Το σκάνδαλο «Fonzi» συγκλονίζει την Τουρκία: Παραιτείται ο επικεφαλής της τραπεζικής εποπτείας στον απόηχο της «φούσκας» των 20 δισ. δολαρίων
Μια νέα, ηχηρή αποχώρηση έρχεται να ταράξει τα θεμέλια του τουρκικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθώς ο Σαχάπ Καβτσίογλου, επικεφαλής της Αρχής Τραπεζικής Ρύθμισης και Εποπτείας (BDDK) και πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας, ζήτησε από τον Ρετζέp Ταγίπ Ερντογάν να τον απαλλάξει από τα καθήκοντά του. Η κίνηση αυτή πραγματοποιείται την ώρα που η έρευνα για ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά σκάνδαλα στην ιστορία της χώρας διευρύνεται επικίνδυνα, αγγίζοντας πολιτικούς, κορυφαίους τραπεζίτες και στελέχη που βρίσκονται επί χρόνια κοντά στους μοχλούς της εξουσίας.
Η κατάρρευση των επενδυτικών κεφαλαίων και ο μηχανισμός χειραγώγησης
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται μια υπόθεση επενδυτικών κεφαλαίων ύψους 20 δισ. δολαρίων, γνωστή πλέον με τον ειρωνικό όρο «Fonzi», η οποία έχει αφήσει στον αέρα σχεδόν μισό εκατομμύριο μικροεπενδυτές. Ορισμένα επενδυτικά σχήματα, όπως η Tera Group, υποσχέθηκαν εξωπραγματικές αποδόσεις που έφταναν ακόμη και το 4.233% μέσα στο 2025, προσελκύοντας αποταμιευτές που αναζητούσαν καταφύγιο από τον καλπάζοντα πληθωρισμό.
Ωστόσο, ο μηχανισμός αυτός λειτουργούσε με πρακτικές χειραγώγησης τύπου pump and dump. Με τη συγκέντρωση μεγάλων θέσεων σε συγκεκριμένες μετοχές, όπως η ναυπηγική Özata Denizcilik, οι τιμές εκτοξεύονταν τεχνητά πριν καταρρεύσουν ολοκληρωτικά, χάνοντας έως και το 98% της αξίας τους. Το ντόμινο της 15ης Σεπτεμβρίου, όταν τα επενδυτικά κεφάλαια αδυνατούσαν να ικανοποιήσουν τα αιτήματα εξαγοράς, οδήγησε την κυβέρνηση σε έκτακτα μέτρα «καραντίνας» και στην εκκαθάριση 131 κεφαλαίων.
Πολιτικές προεκτάσεις, συλλήψεις και το βαρύ πλήγμα στην οικονομία
Η δικαστική έρευνα έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, με περισσότερα από 400 πρόσωπα να αντιμετωπίζουν διαδικασίες και τις συλλήψεις να ξεπερνούν τις 100, περιλαμβάνοντας ανώτατα στελέχη του χρηματιστηρίου και πρόσωπα προσκείμενα στο κυβερνών κόμμα AKP. Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο και τις προσπάθειες του Ερντογάν να παρουσιαστεί ως εγγυητής της κάθαρσης, τα ερωτήματα παραμένουν καυτά: γιατί οι αρμόδιες αρχές δεν παρενέβησαν παρά τις έγκαιρες προειδοποιήσεις;
Με το τουρκικό χρηματιστήριο να έχει χάσει το ένα τρίτο της κεφαλαιοποίησής του, περίπου 100 δισ. δολάρια, και τα καθαρά συναλλαγματικά αποθέματα να συρρικνώνονται δραματικά, το μεγαλύτερο θύμα της υπόθεσης είναι η ίδια η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, σε μια κρίσιμη καμπή όπου η Τουρκία προσπαθεί να πείσει για τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της αγοράς της.
