Όταν το σχολείο μετατρέπεται σε «γραφείο δεδομένων» και ο εκπαιδευτικός σε διαχειριστή πλατφορμών.

Τα τελευταία χρόνια, η ψηφιοποίηση στην εκπαίδευση παρουσιάζεται ως αναγκαίο και προοδευτικό βήμα. Στην πράξη, όμως, αντί να απλουστεύει διαδικασίες, έχει οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου διοικητική υπερφόρτωση. Οι εκπαιδευτικοί —και ιδιαίτερα οι διευθυντές σχολείων— βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με μια «ψηφιακή καταιγίδα» υποχρεώσεων.

Από «απλές» αναφορές προσωπικού και παρουσιών μέχρι πολύπλοκους πίνακες, ασφυκτικές πλατφόρμες και αλλεπάλληλα e-mails με προθεσμίες-εξπρές, η πραγματικότητα στα σχολεία έχει αλλάξει δραματικά. Εκεί όπου θα έπρεπε να κυριαρχεί η παιδαγωγική σχέση, η δημιουργικότητα, η επικοινωνία και η μάθηση, κυριαρχεί η διαχείριση δεδομένων.

Το σχολείο ως γραφείο καταγραφής

Πολλές φορές, τα ίδια στοιχεία ζητούνται:

από διαφορετικές υπηρεσίες,
σε διαφορετική μορφή,
με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα.

Το αποτέλεσμα είναι ένα φαύλο διοικητικό σύστημα, όπου οι εκπαιδευτικοί επαναλαμβάνουν την ίδια εργασία, ξανά και ξανά, αντί να ασχολούνται με τον πραγματικό τους ρόλο.

Και όλα αυτά, συχνά με προθεσμίες που έρχονται:

Παρασκευή βράδυ,
αργίες ή σαββατοκύριακα,
χωρίς καμία τεχνική υποστήριξη.

Η τεχνολογία ως βάρος αντί για εργαλείο

Ενώ το ψηφιακό σχολείο υποτίθεται ότι θα μείωνε τη γραφειοκρατία, στην πράξη πολλαπλασίασε τα συστήματα:

ηλεκτρονικά μητρώα
πλατφόρμες αξιολόγησης
ψηφιακές φόρμες
πίνακες excel
e-mail ενημερώσεων
διαρκείς οδηγίες και «επείγοντα»

Οι εκπαιδευτικοί αναγκάζονται να γίνονται:

τεχνικοί υπολογιστών,
χειριστές πληροφοριακών συστημάτων,
διαχειριστές δεδομένων,
υπάλληλοι γραφείου.

Και όλα αυτά ταυτόχρονα με τη διδασκαλία, τη συμβουλευτική των μαθητών, τη συνεργασία με γονείς και τη λειτουργία του σχολείου.

Η ουσία χάνεται

Η εκπαίδευση είναι ανθρώπινη διαδικασία. Χτίζεται στην τάξη, στη σχέση δασκάλου–μαθητή, στην εμπιστοσύνη, στη συνεργασία. Όταν ο χρόνος καταναλώνεται σε πίνακες και πλατφόρμες, η παιδαγωγική καρδιά του σχολείου συρρικνώνεται.

Τι χρειάζεται

Το ζητούμενο δεν είναι να «αρνηθούμε την τεχνολογία». Το ζητούμενο είναι:

Ενιαίο ψηφιακό σύστημα, όχι δεκάδες ασύνδετες πλατφόρμες.
Ρεαλιστικές προθεσμίες, όχι αιτήματα της τελευταίας στιγμής.
Περίοδοι χωρίς διοικητικές απαιτήσεις, ώστε να προστατεύεται ο παιδαγωγικός χρόνος.
Εμπιστοσύνη στους εκπαιδευτικούς και όχι διαρκής επιτήρηση.

Το σχολείο δεν είναι γραφείο στατιστικής.

Το σχολείο είναι χώρος παιδείας, σχέσης και μάθησης — και αυτό πρέπει να παραμείνει στο κέντρο.