H Ελλάδα καταγράφει τα χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων στη σύγχρονη ιστορία της, με την πτώση να επιταχύνεται δραματικά μετά την πανδημία. Το Σύνταγμα, στο άρθρο 21 §2, επιβάλλει στο κράτος «ειδική φροντίδα» για τις πολύτεκνες οικογένειες. Επί σειρά ετών, η πολύτεκνη οικογένεια δέχτηκε τη μία περικοπή μετά την άλλη στα μνημονιακά χρόνια, βλέποντας δικαιώματα και παροχές να καταρρέουν κάτω από τη λογική της δημοσιονομικής προσαρμογής. Σήμερα, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει αναγάγει το δημογραφικό σε εθνική προτεραιότητα: ιδρύει υπουργεία, συστήνει ειδικές γραμματείες, εξαγγέλλει εθνικά σχέδια δράσης, υπόσχεται αδιάκοπα στήριξη στην πολύτεκνη οικογένεια.
Και όμως. Όταν ανοίγουν οι νομοθετικές ρυθμίσεις για τις προσλήψεις στον σκληρό πυρήνα του κράτους, δηλαδή ακριβώς εκεί που η κοινωνική δικαιοσύνη θα έπρεπε να μετράει περισσότερο, η εικόνα αλλάζει ριζικά. Μια πρόσφατη προκήρυξη του Υπουργείου Ναυτιλίας αποκαλύπτει μια αντίφαση που κρύβεται μέσα στον ίδιο νόμο εδώ και πέντε χρόνια: το κράτος έχει θεσπίσει νομικά μία από τις πιο γενναίες ποσοστώσεις πολυτέκνων στο δημόσιο και, ταυτόχρονα, έχει αφήσει ολόκληρες κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων, δικαστικούς, γιατρούς, καθηγητές, στρατιωτικούς, πλοιάρχους, εντελώς εκτός αυτής.
Το νομοθέτημα που «θωράκισε» τους πολύτεκνους, στα λόγια
Ο ν.4765/2021 «Εκσυγχρονισμός του συστήματος προσλήψεων στον δημόσιο τομέα» προβλήθηκε στην ελληνική κοινωνία ως τομή στην αξιοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη. Στο άρθρο 13, ο νόμος ορίζει ρητά:
«Ποσοστό δεκαέξι τοις εκατό (16%) στο σύνολο των προκηρυσσόμενων θέσεων μόνιμου προσωπικού… κατά κλάδο και ειδικότητα καλύπτεται από πολύτεκνους και τέκνα πολυτέκνων… Ποσοστό δώδεκα τοις εκατό (12%)… καλύπτεται από γονείς με τρία τέκνα και τέκνα αυτών.»
Το 16% ισχύει για όλες τις θέσεις του δημοσίου; Όχι βέβαια. Οι πιο νευραλγικές θέσεις του κράτους δεν περιλαμβάνονται, ή για να το πούμε πιο σωστά, εξαιρούνται ρητά, με το ίδιο τον νόμο 4765/2021 να φροντίζει να τις βγάλει έξω από την προστασία. Ποιες είναι αυτές οι θέσεις; Οι θέσεις αυτές είναι οι σημαντικότερες θέσεις του δημοσίου, αναλυτικά:
Δικαστικοί λειτουργοί
Ιατροδικαστές
Καθηγητές πανεπιστημίων
Ερευνητές
Στρατιωτικοί
Διπλωμάτες
Γιατροί του ΕΣΥ
Κυβερνήτες αεροσκαφών
Κυβερνήτες και πλοίαρχοι πλοίων
Διαιτητές-μεσολαβητές
Δικηγόροι
Η «κερκόπορτα» του νόμου για την εξαίρεση
Λίγα άρθρα νωρίτερα, στο ίδιο ακριβώς νομοθέτημα, ο νομοθέτης άνοιξε μια τεράστια πλαϊνή πόρτα. Στο άρθρο 2 §2, συγκέντρωσε την παραπάνω λίστα και όρισε ρητά ότι «δεν υπάγονται» στα Μέρη Β΄ και Γ΄ του νόμου, δηλαδή στο σύνολο του συστήματος προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ. Δεν πρόκειται για δευτερεύουσες θέσεις. Πρόκειται για τον ίδιο τον κορμό της κρατικής λειτουργίας.
