Ελπιδοφόρα μελέτη για την αναγέννηση νευρώνων και την αντιμετώπιση του Αλτσχάιμερ

Μια νέα εργαστηριακή έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Cell Biomaterials, υποδεικνύει μια πρωτοποριακή μέθοδο που ενδέχεται να αναγεννά τους νευρώνες που καταστρέφονται από νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ. Η προσέγγιση βασίζεται στη μείωση μιας βασικής πρωτεΐνης, της PTBP1, στα αστροκύτταρα, επιτρέποντας τη μετατροπή τους σε λειτουργικά νευρικά κύτταρα.

Ο ενήλικος ανθρώπινος εγκέφαλος διαθέτει εξαιρετικά περιορισμένη ικανότητα αντικατάστασης των χαμένων νευρώνων. Τα αστροκύτταρα, τα οποία αφθονούν στον εγκέφαλο και υποστηρίζουν τη λειτουργία των νευρώνων, αποτέλεσαν το επίκεντρο της επιστημονικής ομάδας υπό τον φαρμακευτικό επιστήμονα Πέισενγκ Ξου από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας.

Η καινοτόμος τεχνική Nano-Eraser

Για να ξεπεράσουν τις αμφισβητήσεις προηγούμενων μελετών σχετικά με τη μετατροπή των κυττάρων, οι ερευνητές ανέπτυξαν την τεχνολογία Nano-Eraser. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιεί ένα αντίσωμα κατά της πρωτεΐνης PTBP1, εγκλωβισμένο σε πολυμερές τζελ. Το τζελ αυτό επιτρέπει στο αντίσωμα να διαπεράσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, ενεργοποιώντας τον εσωτερικό μηχανισμό του κυττάρου για την καταστροφή της πρωτεΐνης, χωρίς να τροποποιεί το DNA.

Σε δοκιμές που έγιναν σε ανθρώπινα αστροκύτταρα στο εργαστήριο, καθώς και σε μικροσκοπικά μοντέλα εγκεφάλου (οργανοειδή), τα κύτταρα που εκτέθηκαν στη θεραπεία άρχισαν να σχηματίζουν άξονες, εμφάνισαν πρωτεΐνες νευρώνων και παρουσίασαν συντονισμένη ηλεκτρική δραστηριότητα.

Θετικά αποτελέσματα σε ποντίκια και επόμενα βήματα

Η θεραπεία δοκιμάστηκε στη συνέχεια σε ποντίκια με συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ. Μετά τη χορήγηση δύο ενδοφλέβιων δόσεων:

• Παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση στη μνήμη και τη συμπεριφορά των πειραματόζωων.

• Αυξήθηκε η πυκνότητα των νευρώνων στον εγκέφαλο και μειώθηκαν τα επίπεδα φλεγμονής.

Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, η νευροεπιστήμονας Δρ. Κριστιάνε Ραν από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ επισημαίνει ότι απαιτείται επιπλέον έρευνα. Είναι απαραίτητο να επιβεβαιωθεί εάν η αύξηση των νευρώνων οφείλεται αποκλειστικά στα αστροκύτταρα και να αξιολογηθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις από τη χρόνια μείωση της πρωτεΐνης PTBP1. Πριν ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, η ασφάλεια της μεθόδου θα πρέπει να εξεταστεί σε μη ανθρώπινα πρωτεύοντα.