Προσπαθούν να μας δουλέψουν ψιλό γαζί με το Brain Gain

Θα ήταν ακριβές το να πούμε πως η κυβέρνηση μας έχει πρήξει τον τελευταίο καιρό με την προπαγάνδα περί ανατροπής της φυγής των νέων Ελλήνων στο εξωτερικό, ισχυριζόμενη πως η διασπορά πλέον επιστρέφει στη χώρα μας διότι απολαμβάνει υψηλότερους μισθούς και ποιότητα ζωής.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του μάλιστα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, κος Μαρινάκης, ισχυρίστηκε πως η άνω επιτυχία της κυβέρνησης υποστηρίζεται από σχετική έρευνα του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ) η οποία αποδεικνύει περίτρανα το πώς η Ελλάδα είναι πλέον ένα success story ως προς την επιστροφή της διασποράς.

Πείτε με καχύποπτο αλλά εγώ δεν βλέπω κάτι τέτοιο στη καθημερινότητά μου, καθώς όλοι οι συνομήλικοί μου (31 είμαι παρεμπιπτόντως) είτε έχουν φύγει και ρίξει μαύρη πέτρα προ πολλού ή ψάχνουν τρόπους για να φύγουν ή ντιλάρουν σε Βούλα, Γλυφάδα, Πειραιά και Ομόνοια και έχουν λύσει τα της καριέρας τους. Με αυτό το σκεπτικό και ως πολιτικός επιστήμονας, αποφάσισα να μπω και να δω με τα ίδια μου τα μάτια αυτή την έρευνα (κάτι που δεν έκανε κανένας στη κυβέρνηση) και να αναλύσω τα δεδομένα της.

Τα αποτελέσματα που βρήκα θα σοκάρουν όσους θέλουν να πιστέψουν το κυβερνητικό αφήγημα 😮

Ο Μαρινάκης να μάθει να διαβάζει πριν μιλήσει

Οι αμφιβολίες μου άρχισαν από τη πρώτη κιόλας σελίδα καθώς είδα πως η έρευνα δεν ρώτησε τους ερωτηθέντες γιατί επέστρεψαν, με το δείγμα αυτής να είναι μόνο 602 άτομα. «602;» σκέφτηκα. Η διασπορά τη τελευταία δεκαετία ξεπερνά το μισό εκατομμύριο και παρά το «success story» της μαζικής επιστροφής Ελλήνων στην Ελλάδα δε μπόρεσαν να βρουν περισσότερα από 602 άτομα; «Ίσως να ήταν μικρό το budget» υπέθεσα, γνωρίζοντας το πόσα λίγα ποσά επενδύονται για έρευνα στη χώρα μας.

Πάμε παρακάτω

Η έρευνα μελετά αυτούς που μετανάστευσαν πρίν το 2010 έως και το 2019. «Ώπα», είπα. «Τι γίνεται με αυτούς που έφυγαν μετά την περαιτέρω βύθιση της οικονομίας λόγο των lockdown; Γιατί επιλέγονται τόσο βολικές ημερομηνίες;»

Πάμε τώρα στο ζουμί της υπόθεσης

72% των ερωτηθέντων ήταν άνδρες (ο παραδοσιακός βιοπαλαιστής του οίκου) οι οποίοι γύρισαν από το 2020 και μετά (αφού η έρευνα σταματά σε αυτούς που έφυγαν ως το 2019). Τι είχαμε τότε; Τον μιντιακό πανικό της καραντίνας. Θα ήταν άδικο να υποθέσουμε πως οι άνδρες αυτοί, το 85% των οποίων είναι 35 και άνω (άρα έχουν γηραιούς γονείς) γύρισαν για να φροντίσουν τους γονείς τους να αντιμετωπίσουν το ψυχολογικό και οικονομικό κόστος της «πανδημίας»; Το γεγονός πως το 84% δε γύρισαν λόγω της φορολογικής πολιτικής για τους επαναπατρισθέντες και πως το 37% επέστρεψαν τα κρίσιμα χρόνια της «πανδημίας» (2020-2022) θα δικαιολογούσε μια τέτοια ερώτηση. Φυσικά, ερώτηση θα μείνει, καθώς οι συνάδελφοι που έκαναν την έρευνα ξέχασαν πολύ βολικά να ρωτήσουν το δείγμα, γιατί επέστρεψε (είναι σα να ξεχάσει ο σερβιτόρος να σου φέρει μαχαιροπίρουνα, πιάτο και ποτήρι).

Ποιοί ήταν αυτοί που έφυγαν;

Σύμφωνα με την έρευνα, το 79% είναι εργάτες υψηλού επιπέδου, δηλαδή πτυχιούχοι και κάτοχοι μεταπτυχιακών τίτλων και το 89% του συνόλου των ερωτηθέντων έφυγε εξαιτίας οικονομικών λόγων.