Το αποτέλεσμα: ο πολύτεκνος πολίτης που διεκδικεί θέση νοσηλευτή, διοικητικού υπαλλήλου ή κλητήρα έχει νομικά κατοχυρωμένη προτεραιότητα σε μία στις έξι θέσεις. Ο πολύτεκνος πολίτης που διεκδικεί θέση δικαστή, γιατρού, καθηγητή ή πλοιάρχου δεν έχει καμία απολύτως προστασία. Ο νόμος, με άλλα λόγια, δεσμεύεται για την πολύτεκνη οικογένεια όσο αυτή διεκδικεί πιο απλές θέσεις, και σιωπά τη στιγμή που η ίδια οικογένεια διεκδικεί τις πιο απαιτητικές και νευραλγικές θέσεις του κρατικού μηχανισμού.
Κι εδώ καταρρέει η μόνη δικαιολογία που θα μπορούσε να προβάλει το κράτος. Δεν ζητά κανείς να διοριστεί πολύτεκνος γιατρός χωρίς πτυχίο, ή πολύτεκνος πλοίαρχος χωρίς Αποδεικτικό Ναυτικής Ικανότητας (ΑΝΙ). Η ποσόστωση δεν παρακάμπτει τα προσόντα, εφαρμόζεται πάνω σε αυτά. Ένας πίνακας δέκα θέσεων πλοιάρχων θα μπορούσε κάλλιστα να προβλέπει ότι μία ή δύο από αυτές καλύπτονται από πολύτεκνους πλοιάρχους, οι οποίοι θα αξιολογούνταν μεταξύ τους με τα ίδια ακριβώς κριτήρια, ΑΝΙ και χρόνο θαλάσσιας υπηρεσίας, που ισχύουν για όλους τους υπόλοιπους. Κανείς ανεπαρκής υποψήφιος δεν θα καταλάμβανε θέση που δεν αντέχει τα προσόντα του, ούτε θα αδικούνταν κανείς άλλος υποψήφιος. Θα αξιολογούνταν, απλώς, μεταξύ της δικής του ειδικής κατηγορίας, όπως ακριβώς προβλέπει ο νόμος για κάθε άλλη θέση του δημοσίου. Το ότι αυτό δεν προβλέφθηκε πουθενά μέσα στην εξαίρεση δεν είναι τεχνική αδυναμία. Είναι επιλογή που δεν εξηγήθηκε ποτέ.
Η υπογραφή Θεοδωρικάκου – Βορίδη
Πίσω από την εξαίρεση αυτή κρύβεται ένα συγκεκριμένο πολιτικό πρόσωπο. Τον Δεκέμβριο του 2020, όταν ο τότε Υπουργός Εσωτερικών και εισηγητής του νομοσχεδίου, Τάκης Θεοδωρικάκος, το έφερε σε δημόσια διαβούλευση, προκάλεσε την οργή των πολυτέκνων, γεγονός που οδήγησε το νομοσχέδιο προς ψήφιση με μεγάλη καθυστέρηση.
Στις 5 Ιανουαρίου 2021, λίγες ημέρες πριν η Βουλή ψηφίσει το νομοσχέδιο, ανασχηματισμός έφερε στο Υπουργείο Εσωτερικών τον Μάκη Βορίδη, σε αντικατάσταση του Θεοδωρικάκου. Ο νόμος ψηφίστηκε στις 11 Ιανουαρίου και δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Α΄6) στις 15 Ιανουαρίου 2021, με τον Βορίδη πλέον επικεφαλής του υπουργείου που τον εισηγήθηκε. Η εξαίρεση είκοσι ολόκληρων κατηγοριών δημοσίων υπαλλήλων από την ποσόστωση πολυτέκνων πέρασε σε νόμο του κράτους με την υπογραφή του, παρά το γεγονός ότι το ζήτημα των πολυτέκνων είχε ήδη προκαλέσει τριβή λίγες εβδομάδες πριν. Πέντε χρόνια μετά, η διάταξη παραμένει αναλλοίωτη.
