Novichok: Το δηλητήριο που έγραψε δύο παγκόσμια θρίλερ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Τα τελευταία χρόνια, δύο περιστατικά δηλητηρίασης με τον νευροτοξικό παράγοντα Novichok τράβηξαν την προσοχή της διεθνούς κοινότητας: η υπόθεση του πρώην Ρώσου κατασκόπου Σεργκέι Σκριπάλ και η υπόθεση του Ρώσου πολιτικού ακτιβιστή Αλεξέι Ναβάλνι. Παρά τις διαφορές τους, και οι δύο περιπτώσεις προκάλεσαν έντονες πολιτικές αντιδράσεις και διπλωματικές εντάσεις.

 

Η υπόθεση Σκριπάλ

 

Ο Σεργκέι Σκριπάλ υπήρξε συνταγματάρχης των ρωσικών στρατιωτικών μυστικών υπηρεσιών (GRU) και καταδικάστηκε το 2006 στη Ρωσία για κατασκοπεία υπέρ του Ηνωμένου Βασιλείου. Το 2010 αφέθηκε ελεύθερος στο πλαίσιο ανταλλαγής κατασκόπων και εγκαταστάθηκε στο Σάλσμπερι της Αγγλίας.

 

Στις 4 Μαρτίου 2018, ο ίδιος και η κόρη του Γιούλια βρέθηκαν αναίσθητοι σε παγκάκι. Οι βρετανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι είχαν δηλητηριαστεί με Novichok. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου κατηγόρησε τη Ρωσία, ενώ η Μόσχα αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη. Το περιστατικό οδήγησε σε μαζικές απελάσεις Ρώσων διπλωματών από πολλές δυτικές χώρες.

 

Ο Σκριπάλ και η κόρη του επέζησαν και σήμερα ζουν σε άγνωστη τοποθεσία υπό προστασία.

 

Η υπόθεση Ναβάλνι

Ο Αλεξέι Ναβάλνι, γεννημένος το 1976, ήταν δικηγόρος και πολιτικός ακτιβιστής, γνωστός για τις αποκαλύψεις του σχετικά με τη διαφθορά στη Ρωσία. Ίδρυσε το Ίδρυμα Καταπολέμησης της Διαφθοράς και οργάνωσε μαζικές διαδηλώσεις.

 

Στις 20 Αυγούστου 2020, κατά τη διάρκεια πτήσης από Τομσκ προς Μόσχα, ένιωσε έντονη αδιαθεσία και η πτήση προσγειώθηκε εκτάκτως στο Ομσκ. Μεταφέρθηκε στη Γερμανία για θεραπεία, όπου οι γιατροί ανακοίνωσαν ότι είχε δηλητηριαστεί με Novichok. Η ρωσική κυβέρνηση αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή.

 

Τον Ιανουάριο του 2021 επέστρεψε στη Ρωσία, συνελήφθη και καταδικάστηκε σε πολυετή κάθειρξη. Στις 16 Φεβρουαρίου 2024, οι ρωσικές αρχές ανακοίνωσαν ότι πέθανε σε σωφρονιστική αποικία στη Σιβηρία.

Κοινά σημεία και διαφορές

 

Και στις δύο υποθέσεις, το κοινό στοιχείο ήταν η χρήση του Novichok, ενός χημικού όπλου που αναπτύχθηκε στη Σοβιετική Ένωση τη δεκαετία του 1970–80. Και στις δύο περιπτώσεις, η Ρωσία αρνήθηκε την εμπλοκή της, ενώ οι δυτικές χώρες απέδωσαν ευθύνες στο ρωσικό κράτος.

 

Η υπόθεση Σκριπάλ είχε έντονο κατασκοπευτικό χαρακτήρα, ενώ η υπόθεση Ναβάλνι είχε πολιτική διάσταση, καθώς ο ίδιος ήταν επικριτής της ρωσικής κυβέρνησης.

 

Διεθνείς συνέπειες

Σκριπάλ (2018): Οδήγησε στη μεγαλύτερη μαζική απέλαση Ρώσων διπλωματών μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Ναβάλνι (2020–2024): Προκάλεσε νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας και διεθνή συζήτηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι υποθέσεις Σκριπάλ και Ναβάλνι, πέρα από το ανθρωπιστικό τους σκέλος, επηρέασαν σημαντικά τις διεθνείς σχέσεις και ενίσχυσαν το κλίμα έντασης ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση. Παρά τις διαφορετικές εκδοχές και τις αντικρουόμενες αφηγήσεις, παραμένουν δύο από τα πιο εμβληματικά περιστατικά της σύγχρονης γεωπολιτικής σκηνής.