ΓΙΑΤΙ Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΑΠΥΡΟΒΛΗΤΟ; – ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ

Παρά το γεγονός ότι το Ιράν απειλεί να βάλει στο στόχαστρο όλες τις αμερικανικές βάσεις σε γειτονικές χώρες ως απάντηση σε έναν αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο και πραγματοποιεί επιθέσεις σε κράτη του Κόλπου από το πρωί του περασμένου Σαββάτου, 28 Φεβρουαρίου, η Τουρκία δεν έχει πληγεί.

Η Τουρκία φιλοξενεί την αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ, μία από τις μεγαλύτερες και στρατηγικά σημαντικότερες στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή. Η βάση περιέχει στρατηγικά όπλα και λειτουργεί με έναν βαθμό αυτονομίας των ΗΠΑ. Η Τουρκία φιλοξενεί επίσης τη βάση ραντάρ Κουρετσίκ. Και οι δύο βάσεις βρίσκονται εντός εμβέλειας ιρανικών πυραύλων που έχουν φθάσει στο Ισραήλ και ακόμη και στην Κύπρο.

Φαίνεται ότι υπάρχουν διάφοροι λόγοι πίσω από την απόφαση του Ιράν να μην στοχεύσει βάσεις στην Τουρκία, κυρίως η ουδέτερη θέση της Άγκυρας στο πυρηνικό ζήτημα, οι τουρκικές προσπάθειες να γλιτώσει η περιοχή από τις συνέπειες νέων πολέμων και η εκτίμηση της Άγκυρας ότι το Ισραήλ είναι ο κύριος υποκινητής της σύγκρουσης.

Το Σουλτανάτο του Ομάν, το οποίο διαδραμάτισε διαμεσολαβητικό ρόλο και φιλοξένησε τις διαπραγματεύσεις, δέχθηκε ιρανικά πλήγματα, παρά το γεγονός ότι ο ρόλος του ήταν συγκρίσιμος με αυτόν της Τουρκίας και ίσως μεγαλύτερος από αυτόν της Τουρκίας.

Ωστόσο, η Τεχεράνη έχει αποφύγει μέχρι στιγμής να στοχεύσει τις αμερικανικές βάσεις στην Τουρκία.

Οι ειδικοί το αποδίδουν αυτό στη συμμετοχή της Τουρκίας στον Οργανισμό του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ), πράγμα που σημαίνει ότι οποιαδήποτε επίθεση στο έδαφός της θα αποτελούσε επίθεση εναντίον μελών της συμμαχίας, διευρύνοντας ενδεχομένως τον πόλεμο και προσελκύοντας επιπλέον χώρες.

Η στρατιωτική ισχύς της Τουρκίας στην περιοχή και οι υπολογισμοί ισορροπίας δυνάμεων που μπορεί να έχει λάβει υπόψη του το Ιράν αναφέρονται επίσης ως παράγοντες που συμβάλλουν.

Μια ζωντανή εκπομπή του αντιπολιτευόμενου πρακτορείου ειδήσεων Anka από την περιοχή της αεροπορικής βάσης του Ιντσιρλίκ οδήγησε στη σύλληψη αρκετών δημοσιογράφων για παραβίαση του νόμου περί στρατιωτικών χώρων.

Το πρακτορείο μετέδωσε ζωντανά πλάνα από κοντά στη βάση, μετά από προσδοκίες ότι θα μπορούσε να στοχοποιηθεί μετά την ιρανική απάντηση.

Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος που ειδικεύεται σε θέματα Ιράν και Μέσης Ανατολής Μπουλέντ Σαχίν Ερντίρ δήλωσε στην εφημερίδα The New Arab ότι η Τουρκία «ακολουθεί μια συνεπή πολιτική εδώ και χρόνια και, ως μέλος του ΝΑΤΟ, επιδιώκει να μεσολαβεί μεταξύ του δυτικού μπλοκ και του ιρανικού καθεστώτος, αποφεύγοντας έτσι τις εχθρικές σχέσεις με τον γείτονά της και παίζοντας εξισορροπητικό ρόλο έναντι της Δύσης».

«Η Τουρκία διατήρησε αυτή τη θέση και κατά τη διάρκεια των πυρηνικών διαπραγματεύσεων. Κατά τη διάρκεια του σημερινού πολέμου, η Τουρκία τήρησε την ουδετερότητα και δεν συμμετείχε στην επιθετικότητα που στρεφόταν κατά του Ιράν, ενώ ταυτόχρονα δεν απέφυγε να απευθύνει προειδοποιήσεις προς το ιρανικό καθεστώς», πρόσθεσε ο Ερντίρ.

