Voice News — Όλα στο φως
19,5°Αθήνα 17,3°Θεσσαλονίκη
Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2026

VOICE NEWS · ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Βρείτε την είδηση.

Οι ειδήσεις, οι άνθρωποι και τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.

ΔΟΚΙΜΑΣΤΕ ΜΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

    Voice News — Όλα στο φως
    ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑΚατάσκοπος
    Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2026 19,5° Αθήνα · 17,3° Θεσσαλονίκη

    ΟΙ ΡΩΣΟΙ ΟΛΙΓΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΝ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ, ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΠΟΥΤΙΝ – ΘΑ ΕΠΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΤΗΝ ΡΩΣΙΑ ΥΠΟ ΤΗΝ ΚΗΔΕΜΟΝΙΑ ΤΟΥΣ;

    ΔΙΕΘΝΗ 16 Νοεμβρίου, 2026 1:33 ΜΜ
    ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

    Την ημέρα που ξεκίνησε την εισβολή στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, ο Βλαντιμίρ Πούτιν συγκέντρωσε τους πιο πλούσιους επιχειρηματίες της Ρωσίας στην Αίθουσα της Αικατερίνης του Κρεμλίνου. Περισσότεροι από τριάντα έξι εξ αυτών κάθονταν στριμωγμένοι κατά μήκος ενός τοίχου, φορώντας μάσκες προστασίας λόγω της πανδημίας Covid.

    Μπαίνοντας στην αίθουσα, ο Πούτιν κάθισε στην απέναντι πλευρά, αφήνοντας έναν τεράστιο κενό χώρο ανάμεσα στον ίδιο και τους επιχειρηματίες. Όπως συνήθως, δεν φορούσε μάσκα. Χρησιμοποιώντας τη χαρακτηριστική, κρυπτική του γλώσσα, δήλωσε ότι ανέμενε από αυτούς να στηρίξουν τον πόλεμο. «Θα ήθελα να σας καλέσω να δείξετε κατανόηση για όσα συμβαίνουν», είπε, «και να συνεργαστείτε με την κυβέρνηση για την εξεύρεση μέσων που θα στηρίξουν την παραγωγή, την οικονομία και τις θέσεις εργασίας». Στο βίντεο της συνάντησης που δημοσίευσε το Κρεμλίνο, κανείς από τους προσκεκλημένους δισεκατομμυριούχους δεν είπε ούτε λέξη. Αυτή η σιωπή έχει καταστεί χαρακτηριστικό γνώρισμα των Ρώσων ολιγαρχών. Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών της διακυβέρνησης Πούτιν, έμαθαν ότι το τίμημα για το να υψώσουν φωνή μπορεί να είναι βαρύ.

    Το 2003, ο μεγιστάνας του πετρελαίου Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, ο πλουσιότερος άνθρωπος στη Ρωσία εκείνη την εποχή, ο οποίος χρηματοδοτούσε διάφορες ομάδες της αντιπολίτευσης, κατηγόρησε τον Πούτιν ότι επιτρέπει την ανεξέλεγκτη διαφθορά. Πέρασε τα επόμενα 10 χρόνια πίσω από τα κάγκελα, καταδικασμένος για φοροδιαφυγή, απάτη και υπεξαίρεση, μια προειδοποίηση προς άλλους που θα σκέφτονταν να ασκήσουν κριτική. Ο ίδιος αρνήθηκε τις κατηγορίες.

    Όποιοι είχαν αντιρρήσεις για τον πόλεμο, τις κράτησαν για τον εαυτό τους. Ορισμένα μέλη της άλλοτε πανίσχυρης επιχειρηματικής ελίτ της Ρωσίας φαίνεται να οραματίζονται μια Ρωσία μετά τον Πούτιν. Αναρωτιούνται αν, μετά την αποχώρηση ή τον θάνατο του προέδρου, η χώρα θα μπορούσε να επιστρέψει σε μια κατάσταση παρόμοια με εκείνη της δεκαετίας του 1990, όταν οι ολιγάρχες απολάμβαναν τους καρπούς της εξουσίας, ή αν, αντιθέτως, θα μπορούσε να ριζώσει ένα πιο υγιές πολιτικό σκηνικό.

    Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 ανέδειξε μια νέα, ισχυρή δύναμη στο εσωτερικό της χώρας. Άτομα που εκμεταλλεύτηκαν το τέλος του κομμουνισμού για να αποκτήσουν τεράστιο πλούτο, επιδιώκοντας στη συνέχεια να ελέγξουν τους πολιτικούς προς όφελός τους. Διέθεταν χρήμα, το οποίο εκείνη την εποχή σήμαινε εξουσία. Ήταν η εποχή της «άγριας δεκαετίας του 1990», κατά την οποία εμφανίστηκαν στο προσκήνιο οι λεγόμενοι «νέοι Ρώσοι».

