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε μηνών και αυξημένες κατά 4% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, αν και παραμένουν μειωμένες κατά 12% σε σύγκριση με τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με υπολογισμούς που βασίζονται σε στοιχεία του GIE.

Το LNG κάλυψε το 42,4% του ευρωπαϊκού εφοδιασμού κατά το διάστημα Ιανουαρίου-Οκτωβρίου, ξεπερνώντας το αέριο από τη Βόρεια Θάλασσα (κυρίως νορβηγικής προέλευσης) που ανήλθε στο 38,4%. Ακολουθούν η Βόρεια Αφρική με 9,6%, οι προμήθειες από την ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών, με 5,9%, και το Αζερμπαϊτζάν με 3,6%, σύμφωνα με στοιχεία του ENTSOG έως τις 30 Οκτωβρίου. Οι εισαγωγές ρωσικού LNG από την ΕΕ αυξήθηκαν κατά 10% σε ετήσια βάση, φθάνοντας περίπου τα 16,5 bcm κατά το πρώτο εννεάμηνο, σύμφωνα με εκτιμήσεις που βασίζονται σε στοιχεία του ινστιτούτου Bruegel, ενώ οι συνολικές αγορές LNG του μπλοκ μειώθηκαν κατά 5%, στα 104 bcm.

Η Ρωσία καλύπτει πλέον περίπου το 11% της κατανάλωσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, ποσοστό μειωμένο από το 45% που ίσχυε πριν από την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, όπως ανέφερε η εφημερίδα «The Moscow Times». Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να τερματίσει όλες τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027, μια σταδιακή κατάργηση η οποία, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών στην Ευρώπη.

Η Goldman Sachs εκτίμησε ότι οι τιμές θα μπορούσαν να ανέλθουν στα 150 ευρώ ανά MWh εάν ο φετινός χειμώνας είναι ψυχρός, ενώ η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) προειδοποίησε,  ότι αυτό ακριβώς είναι το αναμενόμενο.