Οι διακοπές άπιαστο όνειρο!

Διακοπές: Πολυτέλεια για Πολλούς Ευρωπαίους – Πρωταθλήτρια η Ελλάδα στην Αδυναμία Καλοκαιρινής Απόδρασης

Παρά την εικόνα ανεμελιάς που συνοδεύει το καλοκαίρι, για εκατομμύρια Ευρωπαίους –και κυρίως για τους Έλληνες– οι διακοπές παραμένουν άπιαστο όνειρο.

Ο ήλιος και η θάλασσα μπορεί να είναι δώρα της φύσης, όμως οι διακοπές και τα ταξίδια απαιτούν κάτι πιο απτό: χρήματα. Κι αυτό δεν είναι δεδομένο για όλους. Όσο κι αν το καλοκαίρι είναι συνυφασμένο με την ξεκούραση και τις αποδράσεις, για πολλούς πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση –ιδίως στις χώρες του Νότου– η δυνατότητα να λείψουν έστω για μια εβδομάδα μακριά από το σπίτι παραμένει απλώς… επιθυμία.

Οι αριθμοί μιλούν

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2018, περίπου το 28,3% των πολιτών της Ε.Ε. άνω των 16 ετών δήλωσαν ότι δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να πάνε διακοπές μίας εβδομάδας κατά τη διάρκεια του έτους. Αν και το ποσοστό αυτό παρουσιάζει αισθητή μείωση σε σχέση με το 2013 –οπότε και είχε φτάσει το 39,5% στο απόγειο της οικονομικής κρίσης– η εικόνα παραμένει ανησυχητική σε πολλές χώρες.

Ελλάδα: Το καλοκαίρι μένει… σπίτι

Η Ελλάδα καταγράφει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά αδυναμίας πρόσβασης σε διακοπές: το 2018, το 51% των Ελλήνων δεν κατάφερε να φύγει από το σπίτι του έστω για επτά ημέρες. Το ποσοστό αυτό τοποθετεί τη χώρα στις πρώτες θέσεις της σχετικής λίστας, μαζί με τη Ρουμανία (58,9%), την Κροατία (51,3%) και την Κύπρο (51%).

Αν και η συνολική τάση στην Ε.Ε. δείχνει βελτίωση, η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην οποία το ποσοστό αυξήθηκε την πενταετία 2013–2018. Από το 49% το 2013, ανέβηκε στο 51% το 2018, υποδηλώνοντας ότι η οικονομική ανάκαμψη δεν έχει φτάσει σε όλους. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2009, πριν από την είσοδο της χώρας στην ύφεση, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 46,3%, ενώ κορυφώθηκε το 2015 –χρονιά επιβολής των capital controls– στο 53,7%, το υψηλότερο στην περίοδο 2009–2018.

Οι χώρες του Νότου στον «πάγο»

Η κατάσταση είναι δύσκολη και για τις άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Στην Πορτογαλία, το 41,3% των πολιτών δεν είχε πρόσβαση σε μία εβδομάδα διακοπών το 2018, ενώ στην Ιταλία το ποσοστό ήταν 43,7%. Αν και σημειώθηκε πτώση σε σχέση με προηγούμενα έτη, ειδικά στην Πορτογαλία, τα ποσοστά παραμένουν υψηλά. Στην Ισπανία, η εικόνα είναι ελαφρώς καλύτερη, με 34,2% να μην μπορούν να αντέξουν οικονομικά μια εβδομάδα διακοπών – ποσοστό όμως που εξακολουθεί να υπερβαίνει τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.

Πρωταθλητές στην… ανάκαμψη

Αντίθετα, εντυπωσιακή πρόοδος καταγράφεται στη Βουλγαρία και την Πολωνία. Η Βουλγαρία είδε το ποσοστό της να πέφτει από 66,3% το 2013 σε 30,5% το 2018, ενώ η Πολωνία σημείωσε μείωση από 60,6% σε 34,6% μέσα στην ίδια πενταετία.

Στον αντίποδα, οι χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά μη πρόσβασης σε διακοπές είναι το Λουξεμβούργο (10,9%) και η Σουηδία (9,7%), με σταθερές επιδόσεις και χωρίς σημαντικές αυξομειώσεις τα τελευταία χρόνια.

Το καλοκαίρι δεν είναι το ίδιο για όλους

Τα στοιχεία φωτίζουν ένα λιγότερο προβεβλημένο πρόσωπο της ευρωπαϊκής πραγματικότητας: τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, που δεν φαίνονται στις καρτποσταλικές εικόνες των παραλιών. Η πρόσβαση σε λίγες ημέρες ανάπαυλας –κάποτε αυτονόητη για πολλούς– έχει εξελιχθεί για εκατομμύρια πολίτες σε ανέφικτο προνόμιο. Και, όπως δείχνει η περίπτωση της Ελλάδας, η ανάκαμψη δεν φτάνει με τον ίδιο ρυθμό σε όλα τα σπίτια.