    Τεράστιες κρατικές επιχειρήσεις βγήκαν προς πώληση με αμφιλεγόμενες διαδιακσίες (ή πέρασαν σε ιδιωτικά χέρια), και άτομα με τις κατάλληλες διασυνδέσεις έγιναν εκατομμυριούχοι, ακόμη και δισεκατομμυριούχοι, σχεδόν εν μία νυκτί. Η διαφθορά ήταν διάχυτη, ο ευνοιοκρατικός διορισμός ημετέρων κυριαρχούσε, ενώ οι δολοφονίες κατά παραγγελία αποτελούσαν συχνό φαινόμενο.

    Ωστόσο, σχεδόν αμέσως μετά την πρώτη εκλογή του Πούτιν στην προεδρία το 2000, η εξουσία των ολιγαρχών διαλύθηκε. Δεν είχε καμία πρόθεση να μοιραστεί την εξουσία με κανέναν άλλον. Μπόρεσε να ορθώσει το ανάστημά του απέναντι στους δισεκατομμυριούχους, καθώς η ρωσική οικονομία άρχιζε να ανακάμπτει και η κεντρική κυβέρνηση ενισχυόταν.

    Από το ξέσπασμα του πολέμου το 2022, το Κρεμλίνο κρατά τους πλούσιους Ρώσους επιχειρηματίες υπό έλεγχο, εφαρμόζοντας μια αμείλικτη πολιτική «μαστιγίου και καρότου». Όσοι άσκησαν κριτική στον πόλεμο είδαν τα περιουσιακά τους στοιχεία να κατάσχονται, ενώ οι πιστοί στο καθεστώς επιβραβεύτηκαν με επικερδή κρατικά συμβόλαια που σχετίζονται με τον πόλεμο.

    Σήμερα, ο αριθμός των Ρώσων δισεκατομμυριούχων είναι μεγαλύτερος από ποτέ (155 συνολικά, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes).Ο συνολικός τους πλούτος έχει φτάσει σε νέο υψηλό, αγγίζοντας σχεδόν τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια (525 δισεκατομμύρια λίρες). Ωστόσο, ακόμη και για εκείνους τους μεγιστάνες που παρέμειναν πιστοί και ανταμείφθηκαν, όλα αυτά τα χρήματα δεν φαίνεται να τους προσφέρουν ευτυχία.Κάποιοι αρχίζουν να δείχνουν σημάδια ανησυχίας.

    Τα δισεκατομμύριά τους δεν έχουν πλέον την ίδια ισχύ: στο εσωτερικό της χώρας, δεν μπορούν να εξαγοράσουν ουσιαστική πολιτική επιρροή. «Δεν έχουν χαρτιά στα χέρια τους, δεν έχουν κανένα ρόλο στο παιχνίδι», λέει ο εξόριστος πολιτικός και αναλυτής Ντμίτρι Νεκράσοφ. «Είναι πλούσιοι επειδή έχουν κάποια σχέση με τον Πούτιν, και όχι το αντίστροφο». Επιπλέον, εκτός Ρωσίας, βρίσκονται στο περιθώριο εξαιτίας των δυτικών κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη χώρα μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της. «Τους αντιμετωπίζουν σαν κοινούς εγκληματίες. Δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα ιδιωτικά τους αεροσκάφη. Τα γιοτ τους δεν μπορούν να ελλιμενιστούν στα καλύτερα λιμάνια της Ευρώπης. Πρέπει να είναι κάτι πραγματικά φρικτό και ταπεινωτικό για εκείνους», σχολιάζει ο Μπράουντερ, γνωστός για την έντονη κριτική του απέναντι στον Πούτιν.

    Δεν διαφαίνεται άμεση προοπτική αποχώρησης του προέδρου, ούτε υπάρχει λόγος να υποθέσει κανείς ότι αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας.Ωστόσο, ο Πούτιν, ο οποίος έκλεισε τα 74 τον περασμένο μήνα, βρίσκεται στο Κρεμλίνο εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα, και στη Μόσχα όλοι γνωρίζουν ότι κάποια στιγμή θα έρθει η ώρα της αποχώρησής του.Όταν ρωτήθηκε πέρυσι από το πρακτορείο Reuters αν σκοπεύει να παραμείνει στην εξουσία έως το 2036 —οπότε και λήγει τυπικά η συνταγματική του θητεία—, ο Πούτιν απάντησε: «Μόνο ο Θεός ξέρει αν θα έχουμε την υγεία για να το κάνουμε».

