Κρίμα: Ο Νικήτας Κακλαμάνης εξευτέλισε τον θεσμό του προέδρου της Βουλής

Το άκουγα και δεν το πίστευα. Ο τρίτος τη τάξει πολιτειακός παράγοντας της χώρας επέλεξε τον ρόλο του ως θεματοφύλακα της Βουλής για να υπηρετήσει πολιτικό σκοπό. Πάνω σε έναν από γνωστούς καυγάδες στην βουλή, γύρισε και είπε σε πολιτικό αρχηγό «δίνετε ασίστ στον πρωθυπουργό και βάζει τρίποντα, δεν το έχετε καταλάβει τόση ώρα. Επιτέλεσε δημόσια μια πολιτική αξιολόγηση της αντιπολιτευτικής παρουσίας, χρησιμοποιώντας γλώσσα που ωφελεί τον πρωθυπουργό και υπονομεύει την ουδετερότητα του προεδρείου.

Ο ρόλος του προέδρου της Βουλής είναι θεσμικός και όχι αυτός του… σχολιασμού. Είναι ο εγγυητής της τάξης στη διαδικασία, αλλά και ο θεματοφύλακας του κοινοβουλευτικού διαλόγου — ακόμη και όταν ο διάλογος αυτός είναι ενοχλητικός ή ακανθώδης. Όταν ο πρόεδρος υιοθετεί μεταφορές και σχολιάζει την πολιτική σκοπιμότητα μιας βουλευτικής παρέμβασης με τρόπο που ευνοεί το κυβερνητικό αφήγημα, ο θεσμός χάνει την αξιοπιστία του. Η δημοκρατία δεν χρειάζεται μόνο τήρηση διαδικασιών, χρειάζεται και την εντύπωση ότι οι διαδικασίες δεν δρουν με μεροληψία.

Η πολιτική χρήση της προεδρικής έδρας δεν είναι ατομικό σφάλμα, είναι θεσμικό πρόβλημα. Όταν ο πρόεδρος μετατρέπεται σε επιτελικό στήριγμα του πρωθυπουργικού λόγου, αντί σε ρυθμιστή των ίσων όρων για όλους τους βουλευτές, το αποτέλεσμα είναι διπλό: πρώτον, αποθαρρύνονται οι μικρότερες φωνές από το να παρεμβαίνουν· δεύτερον, προβάλλεται η εικόνα μιας Βουλής που λειτουργεί ως όχημα μιας μονομερούς επικοινωνιακής στρατηγικής.

Η ελευθερία της αντιπολίτευσης δεν είναι παιχνίδι εντυπώσεων. Είναι ουσία δημοκρατίας. Το να μιλάει ο πρόεδρος για «ασίστ» και «τρίποντα» όταν καλείται να επιβάλει την τάξη δείχνει έλλειμμα σεβασμού προς την κοινοβουλευτική αντιπαράθεση και προς τους θεσμούς γενικότερα. Οι πολίτες που παρακολουθούν δεν έχουν ανάγκη από αθλητικές μεταφορές, έχουν ανάγκη από σοβαρότητα, αξιοπρέπεια και κοινούς κανόνες.

Κάθε θεσμική εκτροπή έχει συνέπειες. Η κανονικοποίηση τέτοιων συμπεριφορών αποδυναμώνει την εμπιστοσύνη στην πολιτική εκπροσώπηση και επιτρέπει στον δημόσιο λόγο να μετασχηματίζεται σε παρέμβαση πάνω σε θεσμικά όργανα,  με ό,τι αυτό σημαίνει για τη λειτουργία της δημοκρατίας. Αν ο πρόεδρος της Βουλής επιθυμεί να υπερασπιστεί την τάξη, ας το κάνει με τρόπο που δεν εξυπηρετεί αποκλειστικά έναν από τους αντιτιθέμενους πολιτικούς πόλους. Η αξιοπρέπεια του θεσμού απαιτεί μεγαλύτερη νηφαλιότητα και λιγότερο κομματικό πατριωτισμό.