Ποντιακή Γενοκτονία: Το χρέος μας απέναντι στην αλήθεια

Αναστάσιος Πουλόπουλος, φιλόλογος

Η Γενοκτονία των Ποντίων αποτελεί μία από τις πιο τραγικές σελίδες της νεότερης ιστορίας του Ελληνισμού. Πρόκειται για την μαζική εξόντωση, τον εκτοπισμό και τις διώξεις των Ελλήνων του Πόντου από τους Οθωμανούς και αργότερα από τους Νεότουρκους και τους Κεμαλιστές, κατά την περίοδο 1914–1923.

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και των γεγονότων που ακολούθησαν, ο ποντιακός ελληνισμός, που ζούσε για αιώνες στην περιοχή του Πόντου, στα βορειοανατολικά παράλια της Μικράς Ασίας, βρέθηκε στο στόχαστρο ενός συστηματικού σχεδίου εθνοκάθαρσης. Οι Έλληνες του Πόντου υπέστησαν σφαγές, βασανιστήρια, καταναγκαστικά έργα, πορείες θανάτου και εξορίες προς το εσωτερικό της Ανατολίας.

Και όλα αυτά, επειδή μιλούσαν τη γλώσσα των προγόνων τους, επειδή δεν υπέστειλαν ποτέ το λάβαρο της Ορθοδοξίας, επειδή τιμούσαν τις παραδόσεις τους και προ πάντων, επειδή μεγαλούργησαν οικονομικά, εμπορικά και πολιτισμικά.

Υπολογίζεται ότι πάνω από 350.000 Πόντιοι Έλληνες σκοτώθηκαν ή πέθαναν από τις κακουχίες. Οι επιζώντες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες και να καταφύγουν κυρίως στην Ελλάδα, όπου δημιούργησαν νέες κοινότητες, διατηρώντας την πολιτιστική τους ταυτότητα.

Όσοι επιχείρησαν να σβήσουν τον ποντιακό Ελληνισμό, ξέχασαν κάτι: Οι Έλληνες δεν ξεχνάμε! Δεν σκύβουμε το κεφάλι! Δεν προδίδουμε τους νεκρούς μας!

Η Γενοκτονία των Ποντίων, αν και αναγνωρισμένη από την Ελλάδα (με την 19η Μαΐου να έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Μνήμης), δεν έχει ακόμα αναγνωριστεί ευρέως από τη διεθνή κοινότητα, παρότι υπάρχουν μαρτυρίες και έγγραφα που τεκμηριώνουν τα εγκλήματα.

Η αναγνώριση της γενοκτονίας πέρα από φόρος τιμής στα θύματα, αποτελεί και το απαραίτητο βήμα για τη δικαίωση της ιστορικής αλήθειας και την πρόληψη παρόμοιων εγκλημάτων στο μέλλον.

Η μνήμη δεν είναι απλώς ιερό καθήκον. Είναι ιερό χρέος. Όσο θυμόμαστε, τιμούμε και διδάσκουμε την αλήθεια στα νέα παιδιά, που αποτελούν το αύριο αυτού του τόπου, τόσο η ψυχή του Πόντου θα ζει. Γιατί ο Πόντος δεν είναι απλά μια γεωγραφική περιοχή που «χάθηκε». Είναι Ελλάδα!

Δεν ξεχνάμε! Δεν συγχωρούμε! Δεν σιωπούμε!

Για τους προγόνους μας. Για την αλήθεια. Για τη δικαίωση!