Η Βρετανία ανοίγει ξανά τη συζήτηση για το Brexit – Τα σχέδια του Άντι Μπέρναμ για προσέγγιση με την Ευρώπη
«Χάσαμε περισσότερα από όσα κερδίσαμε», δηλώνει ο Βρετανός πρωθυπουργός, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας διαφορετικής σχέσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς όμως άμεση επιστροφή της χώρας στην ενιαία αγορά.
Η Βρετανία επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σχεδόν έξι χρόνια μετά την επίσημη αποχώρησή της από το ευρωπαϊκό μπλοκ. Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ έχει εντείνει τις δημόσιες παρεμβάσεις του για τις συνέπειες του Brexit, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχασε περισσότερα από όσα κέρδισε από την απόφαση αποχώρησης.
Ο ίδιος έχει επικρίνει τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις τη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι η Βρετανία οδηγήθηκε σε ένα πολύ πιο σκληρό Brexit από εκείνο που είχαν φανταστεί πολλοί ψηφοφόροι όταν συμμετείχαν στο δημοψήφισμα του 2016.
Μάλιστα, κατηγόρησε τους Συντηρητικούς ότι μετά την αποχώρηση από την ΕΕ «έκαψαν όλες τις γέφυρες» με τις Βρυξέλλες, δυσκολεύοντας την ανάπτυξη μιας νέας σχέσης συνεργασίας.
Οι συμφωνίες που επιδιώκει το Λονδίνο
Στη σύνοδο κορυφής της 20ής Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, ο Μπέρναμ αναμένεται να συναντηθεί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται:
Η διευκόλυνση του εμπορίου αγροτικών και διατροφικών προϊόντων.
Η συνεργασία στις αγορές άνθρακα.
Η ενέργεια, η άμυνα και η ασφάλεια.
Η δημιουργία προγράμματος κινητικότητας νέων, που θα επιτρέπει σε Βρετανούς και Ευρωπαίους να ζουν, να σπουδάζουν και να εργάζονται στην άλλη πλευρά της Μάγχης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Ειδικότερα, η βρετανική κυβέρνηση επιδιώκει την ευθυγράμμιση των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών κανόνων με την ΕΕ, ώστε να περιοριστούν οι πρόσθετοι έλεγχοι και η γραφειοκρατία στις εξαγωγές τροφίμων.
Παράλληλα, το Λονδίνο ενδιαφέρεται για στενότερη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και για πρόσβαση στο πρόγραμμα «Made in Europe», προκειμένου να διατηρηθεί η συμμετοχή των βρετανικών επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκές βιομηχανικές πρωτοβουλίες.
Οι διαπραγματεύσεις, ωστόσο, δεν έχουν ολοκληρωθεί, καθώς παραμένουν διαφωνίες για το πρόγραμμα κινητικότητας των νέων και τα δίδακτρα των Ευρωπαίων φοιτητών στα βρετανικά πανεπιστήμια.
Το οικονομικό κόστος του Brexit
Σημαντικό ρόλο στη μεταστροφή της βρετανικής κυβέρνησης παίζουν και οι οικονομικές επιπτώσεις της αποχώρησης.
Ενδεικτικά, οι εξαγωγές τροφίμων και ποτών της Βρετανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2025 ήταν σχεδόν κατά ένα τρίτο χαμηλότερες σε σύγκριση με το 2019.
Οι πρόσθετοι τελωνειακοί έλεγχοι, οι γραφειοκρατικές διαδικασίες και οι εμπορικοί περιορισμοί δημιούργησαν δυσκολίες για πολλές βρετανικές επιχειρήσεις.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι νέες συμφωνίες με την ΕΕ θα μπορούσαν να ενισχύσουν το βρετανικό ΑΕΠ κατά 0,4%, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 17 δισεκατομμύρια λίρες. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση πιθανού οικονομικού οφέλους και όχι για εξασφαλισμένο αποτέλεσμα.
Θα επιστρέψει τελικά η Βρετανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Παρά τις δηλώσεις του Μπέρναμ, η άμεση επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ δεν βρίσκεται στα κυβερνητικά σχέδια.
Ο πρωθυπουργός εξακολουθεί να δεσμεύεται από τις προεκλογικές θέσεις των Εργατικών, οι οποίες αποκλείουν, κατά την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο, την επιστροφή στην ενιαία αγορά, την τελωνειακή ένωση και την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων.
Ωστόσο, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης συζήτησης για τη μακροπρόθεσμη σχέση της χώρας με την Ευρώπη, ακόμη και για την επιστροφή στην Ένωση, με τους Βρετανούς πολίτες να έχουν τον τελικό λόγο.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται θετική στην αποκατάσταση στενότερων δεσμών, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι η πρόσβαση στην ενιαία αγορά συνεπάγεται και την αποδοχή των αντίστοιχων υποχρεώσεων. Δεν προβλέπεται, δηλαδή, επιλεκτική συμμετοχή μόνο στους τομείς που εξυπηρετούν τη βρετανική πλευρά.
Το Brexit, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 2016, επιστρέφει έτσι στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης στη Βρετανία, με την κυβέρνηση να επιχειρεί μια νέα προσέγγιση με τις Βρυξέλλες, χωρίς να προχωρά προς το παρόν σε ανατροπή της απόφασης αποχώρησης.