Όταν πήγαν στο εξωτερικό σχεδόν όλοι απασχολήθηκαν σε εργασίες υψηλών αμοιβών αν και πάλι η έρευνα μας δυσκολεύει στο να το πούμε αυτό με 100% βεβαιότητα γιατί πάλι ξέχασαν να τους ρωτήσουν τα εκεί εισοδήματά τους. Δουλειές όμως όπως ιδιωτικοί υπάλληλοι γραφείου και τεχνίτες, τείνουν να αμείβονται καλά στο εξωτερικό (σίγουρα καλύτερα από ότι στην Ελλάδα) άρα θεωρώ την υπόθεσή μας ασφαλή.

Το 76% εργάστηκε σε αυτές τις δουλειές από 3 έως 10+ έτη και το 41% από 6 έως 10+ έτη άρα μιλάμε για καριερίστες και μόνιμους (όχι εποχιακούς) εργαζόμενους. Κρίνοντας από την ηλικία της πλειοψηφίας αυτών που είναι 35+, τα χρόνια που δούλευαν ως μέσο όρο και τις δουλειές που έκαναν, δε θα ήταν παράλογο να θεωρήσουμε πως είχαν φτιάξει ένα καλό κομπόδεμα το οποίο θα βοηθούσε στο να ζήσουν με μεγαλύτερη άνεση στην Ελλάδα από τον μέσο Έλληνα. Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως κίνητρο επαναπατρισμού και επιστροφής σε φίλους και οικογένεια καθώς η κυβερνητική πολιτική δεν ήταν όπως είδαμε αυτή που τους επέστρεψε.

Πάμε να δούμε τώρα πώς τα περνάνε αυτοί που γύρισαν.

Μιζέρια και δυσκολία

Όπως προοικονομεί και ο τίτλος που χρησιμοποίησα μάλλον δε τα περνάνε και τόσο καλά.

Αν και το 73% δηλώνει πως απέκτησε νέες, πολύ ανταγωνιστικές ικανότητες λόγω της δουλειάς τους στο εξωτερικό, 46% των ερωτηθέντων δηλώνουν πως δυσκολεύτηκαν να ενταχθούν στην αγορά εργασίας ενώ ένα 28% δηλώνει πως δεν αξιοποιεί τις ικανότητές του αυτές στο αρχαϊκό εργασιακό μας περιβάλλον.

Από αυτούς τους «αναβαθμισμένους» εργαζόμενους μόνο ένα 11% απορροφήθηκε στο Δημόσιο, 7% στην Υγεία, 6% στον τουρισμό, 5% στην ενέργεια, 4% στον αγροτικό τομέα και 3% στη ναυτιλία και τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Αναφέρω τους τομείς αυτούς καθώς θα έπρεπε να σφύζουν τέτοιου προσωπικού για τη στήριξη της Ελλάδας 2.0. Μάλιστα δε θα ήταν υπερβολή να θεωρήσουμε πως πολλοί από τους ανθρώπους αυτούς όπως πχ. αυτοί που δούλευαν ως δημόσιοι υπάλλοιλοι του εξωτερικού ή όσοι δουλεύουν στη ναυτιλία ίσως να απεστάλησαν από το ίδιο το δημόσιο και τις εταιρείες τους ως αποσπασμένοι εργαζόμενοι στην ΕΕ ή σε ξένα παραρτήματα των εταιρειών τους, κάτι που συμβάλλει και στο γιατί κάποια στιγμή κλήθηκαν να επιστρέψουν.

Τέλος, 53% δε δηλώνουν ικανοποιημένοι από τις συνθήκες εργασίας εδώ, 44% κρίνουν αρνητικά τη ποιότητα ζωής στην Ελλάδα, 45% δε θα παρότρυναν κάποιον να επιστρέψει και 47% είναι απαισιόδοξοι για το μέλλον τους εδώ.

Εν κατακλείδι

Θα μπορούσα να επεκτείνω την ανάλυση αλλά δε νομίζω πως χρειάζεται. Το συμπέρασμα είναι ένα, οι άνθρωποι αυτοί δε γύρισαν για να αναζητήσουν ισάξιες ή καλύτερες ευκαιρίες εργασίας και ποιότητα ζωής. Πολλοί θα πρέπει να γύρισαν γιατί έλυσαν τα οικονομικά τους και αποφάσισαν να επανενωθούν με τους οικείους τους, ενώ οι υπόλοιποι επέστρεψαν είτε γιατι ήταν μετακλητοί είτε για προσωπικούς λόγους. Όπως και να έχει, σχεδόν κανένας δεν επέστρεψε εξαιτίας των κυβερνητικών πολιτικών και καλό θα ήταν ο κος Μαρινάκης και οι υπόλοιποι υπερτροφικοί κηφήνες της ΝΔ να μάθουν να διαβάζουν τις έρευνες πριν τις επικαλεστούν.

Κωνσταντίνος Ελευθερίου

Πολιτικός Επιστήμονας, Διαπραγματευτής, Ερευνητής

Πλήρης Αρθρογραφία και Συνεντεύξεις μπορούν να βρεθούν στο:

https://giveit.link/KonstantinosEleftheriou