Αστρονόμοι ανακάλυψαν παγωμένο ουράνιο σώμα που υποψιάζονται ως νέο νάνο πλανήτη
Ένα παγωμένο ουράνιο σώμα που διαγράφει τροχιά πέρα από τον Πλούτωνα εντόπισαν επιστήμονες με τη χρήση εξελιγμένου τηλεσκοπίου στη Χιλή, με την ερευνητική ομάδα να εκτιμά ότι είναι πολύ πιθανό να ενταχθεί στη μικρή λίστα των νάνων πλανητών του Ηλιακού Συστήματος.
Το ουράνιο αντικείμενο, το οποίο φέρει την προσωρινή ονομασία 2026 ED138, υπολογίζεται ότι διαθέτει διάμετρο από 600 έως 1.500 χιλιόμετρα και κινείται σε απόσταση περίπου 46 φορές μεγαλύτερη από την απόσταση της Γης από τον Ήλιο. Συγκριτικά, ο Πλούτωνας περιφέρεται κατά μέσο όρο σε απόσταση 40 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Γης από τον Ήλιο. Η σημαντική ανακάλυψη, όπως μεταδίδει το Reuters, επιτεύχθηκε μέσω του νέου Αστεροσκοπείου Vera C. Rubin, το οποίο βρίσκεται στην κορυφή του όρους Cerro Pachón στην κεντρική Χιλή. Το συγκεκριμένο τηλεσκόπιο αποτελεί συνεργατικό εγχείρημα του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ (NSF) και του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ.
Παρ’ όλα αυτά, κρίνεται απαραίτητη η διεξαγωγή επιπλέον παρατηρήσεων ώστε να επικυρωθεί και επισήμως ότι το 2026 ED138 πληροί τις προδιαγραφές για την κατηγορία των νάνων πλανητών.
Στην περίπτωση που επιβεβαιωθεί, θα προστεθεί στους πέντε ήδη αναγνωρισμένους νάνους πλανήτες από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση (IAU): τον Πλούτωνα, την Έριδα, τη Χαουμέια και τον Μακεμάκε, οι οποίοι βρίσκονται πέρα από τον Ποσειδώνα, καθώς και τη Δήμητρα, η οποία εντοπίζεται στην κύρια ζώνη αστεροειδών ανάμεσα στον Άρη και τον Δία. Με βάση τα πρώτα παρατηρησιακά δεδομένα, το 2026 ED138 φαίνεται πως συγκαταλέγεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα γνωστά μέλη αυτής της ειδικής κατηγορίας ουράνιων σωμάτων. «Αυτό που αποδεικνύει η συγκεκριμένη ανακάλυψη είναι ότι το Αστεροσκοπείο Rubin και τα υπόλοιπα σύγχρονα τηλεσκόπια έχουν ακόμη πολλές συναρπαστικές ανακαλύψεις να μας προσφέρουν», δήλωσε ο αστροφυσικός Ματ Χόλμαν του Κέντρου Αστροφυσικής Harvard & Smithsonian, ο οποίος ήταν ο πρώτος που εντόπισε το αντικείμενο. Ο Πλούτωνας θεωρούνταν για δεκαετίες ο ένατος και πλέον απομακρυσμένος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος, μέχρι το 2006, όταν η Διεθνής Αστρονομική Ένωση τον επαναταξινόμησε ως νάνο πλανήτη, καθώς δεν πληρούσε όλα τα απαιτούμενα κριτήρια του επίσημου ορισμού.
Τόσο ο Πλούτωνας όσο και το 2026 ED138 βρίσκονται σε μια εξαιρετικά παγωμένη περιοχή του Ηλιακού Συστήματος, η οποία φιλοξενεί πλήθος παγωμένων ουράνιων σωμάτων. Παρά τη σπουδαιότητα του ευρήματος, παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με το ακριβές μέγεθος και τη φυσική σύσταση του αντικειμένου. Για να χαρακτηριστεί επισήμως ένα σώμα ως νάνος πλανήτης, πρέπει να διαθέτει επαρκή μάζα ώστε η ίδια του η βαρύτητα να του προσδίδει σχεδόν σφαιρικό σχήμα. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το 2026 ED138 ικανοποιεί αυτή την προϋπόθεση, ωστόσο απαιτούνται περισσότερα δεδομένα για την τελική επιβεβαίωση.
«Το κεντρικό ζητούμενο που πρέπει να προσδιορίσουμε είναι το πραγματικό φυσικό μέγεθος του 2026 ED138», ανέφερε ο Χόλμαν. Όπως εξήγησε, το Αστεροσκοπείο Rubin καταγράφει το ηλιακό φως που αντανακλάται πάνω στο αντικείμενο. Ένα μικρότερο αλλά πιο ανακλαστικό σώμα μπορεί να εμφανίζεται εξίσου φωτεινό με ένα μεγαλύτερο και λιγότερο ανακλαστικό. Για τον λόγο αυτό, η ερευνητική ομάδα σκοπεύει να αξιοποιήσει και το ραδιοτηλεσκόπιο ALMA στη Χιλή, το οποίο μπορεί να ανιχνεύσει τη θερμική ακτινοβολία που εκπέμπει το ίδιο το σώμα, προσφέροντας πολύ ακριβέστερες εκτιμήσεις για τις διαστάσεις του.
