Ιράν Στη Σκιά της Αραβικής Σκακιέρας: Η Αίγυπτος το μεγάλο ερωτηματικό

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η περιφερειακή στρατηγική του Ιράν τα τελευταία 20 χρόνια δεν βασίζεται σε κλασική στρατιωτική επέκταση αλλά σε ένα μοντέλο «προωθημένης επιρροής»: δίκτυα πληρεξουσίων, ιδεολογική διείσδυση και ασύμμετρη αποτροπή. Στον αραβικό κόσμο, η Τεχεράνη δεν επιδιώκει απλώς επιρροή, επιδιώκει γεωπολιτικό βάθος.

Το Ιράν οικοδόμησε έναν άτυπο άξονα που εκτείνεται:

  • Στον Λίβανο μέσω της Χεζμπολάχ
  • Στη Γάζα μέσω της Χαμάς και της Ισλαμικής Τζιχάντ
  • Στο Ιράκ μέσω σιιτικών πολιτοφυλακών
  • Στην Υεμένη μέσω των Χούθι

Η λογική είναι απλή: περικύκλωση του Ισραήλ και στρατηγική πίεση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς άμεση μετωπική σύγκρουση.

Στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής βρίσκεται η Επανάσταση του 1979 και το δόγμα «εξαγωγής επανάστασης», προσαρμοσμένο όμως σε ρεαλιστική γεωπολιτική.

Η ιρανική επιρροή στον αραβικό χώρο δεν είναι ομοιόμορφη.Χαρακτηρίζεται απο καχυποψία αλλά και πραγματισμό. Τα χαρακτηριστικά στοιχεία είναι τα ακόλουθα:

  • Οι σουνιτικές μοναρχίες του Κόλπου φοβούνται ιρανική διείσδυση.
  • Η Σαουδική Αραβία ακολουθεί τακτική αποκλιμάκωσης, χωρίς να αίρει τη στρατηγική καχυποψία.
  • Το Ιράκ έχει μετατραπεί σε πεδίο έμμεσου ελέγχου.
  • Η Συρία αποτελεί στρατηγικό προγεφύρωμα.

Η Τεχεράνη επενδύει στη δημιουργία παράλληλων δομών εξουσίας μέσα σε αραβικά κράτη, όχι απαραίτητα στην κατάληψη του κράτους.Η Αίγυπτος: Η Μεγάλη Εξαίρεση

Και εδώ έρχεται στο πρσοκήνιο η Αίγυπτος , η οποία παραμένει έξω από όλη αυτή την διένεξη :

Η Αίγυπτος δεν φιλοξενεί:

  • Ιρανικές στρατιωτικές βάσεις
  • Πολιτοφυλακές προσκείμενες στην Τεχεράνη, αλλά ούτε και
  • Δομές άμεσης επιρροής

Η απόσταση δεν είναι τυχαία. Το καθεστώς του Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι αντιμετωπίζει κάθε υπερεθνική ιδεολογική δομή ως απειλή για την εσωτερική κυριαρχία. Η Μουσουλμανική Αδελφότητα υπήρξε υπαρξιακή πρόκληση· μια ιρανική επιρροή θα θεωρούνταν εξίσου επικίνδυνη.

Επιπλέον, η Αίγυπτος διατηρεί στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ και οικονομική εξάρτηση από τον Κόλπο. Δεν μπορεί να μετατοπιστεί χωρίς τεράστιο κόστος.

Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά αλλά σε όλη αυτή τη γεωπολιτική θύελλα για πόσο ακόμα η Αίγυπτος θα μπορεί να μένει “ουδέτερη”;

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Αίγυπτος θα «φιλοξενήσει» ιρανικά στρατεύματα γιατί  κάτι τέτοιο σήμερα μοιάζει εξαιρετικά απίθανο. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν:

  • Μια γενικευμένη περιφερειακή σύγκρουση θα αναγκάσει το Κάιρο να επαναπροσδιορίσει τη στάση του.
  • Η πίεση από τη Γάζα θα δημιουργήσει επιχειρησιακές συνθήκες που θα εμπλέξουν έμμεσα το Ιράν.
  • Η αμερικανική παρουσία μειωθεί, αφήνοντας κενό ισχύος.

Αν το περιφερειακό σύστημα μεταβληθεί ριζικά ( ιδίως σε περίπτωση αμερικανικής αναδίπλωσης ) η Τεχεράνη θα επιδιώξει πολιτική διείσδυση και στο Κάιρο. Όχι απαραίτητα με στρατό, αλλά με οικονομικά και κυρίως με ιδεολογικά και θρησκευτικά εργαλεία.

Το Ιράν δεν επιδιώκει απλώς επιρροή· επιδιώκει δομική μεταβολή της ισορροπίας στον αραβικό κόσμο. Η Αίγυπτος αποτελεί σήμερα γεωπολιτικό και ιδεολογικό ανάχωμα.

Όμως η Μέση Ανατολή δεν λειτουργεί με σταθερές. Λειτουργεί με μετατοπίσεις ισχύος.

Και το ερώτημα δεν είναι αν η Αίγυπτος θέλει ιρανική παρουσία.
Το ερώτημα είναι αν το περιβάλλον ασφαλείας θα της επιτρέψει να μείνει για πάντα εκτός.