    Σε περίπτωση παραίτησης ή θανάτου του Πούτιν κατά τη διάρκεια της θητείας του, τα ηνία θα αναλάμβανε ο πρωθυπουργός, Μιχαήλ Μισούστιν.Ο Μισούστιν, ωστόσο, δεν έχει δείξει καμία προεδρική φιλοδοξία (γεγονός που πιθανότατα αποτέλεσε και τον βασικό λόγο για τον διορισμό του).Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε ένα είδος κενού εξουσίας.

    Κάποιοι στη Δύση, αλλά αναμφίβολα και εντός της Ρωσίας, ελπίζουν ότι, στη μετα-Πούτιν εποχή, η δημοκρατία θα μπορούσε να ανθίσει, με μια διακυβέρνηση που θα πηγάζει από τον λαό, αντί να ελέγχεται από μια νέα ομάδα ολιγαρχών ή από έναν και μόνο αυταρχικό ηγέτη.Ωστόσο, σύμφωνα με τους αναλυτές, αυτή είναι η λιγότερο πιθανή εξέλιξη.Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Πούτιν, οι βασικοί δημοκρατικοί θεσμοί έχουν υποστεί διάβρωση ή έχουν καταστραφεί ολοσχερώς.«Η Ρωσία έχει συνηθίσει τόσο πολύ στη βία, που έχει ξεχάσει πώς λειτουργούν οι τυπικές δημοκρατικές διαδικασίες», επισημαίνει η Αλεξάνδρα Προκοπένκο, Ρωσίδα δημοσιογράφος και αναλύτρια που ζει στην εξορία.

    Μια άλλη πιθανότητα είναι η περαιτέρω εδραίωση του αυταρχισμού.Ένα διαφορετικό πρόσωπο θα μπορούσε να διαδεχθεί τον Πούτιν, συνεχίζοντας την κουλτούρα καταστολής που εκείνος καθιέρωσε.Η Προκοπένκο, ωστόσο, εκτιμά ότι δεν θα πρόκειται άμεσα για μια δικτατορία τύπου «ισχυρού άνδρα»· τέτοιες διαδικασίες απαιτούν χρόνο.Αρχικά, ο διάδοχος του Πούτιν θα είναι πιθανότατα πιο αδύναμος από τον ίδιο και θα διαθέτει λιγότερους πόρους.

    Υπάρχει, τέλος, και μια τρίτη επιλογή: οι μεγιστάνες να ανακτήσουν την ισχύ τους και η Ρωσία να επιστρέψει σε ένα σύστημα που θα θυμίζει την ολιγαρχία της δεκαετίας του 1990.Σε αυτό το σενάριο, η χώρα θα κυβερνάται από μια χούφτα ισχυρών ελιτίστικων φατριών, σε συμμαχία με επιχειρηματικά συμφέροντα. Αυτή η τελευταία εκδοχή είναι, φυσικά, εκείνη που επιθυμούν πολλοί μεγιστάνες.«Θα ήθελαν να επιστρέψουν σε μια εποχή που η γνώμη τους μετρούσε, που δεν τους αφαιρούσαν τα περιουσιακά τους στοιχεία και που κατανοούσαν τους κανόνες του παιχνιδιού», λέει ο Προκοπένκο, ο οποίος έχει αφιερώσει πολύ χρόνο συνομιλώντας με τους πλουσιότερους ανθρώπους της Ρωσίας.

    Αν και η ισχύς τους έχει περιοριστεί σημαντικά από τη δεκαετία του 1990, αξίζει ωστόσο να δώσουμε προσοχή στους μεγιστάνες: δεδομένου του τεράστιου πλούτου τους, είναι πιθανό αργά ή γρήγορα να επιχειρήσουν να επανακτήσουν την πολιτική τους επιρροή.

    Οι ολιγάρχες στην Ρωσίας είχαν κάποτε τη δυνατότητα να κινούν τα νήματα στα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας. Μόλις αποχωρήσει ο Πούτιν, είναι βέβαιο ότι θα προσπαθήσουν να ανακτήσουν την παλιά τους επιρροή. Το ερώτημα είναι: θα τους το επιτρέψουν τα απομεινάρια του σημερινού καθεστώτος;

    Σχετικά Άρθρα