Υπήρχε λύση. Κανείς δεν την εφάρμοσε
Ο νόμος, ωστόσο, αφήνει ένα παράθυρο, αλλά κανείς δεν μπήκε στον κόπο να το ανοίξει. Το ίδιο το άρθρο 2 §4 προβλέπει ρητά:
«Φορείς του δημόσιου τομέα που εξαιρούνται από το σύστημα προσλήψεων του παρόντος δύνανται να ζητούν από το Α.Σ.Ε.Π. να διενεργήσει αυτό τις διαδικασίες πλήρωσης θέσεών τους σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος.»
Αν ένας εξαιρούμενος φορέας, όπως το Υπουργείο Ναυτιλίας, ζητούσε από το ΑΣΕΠ να αναλάβει τη διαδικασία, δεν θα εφάρμοζε επιλεκτικά κομμάτια του νόμου. Θα εφάρμοζε το σύνολο του συστήματος, και μαζί του, αναπόφευκτα, την ποσόστωση 16% του άρθρου 13. Η δίοδος αυτή υπάρχει, νόμιμη και ανοιχτή, εδώ και πέντε χρόνια. Δεν εντοπίστηκε καμία δημόσια ένδειξη ότι οποιοσδήποτε εξαιρούμενος φορέας, και σίγουρα όχι το Υπουργείο Ναυτιλίας, την επικαλέστηκε ποτέ.
Η προκήρυξη Κικίλια: το τρανό παράδειγμα
Στις 10 Αυγούστου 2026, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 2901.1/56549/2026 προκήρυξη για δέκα μόνιμες οργανικές θέσεις Κυβερνητών και Μηχανοδηγών πλοηγίδων στην Πλοηγική Υπηρεσία, με τις υπογραφές της Υφυπουργού Εσωτερικών Παρασκευής Χαραλαμπογιάννη και του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλειου Κικίλια. Στα κριτήρια αξιολόγησης, η κατάταξη γίνεται αποκλειστικά βάσει Αποδεικτικού Ναυτικής Ικανότητας και χρόνου θαλάσσιας υπηρεσίας. Καμία μοριοδότηση, καμία ποσόστωση, καμία αναφορά σε πολύτεκνους.
Ο Κικίλιας είχε στη διάθεσή του, εδώ και μήνες πριν υπογράψει, το εργαλείο του άρθρου 2 §4: να ζητήσει από το ΑΣΕΠ να αναλάβει τη διαδικασία, ανοίγοντας τον δρόμο για την ποσόστωση πολυτέκνων. Δεν το χρησιμοποίησε. Προτίμησε να στηρίξει την προκήρυξη αποκλειστικά στον ν.3142/1955, έναν νόμο του 1955 που δεν γνώρισε ποτέ την έννοια της κοινωνικής ποσόστωσης, αντί να επικαλεστεί ένα εργαλείο που η ίδια η κυβέρνησή του θέσπισε το 2021. Έτσι, πολύτεκνοι υποψήφιοι πλοίαρχοι και μηχανοδηγοί μένουν σήμερα εντελώς απροστάτευτοι και εκτός σημαντικών θέσεων.
Η υποκρισία σε μια πρόταση
Η ίδια κυβέρνηση που διαφημίζει τη στήριξη της πολύτεκνης οικογένειας ως εθνική προτεραιότητα κυβερνά επί πέντε χρόνια έχοντας εν ισχύ έναν νόμο που αφαιρεί κάθε κοινωνική προστασία από τους πολύτεκνους που διεκδικούν τις πιο νευραλγικές θέσεις του δημοσίου, και έχει στη διάθεσή της, χωρίς να το χρησιμοποιεί ποτέ, το ίδιο το εργαλείο που θα διόρθωνε αυτή την αδικία χωρίς να χρειαστεί ούτε μία τροπολογία στη Βουλή.
Όσο αυτό συνεχίζεται, οι εξαγγελίες της κυβέρνησης για τη «στήριξη της οικογένειας» είναι λόγια χωρίς αντίκρισμα για κάθε πολύτεκνο γιατρό, δικαστή ή πλοίαρχο που διεκδικεί θέση στο δημόσιο.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
