Η ΑΝΑΙΤΙΑ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΜΟΡΦΗ ΒΙΑΣ ΣΕ ΜΗΤΕΡΑ-ΠΑΙΔΙ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ

Στην Ελλάδα του 2026, σχεδόν επτά στα δέκα παιδιά έρχονται στον κόσμο μέσα από χειρουργική τομή στην κοιλιά της μητέρας. Σε ορισμένα επαρχιακά νοσοκομεία το ποσοστό φτάνει το 84%. Αυτό δεν είναι ιατρική αναγκαιότητα. Είναι ένα καλά οργανωμένο σύστημα που μετατρέπει τη φυσιολογική διαδικασία του τοκετού σε χειρουργική επέμβαση, αφήνοντας πίσω του σωματικά τραύματα, ψυχικά σοκ και λιγότερα παιδιά σε μια χώρα που ήδη πεθαίνει δημογραφικά.

Η Κωνσταντίνα Νούσια, πρόεδρος του Παρατηρητηρίου Μαιευτικής Βίας Ελλάδος, μίλησε ανοιχτά και ξεσκέπασε το μέγεθος του προβλήματος. Το 67% των γεννήσεων γίνεται με καισαρική, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη τα ποσοστά κινούνται μεταξύ 15% και 30%. Σε κάποια νοσοκομεία της επαρχίας φτάνει το 84% σύμφωνα με στοιχεία του 2023. Αυτά τα νούμερα δεν είναι τυχαία. Είναι αποτέλεσμα ενός ιατροκεντρικού μοντέλου που βάζει τις ανάγκες του συστήματος πάνω από το σώμα της γυναίκας και την υγεία του παιδιού.

Η αναίτια καισαρική δεν είναι απλή «επιλογή». Είναι μορφή μαιευτικής βίας. Γυναίκες που θα μπορούσαν να γεννήσουν φυσιολογικά δέχονται πίεση, επαναλαμβανόμενες εσωτερικές εξετάσεις κάθε λίγη ώρα, έντονη πίεση στην κοιλιά για να «βοηθήσει» το μωρό να βγει, και τελικά την απειλή, «Θα πεθάνει το μωρό σου αν δεν το κάνουμε τώρα». Ακόμα κι όταν οι καρδιακοί παλμοί είναι φυσιολογικοί και δεν υπάρχει καμία πραγματική ένδειξη. Η Νούσια το έζησε η ίδια στους δικούς της τοκετούς. Όντας μαία, κατάλαβε ότι την πίεζαν ψυχολογικά για να περάσει στο χειρουργείο χωρίς λόγο. Αν δεν είχε τις γνώσεις, όπως λέει, θα είχε υποκύψει. Πόσες άλλες γυναίκες υποκύπτουν καθημερινά; Φυσιολογικά, η καισαρική είναι μεγάλη χειρουργική επέμβαση. Η μητέρα χάνει εβδομάδες ανάρρωσης, αντιμετωπίζει κίνδυνο λοιμώξεων, θρόμβων, συμφύσεων και προβλημάτων σε μελλοντικές εγκυμοσύνες. Το σώμα της δεν επουλώνεται όπως μετά από φυσιολογικό τοκετό. Το μωρό χάνει το κρίσιμο πέρασμα από τον κόλπο, όπου παίρνει τα ωφέλιμα μικρόβια της μητέρας. Μελέτες δείχνουν αυξημένο κίνδυνο αλλεργιών, άσθματος και πιο αδύναμου ανοσοποιητικού συστήματος αργότερα. Το σώμα του παιδιού δεν περνάει τη φυσική «εκκίνηση» που του δίνει η φύση. Αυτά δεν είναι θεωρίες. Είναι καταγεγραμμένες συνέπειες που το Παρατηρητήριο Μαιευτικής Βίας συλλέγει από μαρτυρίες γυναικών σε όλη τη χώρα. Το χειρότερο; Πολλές από αυτές τις γυναίκες αναπτύσσουν δευτεροπαθή τοκοφοβία. Τρομάζουν τόσο πολύ από τον πρώτο τοκετό που αρνούνται να κάνουν δεύτερο παιδί. Σε μια χώρα που παλεύει με το δημογραφικό, όπου οι γεννήσεις είναι ήδη ελάχιστες, αυτό το τραύμα λειτουργεί σαν σιωπηλή βόμβα. Η βία κατά τη γέννα δεν σταματάει στο σώμα και την ψυχή της μητέρας. Χτυπάει και το μέλλον του έθνους.Γιατί συμβαίνει αυτό; Το σύστημα είναι φτιαγμένο γύρω από τους γιατρούς. Οι μαίες, που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οδηγούν φυσιολογικούς τοκετούς με εξαιρετικά αποτελέσματα, στην Ελλάδα είναι στο περιθώριο. Ο τοκετός γίνεται ιατρική υπόθεση που πρέπει να ελέγχεται, να προγραμματίζεται, να τελειώνει γρήγορα. Ευκολότερο για το νοσοκομείο, πιο βολικό για το πρόγραμμα. Και πιο επικερδές σε πολλές περιπτώσεις. Κυκλοφορούν εδώ και χρόνια στα μέσα ενημέρωσης αναφορές για υψηλότερα ποσοστά σε ιδιωτικές κλινικές, όπου ο προγραμματισμένος τοκετός ταιριάζει καλύτερα στο ημερολόγιο και την αποζημίωση. Το δημόσιο σύστημα ακολουθεί, είτε από αμυντική ιατρική είτε από έλλειψη υποστήριξης για φυσιολογικό τοκετό.

Η Νούσια, που είναι μέλος διεθνούς ομοσπονδίας, καταγράφουν αυτά τα περιστατικά εδώ και χρόνια. Δεν μιλάνε για σπάνιες εξαιρέσεις. Μιλάνε για καθημερινή πραγματικότητα. Γυναίκες που δεν ενημερώνονται σωστά, που δεν δίνουν πραγματική συναίνεση, που υφίστανται πρακτικές που σε άλλες χώρες έχουν εγκαταλειφθεί ως επικίνδυνες.Αυτό δεν είναι απλά στατιστική. Είναι σκάνδαλο που πληρώνουν με το σώμα και την ψυχή τους οι γυναίκες και τα παιδιά τους. Και πληρώνει και η Ελλάδα με λιγότερες γεννήσεις, πιο αδύναμες οικογένειες και ένα δημογραφικό που βυθίζεται ακόμα πιο βαθιά. Το σύστημα ξέρει. Οι αριθμοί είναι εκεί. Οι μαρτυρίες είναι εκεί. Το ερώτημα είναι για πόσο ακόμα θα συνεχίσει να το ανέχεται.