Ο πόλεμος των ΗΠΑ κατά των ναρκωτικών: Τα σκληρά πλήγματα στη θάλασσα και η αποτυχία ανακοπής της κοκαΐνης

Μέσα σε διάστημα ενός έτους, οι αμερικανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν μια άνευ προηγουμένου εκστρατεία στο πλαίσιο της Επιχείρησης Southern Spear. Ο απολογισμός είναι εντυπωσιακός και συνάμα αιματηρός, καθώς περιλαμβάνει επιθέσεις σε τουλάχιστον 67 σκάφη, εξουδετέρωση 221 ανθρώπων, τη θεατρική απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, τον θάνατο του ηγέτη της συμμορίας Tren de Aragua, Έκτορ «El Niño» Γκερέρο, αλλά και χτυπήματα σε φερόμενο στρατόπεδο αποσχιστών των FARC στον Ισημερινό. Κεντρικός στόχος αυτής της τιτάνιας επιχείρησης ήταν ένας: να ανακοπεί η ροή της κοκαΐνης προς τους Αμερικανούς χρήστες και να τσακιστούν τα καρτέλ.

Η διidίων εικόνα: Θριαμβευτικές δηλώσεις από την Ουάσιγκτον

Σε πολιτικό επίπεδο, η κυβέρνηση συνεχίζει να υπεραμύνεται των επιλογών της με απόλυτη βεβαιότητα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διατείνεται δημόσια ότι τα πλήγματα έχουν φέρει ιστορικά αποτελέσματα, υποστηρίζοντας πως η θαλάσσια διακίνηση ναρκωτικών έχει μεριστεί κατά 97% ή 98%. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Παρνέλ, υπογράμμισε ότι η επιχείρηση πετυχαίνει ακριβώς τον σκοπό της, δημιουργώντας σοβαρές συστημικές τριβές στις εγκληματικές οργανώσεις και διαταράσσοντας τα δίκτυα παραγωγής παράνομων εσόδων. Ακόμη και εκπρόσωποι του Λευκού Οίκου, όπως η Άννα Κέλι, επιμένουν ότι τα μέτρα λειτουργούν αποτρεπτικά, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο και θανατηφόρο μήνυμα στους εμπόρους ναρκωτικών.

Η σκληρή πραγματικότητα στο πεδίο και η προσαρμογή των καρτέλ

Παρά τα μεγαλοστομία, η πραγματικότητα που αποκαλύπτουν ρεπορτάζ της Washington Post και αναλύσεις της DEA είναι εντελώς διαφορετική. Οι έμποροι ναρκωτικών δεν έκαναν πίσω· αντίθετα, προσάρμοσαν άμεσα τις τακτικές τους. Αντί για τα κλασικά ταχύπλοα στα διεθνή ύδατα, τα καρτέλ αξιοποιούν μεγαλύτερα πλοία που κινούνται οριακά κοντά στις ακτές, ενώ παράλληλα αυξάνουν τη χρήση αεροσκαφών από παράνομους διαδρόμους της Κολομβίας και της Βενεζουέλας προς τη Γουιάνα και το Σουρινάμ. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι στρατιωτικές επεμβάσεις δεν κατάφεραν να μειώσουν ούτε την προσφορά, ούτε την καθαρότητα, ούτε την τελική τιμή της κοκαΐνης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι παρενέργειες που επιδεινώνουν το πρόβλημα

Οι συνέπειες αυτής της στρατηγικής αποδεικνύονται σε ορισμένες περιπτώσεις αντίθετες από τις προσδοκώμενες. Σύμφωνα με στελέχη της DEA, οι φονικές επιθέσεις έχουν τρομοκρατήσει τους πληροφοριδότες χαμηλού επιπέδου, οι οποίοι αποσύρονται μαζικά για να σώσουν τη ζωή τους, καταστρέφοντας ουσιαστικά τις πηγές πληροφόρησης που χρειάζονται οι αρχές για να χτυπήσουν τα μεγάλα κεφάλια των καρτέλ. Παράλληλα, η παγκόσμια παραγωγή κοκαΐνης σε Περού, Βολιβία και Κολομβία καλπάζει σε ιστορικά υψηλά, με τις εκτάσεις καλλιέργειας να έχουν τριπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, τα κέρδη είναι τόσο τεράστια που τα καρτέλ θεωρούν τα χαμένα σκάφη απλώς ως ένα μικρό, υπολογισμένο κόστος της “δουλειάς”.

Η σιωπηλή παραδοχή των ειδικών και το μέλλον του πολέμου

Ακόμη και κορυφαία στελέχη του στρατού και της δίωξης ναρκωτικών αναγνωρίζουν πλέον τα όρια αυτής της τακτικής. Ο στρατηγός Φράνσις Ντόνοβαν παραδέχθηκε ανοιχτά στη Γερουσία ότι τα κινητικά πλήγματα πιθανότατα δεν αποτελούν την πιο αποτελεσματική απάντηση από μόνα τους. Την ίδια στιγμή, τοπικοί αξιωματούχοι και σώματα ασφαλείας στη Φλόριντα επιβεβαιώνουν ότι τα ναρκωτικά συνεχίζουν να ξεβράζονται κανονικά στις ακτές κάθε εβδομάδα. Με την παραγωγή στην πηγή να τροφοδοτεί αδιάκοπα τη μαύρη αγορά, γίνεται πλέον σαφές ότι η καταστροφή μερικών πλοίων στη θάλασσα μοιάζει με σταγόνα στον ωκεανό μπροστά σε μια παγκόσμια βιομηχανία δισεκατομμυρίων.