ΠΑΡΑΔΟΧΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑΣ ΚΟΣΤΟΥΣ 50 ΔΙΣ $ – ΟΙ ΗΠΑ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΙΔΕΑ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΤΟ ΑΠΟΘΕΜΑ ΟΥΡΑΝΙΟΥ ΤΟΥ ΙΡΑΝ

Οι ΗΠΑ προσφέρουν 20 εκατομμύρια δολάρια και βίζα σε όποιον Ιρανό είναι πρόθυμος να υποδείξει πού αποθηκεύεται το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, μια έμμεση παραδοχή ότι, παρά τον τεράστιο μηχανισμό πληροφοριών που διαθέτουν, δεν κατάφεραν ποτέ, μέχρι σήμερα, να εντοπίσουν το απόθεμα ουρανίου της χώρας.

Συνεπώς, το σχέδιο επίθεσης στο «Όρος Pickaxe» (Pickaxe Mountain) όχι μόνο δεν πρόκειται να καταστρέψει το απόθεμα, καθώς ενδέχεται να μην βρίσκεται καν εκεί, αλλά θα καταρρίψει και το ταμπού γύρω από τη χρήση τακτικών πυρηνικών κεφαλών, χωρίς τελικά να επιφέρει κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Ένας από τους δηλωμένους στόχους του πολέμου ήταν η ανάκτηση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Eξαπέλυσαν μια επιχείρηση στην περιοχή του Ισφαχάν, όπου πίστευαν ότι βρισκόταν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, χωρίς επιτυχία. Πιο πρόσφατα, οι ΗΠΑ σκόπευαν να βομβαρδίσουν το «Όρος Pickaxe» μέχρι να γίνει συντρίμμια, υποθέτοντας ότι εκεί ήταν κρυμμένο το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Κατά τη διάρκεια του πολέμου του Φεβρουαρίου βομβαρδίστηκαν αρκετά βουνά, ωστόσο κανείς δεν γνώριζε αν υπήρχε πράγματι κάτι πολύτιμο στο εσωτερικό τους.

Ωστόσο, η αμοιβή που προσφέρεται τώρα υποδηλώνει ότι το Ιράν δεν συμφώνησε και δεν πρόκειται να συμφωνήσει σε κανένα σενάριο, να παραδώσει το ουράνιό του και να αποσυναρμολογήσει την πυρηνική του υποδομή. Αυτή είναι η πραγματική ερμηνεία πίσω από αυτή την αμοιβή. Τα στρατιωτικά πλήγματα έχουν υποβαθμίσει την πυρηνική υποδομή του Ιράν, χωρίς όμως να επιλύσουν τις θεμελιώδεις αβεβαιότητες. Το πρόγραμμα μπορεί να είναι μικρότερο και λιγότερο επιχειρησιακά ικανό, αλλά ταυτόχρονα είναι πιο διασκορπισμένο και λιγότερο διαφανές.

Η καταστροφή του «Pickaxe» δεν θα άλλαζε, από μόνη της, αυτή την κατάσταση και καθώς τα νέα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν φαντάζουν όλο και πιο πιθανά, η προσοχή στρέφεται ξανά στο «Όρος Pickaxe», το βαθιά θαμμένο συγκρότημα κοντά στη Νατάνζ. Το «Pickaxe» εκτιμάται ότι εκτείνεται σε βάθος 80-100 μέτρων (συντηρητική εκτίμηση) κάτω από το βραχώδες υπόβαθρο, σημαντικά βαθύτερα από τη Φορντόου (Fordow).

Το Ιράν ξεκίνησε την ανάπτυξη αυτού του συγκροτήματος μετά τις δολιοφθορές στη Νατάνζ το 2020, σε μια προσπάθεια να προστατεύσει την πυρηνική του υποδομή από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών εκτίμησαν ότι το Ιράν μετέφερε χιλιάδες προηγμένους φυγοκεντρητές και εξαρτήματα στην τοποθεσία «Pickaxe» μετά τον πόλεμο του Ιουνίου του 2025. Το γεγονός αυτό παραμένει ανεπιβεβαίωτο δημόσια.

Οι δορυφορικές εικόνες δεν μπορούν να προσδιορίσουν τι υπάρχει στο υπέδαφος ούτε αν ο εξοπλισμός έχει εγκατασταθεί. Το CSIS κατέγραψε εκτεταμένες κατασκευαστικές εργασίες και ενισχύσεις το 2026, ωστόσο οι εικόνες έδειχναν εισόδους που είχαν φραχθεί και ελάχιστη εμφανή δραστηριότητα. Δεν υπάρχει δημόσια επιβεβαίωση ότι έχει ξεκινήσει η διαδικασία εμπλουτισμού ή ότι η εγκατάσταση βρίσκεται σε λειτουργία. Ανεξάρτητα από τη δραστηριότητα στο «Pickaxe», η τοποθεσία αυτή σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί το τελικό ή το μοναδικό απομεινάρι του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Είναι πιθανό το Ιράν να έχει διασπείρει μέρος των φυγοκεντρητών του, ενώ υπάρχουν πολλά στοιχεία που παραμένουν άγνωστα. Η κύρια επιλογή των ΗΠΑ για την προσβολή βαθιά θαμμένων στόχων είναι η βόμβα GBU-57, γνωστή ως «Massive Ordnance Penetrator» (MOP). Με βάρος 30.000 λίβρες (περίπου 13,6 τόνους), διαθέτει σύστημα καθοδήγησης GPS και έχει σχεδιαστεί ώστε να διαπερνά θωρακισμένες κατασκευές πριν πυροδοτηθεί.

Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το υλικό που συναντά. Η ικανότητα διάτρησης της GBU-57, η οποία αναφέρεται δημόσια ότι φτάνει περίπου τα 60 μέτρα, χρήζει διευκρίνισης. Δεν πρόκειται για αποδεδειγμένη ικανότητα διάτρησης 60 μέτρων γρανίτη. Η απόδοσή της ποικίλλει ανάλογα με το γεωλογικό υπόβαθρο, ενώ οι λεπτομερείς εκτιμήσεις για την αποτελεσματικότητά της παραμένουν διαβαθμισμένες (απόρρητες). Η περίπτωση του Φορντό (Fordow) προσφέρει μια χρήσιμη, αν και ατελή, βάση σύγκρισης.

Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν βόμβες GBU-57 εναντίον της συγκεκριμένης εγκατάστασης και των αγωγών εξαερισμού της τον Ιούνιο του 2025, αλλά η έκταση της καταστροφής στο υπέδαφος παραμένει αβέβαιη. Τα δομικά χαρακτηριστικά του «Pickaxe» ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά. Ένα ακόμη όπλο που συζητήθηκε πρόσφατα είναι η GBU-43/B, γνωστή ως MOAB. Σε αντίθεση με την GBU-57, η MOAB, βάρους περίπου 21.000 λιβρών (σχεδόν 9,5 τόνων), είναι κατά κύριο λόγο ένα όπλο που προκαλεί ισχυρό ωστικό κύμα στον αέρα, φέροντας περίπου 18.700 λίβρες εκρηκτικής ύλης. Δεν έχει σχεδιαστεί για τη διάτρηση βαθιά θαμμένων εγκαταστάσεων.