Η εύθραυστη ισορροπία των BRICS: Η «Διακήρυξη του Νέου Δελχί» αποκαλύπτει βαθιές ρωγμές πίσω από τις χαμογελαστές φωτογραφίες
Μια εικόνα αμήχανης εγγύτητας αποτύπωσε την πραγματική κατάσταση στη 18η Σύνοδο Κορυφής των BRICS στο Νέο Δελχί. Ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι, στην προσπάθειά του να εκπέμψει ένα μήνυμα ενότητας, χρειάστηκε να τραβήξει σχεδόν βίαια κοντά του τον Βλαντίμιρ Πούτιν και να αρπάξει το χέρι του Σι Τζινπίνγκ. Ωστόσο, η συμβολική αυτή χειρονομία απέτυχε να κρύψει τις βαθιές εσωτερικές διαφωνίες που αποτυπώνονται καθαρά στη «Διακήρυξη του Νέου Δελχί».
Παρά το γεγονός ότι το κείμενο των 45 σελίδων αποτελεί το εκτενέστερο κοινό ανακοινωθέν στην ιστορία του μπλοκ, η ομόφωνη έγκρισή του βασίστηκε σε εύθραυστους διπλωματικούς συμβιβασμούς και στην εσκεμμένη αποσιώπηση ακανθωδών ζητημάτων:
Απουσία αναφοράς στην Ουκρανία: Ο πόλεμος δεν μνημονεύεται καν στο τελικό κείμενο, ως αποτέλεσμα των ρωσικών πιέσεων.
Διπλωματικοί ελιγμοί για τη Μέση Ανατολή: Με τα νέα μέλη (Ιράν, ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία) να βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα, το ανακοινωθέν περιορίστηκε σε γενικόλογες εκκλήσεις για «μέγιστη αυτοσυγκράτηση».
Στασιμότητα στο κοινό νόμισμα: Ο διακηρυγμένος στόχος για δημιουργία εναλλακτικού νομίσματος μπήκε οριστικά στο συρτάρι, με το μπλοκ να εστιάζει απλώς στη χρήση τοπικών νομισμάτων.
Έμμεση επίθεση στη Δύση: Χωρίς να κατονομάζονται ο Ντόναλντ Τραμπ ή η ΕΕ, η διακήρυξη καταδικάζει τους τιμωρητικούς δασμούς και τα μονομερή καταναγκαστικά μέτρα.
Διεύρυνση χωρίς συνοχή και η στρατηγική επικράτηση της Κίνας
Η σταδιακή γιγάντωση του μπλοκ –από τις τέσσερις ιδρύτριες χώρες του 2006 στα 11 πλήρη μέλη και 10 χώρες-εταίρους– έχει δημιουργήσει μια περίπλοκη γεωμετρία αντικρουόμενων επιδιώξεων. Ενώ η Ρωσία και το Ιράν πιέζουν για μετωπική ρήξη με τη Δύση, η Ινδία και η Βραζιλία αντιμετωπίζουν τους BRICS αποκλειστικά ως φόρουμ οικονομικής συνεργασίας, διατηρώντας παράλληλα στενούς δεσμούς με τις δυτικές δυνάμεις.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, η συνάντηση Μόντι και Σι Τζινπίνγκ, η πρώτη σε ινδικό έδαφος εδώ και επτά χρόνια, έστειλε σαφές μήνυμα προς την Ουάσινγκτον, παρότι οι δομικές σινοϊνδικές διαφωνίες στα σύνορα και το εμπόριο παραμένουν πανίσχυρες.
Ωστόσο, ο μεγάλος κερδισμένος της συνόδου αναδείχθηκε ο Σι Τζινπίνγκ. Λίγο πριν την κρίσιμη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο στις 24 Σεπτεμβρίου, ο Κινέζος πρόεδρος πέτυχε να εισάγει στη διακήρυξη την απόφαση για μηδενικούς δασμούς σε 50 αφρικανικές χώρες, ενώ παράλληλα προώθησε κινεζικές πρωτοβουλίες για την Τεχνητή Νοημοσύνη και Ειδικές Οικονομικές Ζώνες, εδραιώνοντας την κυριαρχία του Πεκίνου στον Παγκόσμιο Νότο ενόψει της κινεζικής προεδρίας το 2027.
