Νέο τεστ αίματος «βλέπει» τον κίνδυνο Αλτσχάιμερ έως και 10 χρόνια πριν – Τι δείχνει η νέα ανακάλυψη

Μια νέα εξέταση αίματος φέρνει ελπίδες στην έγκαιρη πρόβλεψη της νόσου Αλτσχάιμερ, καθώς μπορεί να εντοπίζει ανθρώπους που έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν γνωστική εξασθένηση ακόμη και 5 έως 10 χρόνια πριν παρουσιαστούν τα πρώτα συμπτώματα.

Η εξέταση βασίζεται στον βιοδείκτη p-tau217, μια μορφή της πρωτεΐνης tau που συνδέεται με τις αλλαγές στον εγκέφαλο οι οποίες σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη εξέταση μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για την έρευνα, την πρόληψη και την καλύτερη οργάνωση της φροντίδας των ασθενών.

Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το τεστ δεν αποτελεί διάγνωση και δεν μπορεί να προβλέψει με απόλυτη βεβαιότητα ποιος θα εμφανίσει τη νόσο.

Τι αποκάλυψε η νέα μελέτη

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 2.684 ηλικιωμένους ενήλικες χωρίς προβλήματα γνωστικής λειτουργίας, οι οποίοι συμμετείχαν σε έξι μακροχρόνιες μελέτες στη Βόρεια Αμερική, την Ιαπωνία και την Αυστραλία.

Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εξετάσεις αίματος για τον δείκτη p-tau217 και παρακολουθήθηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να καταγραφούν πιθανές αλλαγές στη μνήμη και στις νοητικές τους λειτουργίες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν πολύ υψηλές τιμές του συγκεκριμένου βιοδείκτη παρουσίαζαν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης γνωστικής εξασθένησης:

• Περίπου 38% πιθανότητα μέσα σε 5 χρόνια
• Έως και 78% πιθανότητα μέσα σε 10 χρόνια, αν και οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα δεδομένα για τόσο μεγάλο διάστημα παρακολούθησης ήταν περιορισμένα

Τι είναι ο δείκτης p-tau217

Ο p-tau217 είναι μια πρωτεΐνη που συνδέεται με τις παθολογικές αλλαγές στον εγκέφαλο που προκαλεί η νόσος Αλτσχάιμερ.

Η αύξησή του σχετίζεται με δύο βασικά χαρακτηριστικά της ασθένειας:

• τη συσσώρευση β-αμυλοειδούς
• τις αλλοιώσεις της πρωτεΐνης tau

Η εξέταση αίματος θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική επειδή είναι πολύ πιο απλή και λιγότερο επεμβατική σε σχέση με άλλες μεθόδους, όπως οι εξετάσεις εγκεφαλονωτιαίου υγρού ή οι ειδικές απεικονιστικές εξετάσεις PET.

Δεν σημαίνει ότι κάποιος έχει Αλτσχάιμερ

Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι ένα θετικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι κάποιος έχει ή θα εμφανίσει σίγουρα Αλτσχάιμερ.

Η διάγνωση της νόσου απαιτεί συνολική ιατρική αξιολόγηση, η οποία περιλαμβάνει:

• εξετάσεις μνήμης και σκέψης
• ιατρικό ιστορικό
• συμπτώματα
• πιθανές απεικονιστικές εξετάσεις

Το τεστ αίματος μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να αποφασίσουν ποιοι άνθρωποι χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο.

Γιατί χρειάζεται προσοχή στη χρήση του

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μαζική χρήση του τεστ σε ανθρώπους χωρίς συμπτώματα μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα.

Ένα αποτέλεσμα υψηλού κινδύνου μπορεί να προκαλέσει έντονο άγχος, ενώ δεν υπάρχει ακόμη αποδεδειγμένη προληπτική θεραπεία που να μπορεί να σταματήσει τη νόσο σε άτομα χωρίς συμπτώματα.

Παράλληλα, ένα χαμηλό αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι κάποιος αποκλείεται οριστικά από το ενδεχόμενο εμφάνισης Αλτσχάιμερ στο μέλλον, καθώς ο κίνδυνος επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες όπως η ηλικία, η γενετική, η αγγειακή υγεία, ο ύπνος και ο τρόπος ζωής.

Ποιοι μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο

Η εξέταση φαίνεται να έχει μεγαλύτερη χρησιμότητα σε ανθρώπους που ήδη εμφανίζουν προβλήματα μνήμης ή σκέψης και βρίσκονται υπό ιατρική αξιολόγηση.

Παράλληλα, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο στις μελλοντικές έρευνες, βοηθώντας τους επιστήμονες να εντοπίζουν άτομα υψηλού κινδύνου για συμμετοχή σε δοκιμές νέων θεραπειών.

Η νέα εποχή στην αντιμετώπιση του Αλτσχάιμερ

Η ανακάλυψη του τεστ p-tau217 αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην προσπάθεια έγκαιρου εντοπισμού της νόσου Αλτσχάιμερ.

Οι ειδικοί θεωρούν ότι στο μέλλον τέτοιου είδους εξετάσεις μπορεί να βοηθήσουν στην καλύτερη πρόληψη και στην ανάπτυξη θεραπειών που θα μπορούν να παρέμβουν νωρίτερα στην πορεία της νόσου.

Προς το παρόν, όμως, παραμένει ένα ισχυρό ερευνητικό και διαγνωστικό εργαλείο υπό αξιολόγηση και όχι μια απλή εξέταση ρουτίνας για τον γενικό πληθυσμό.