Σημείωσε επίσης ότι η Τουρκία «δεν επέτρεψε τη χρήση των βάσεων ή του εναέριου χώρου της σε επιθέσεις εναντίον του Ιράν και η απάντηση της Τεχεράνης με πυραύλους, στο πλαίσιο του αμυντικού της δόγματος, στόχευε χώρες που βοήθησαν ή ενθάρρυναν τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξαπολύσουν επιθέσεις εναντίον της και η Τουρκία δεν εμπίπτει σε αυτό το πεδίο».

«Η Τουρκία έχει αποκτήσει εμπειρία στην αντιμετώπιση των μεταναστευτικών κυμάτων λόγω των Σύρων προσφύγων και αν υπάρξει παρόμοια εισροή από το Ιράν, θα δημιουργηθούν προσωρινά καταφύγια στην ανατολική Τουρκία. Η επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση της Τουρκίας την καθιστά ανίκανη να απορροφήσει άλλο ένα κύμα μεταναστών μετά τους Σύρους. Ως εκ τούτου, η κυβέρνηση της Άγκυρας θα λάβει μέτρα για να εμποδίσει τους μετανάστες από την ανατολική Ανατολία να φτάσουν στην κεντρική Ανατολία και την Κωνσταντινούπολη», διευκρίνισε περαιτέρω.

Από την αρχή της κρίσης, η Τουρκία προσπάθησε να δημιουργήσει ένα πλαίσιο διαλόγου μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Οι συνομιλίες φέρεται να συμφωνήθηκε να διεξαχθούν στην Κωνσταντινούπολη πριν από περίπου ένα μήνα, προτού οι διαπραγματεύσεις μεταφερθούν στο Ομάν. Παρά ταύτα, η Τουρκία συνέχισε την ενεργό διπλωματία για να υποστηρίξει τον διάλογο και να αποτρέψει τον πόλεμο, εκφράζοντας αισιοδοξία για πιθανή πρόοδο στις διαπραγματεύσεις.

Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος που ειδικεύεται στις διεθνείς υποθέσεις, Ισμαήλ Κοκτάν, δήλωσε στο TNA ότι «η Τουρκία εμπλέκεται σε σύγκρουση για περισσότερο από μια δεκαετία στη Συρία εναντίον του Ιράν, ωστόσο επιδίωξε αποκλιμάκωση μετά τις στρατιωτικές κινήσεις των ΗΠΑ και τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ».

«Η τουρκική διπλωματία εργάστηκε για να μεσολαβήσει μεταξύ των δύο πλευρών για να επιτευχθεί μια συνεννόηση που θα αποτρέψει τον πόλεμο και κάλεσε τα μέρη να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στην Κωνσταντινούπολη, αλλά το Ιράν το απέρριψε αυτό και επέμεινε να αποκλείσει την Τουρκία από έναν διαμεσολαβητικό ρόλο, παρά την επιτυχία της Άγκυρας σε αρκετές διεθνείς κρίσεις», πρόσθεσε. «Η Τουρκία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη της πυρηνικής συμφωνίας που υπογράφηκε μεταξύ του Ιράν και των χωρών P5+1 το 2015, αλλά το Ιράν ήταν πάντα στο αντίπαλο στρατόπεδο. Παρ’ όλα αυτά, η Τουρκία εργάστηκε εκτενώς για να αποτρέψει μια επίθεση στο Ιράν».

Όσον αφορά τον λόγο για τον οποίο το Ιράν δεν στόχευσε τις αμερικανικές βάσεις στην Τουρκία, ο Κοκτάν δήλωσε ότι «οι Αμερικανοί δεν έστειλαν στρατιωτικές δυνάμεις στη βάση κατά την πρόσφατη περίοδο που παρατηρήθηκε σημαντική στρατιωτική κινητοποίηση στην περιοχή κατά του Ιράν».

«Δεύτερον, σε αντίθεση με άλλες χώρες της περιοχής που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και αν το Ιράν πραγματοποιούσε οποιαδήποτε επίθεση στο έδαφός της, αυτό θα ερμηνευόταν ως επίθεση κατά της συμμαχίας», συνέχισε. «Τρίτον, η Τουρκία διαθέτει ισχυρό στρατό και είναι επίσης μια μεγάλη χώρα από άποψη πληθυσμού και εδάφους. Δεν έχει επιδείξει εχθρότητα προς το Ιράν, αλλά αντίθετα επιδίωξε την αποκλιμάκωση».

Η Τουρκία συνεχίζει τις προσπάθειες κατάπαυσης του πυρός μέσω της διπλωματίας υψηλού επιπέδου, με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να πραγματοποιούν διπλωματικές επαφές με στόχο τον τερματισμό του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου κατά του Ιράν το συντομότερο δυνατό.

Η Άγκυρα φοβάται ότι η περαιτέρω επέκταση της σύγκρουσης, μετά από μια δεκαετία και πλέον πολέμων στις γειτονικές χώρες, έχει ήδη επιβαρύνει τη χώρα.

Πηγή The New Arab