Γράφει το Μαύρο Τσακάλι
Η τραγωδία με το Phantom άνοιξε μια συζήτηση που κάποιοι θα προτιμούσαν να τελειώσει στα συλλυπητήρια, στις σημαίες και στα μεγάλα λόγια. Όμως ένας απόστρατος Συνταγματάρχης, πρώην χειριστής επιθετικών ελικοπτέρων Apache, έρχεται να ταράξει τα νερά και να πει αυτό που πολλοί μέσα στις Ένοπλες Δυνάμεις ίσως σκέφτονται αλλά δεν τολμούν να πουν δημόσια.
«Ο ουρανός δεν είναι τσίρκο. Ο πιλότος δεν είναι διασκεδαστής».
Η θέση του είναι απόλυτη. Θεωρεί τις αεροπορικές επιδείξεις επικίνδυνες φιέστες και ξεκαθαρίζει ότι ο ίδιος, όταν πετούσε, δεν ήθελε να συμμετέχει σε τέτοιου είδους θεάματα.
«Ο πιλότος μαχητικού δεν είναι διασκεδαστής για να τον χαζεύουν οικογένειες με παγωτά και ποπ κορν. Είναι πολεμιστής. Η αξία του δεν βρίσκεται σε καμία φιγούρα, σε κανένα χαμηλό πέρασμα και σε κανένα χειροκρότημα».
Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα για τη στρατιωτική και πολιτική ηγεσία. Γιατί πρέπει επιχειρησιακά αεροσκάφη και χειριστές να χρησιμοποιούνται σε θεάματα; Ποιο είναι το πραγματικό επιχειρησιακό όφελος; Ποιος αποφασίζει ότι το όποιο επικοινωνιακό κέρδος δικαιολογεί την έκθεση προσωπικού και μέσων σε πρόσθετο κίνδυνο;
Ο απόστρατος Συνταγματάρχης δεν μασάει τα λόγια του: «Κάθε ώρα πτήσης που καίγεται για θέαμα είναι προδοσία στην αποστολή του. Κάθε λίτρο καυσίμου που καίγεται για να εντυπωσιαστεί το πλήθος είναι κλεμμένο από την άμυνα της χώρας. Τα αεροσκάφη μας δεν αγοράστηκαν για να κάνουν τούμπες. Αγοράστηκαν για να κυριαρχούν στο πεδίο μάχης».
Σκληρά λόγια; Βεβαίως. Αλλά μήπως ακριβώς αυτή τη συζήτηση πρέπει να κάνουμε τώρα;
Δύο χειριστές χάθηκαν με το Phantom και η έρευνα για τα ακριβή αίτια της τραγωδίας πρέπει να μιλήσει με στοιχεία, όχι με εικασίες. Αυτό όμως δεν ακυρώνει το μεγάλο πολιτικό και επιχειρησιακό ερώτημα: γιατί ένα πολεμικό αεροσκάφος και δύο στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας έπρεπε να βρίσκονται εκεί και ποιος αξιολόγησε το ρίσκο της συγκεκριμένης συμμετοχής;
Γιατί άλλο η εκπαίδευση για πόλεμο και άλλο το θέαμα. Άλλο μια αποστολή αναχαίτισης, μια επιχειρησιακή άσκηση ή μια πτήση που χτίζει πραγματική πολεμική ικανότητα και άλλο μια εμφάνιση μπροστά σε εξέδρες και κινητά τηλέφωνα.
Και εδώ δεν χωρούν ούτε PowerPoint ούτε επικοινωνιακές κορώνες περί «Ατζέντας 2030». Εάν η πολιτική ηγεσία θέλει πραγματικά σύγχρονες και ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, οφείλει να απαντήσει σε κάτι πολύ απλό: κάθε δραστηριότητα στην οποία συμμετέχουν άνθρωποι και πολεμικά μέσα υπηρετεί πραγματική επιχειρησιακή ανάγκη ή υπηρετεί την εικόνα;
Ο πρώην χειριστής Apache το θέτει ακόμη πιο ωμά: «Δεν θέλω να βλέπω σημαίες με καπνούς. Θέλω να ξέρω ότι ο πιλότος μας είναι αόρατος, έτοιμος και φονικός. Ο σεβασμός δεν είναι το κινητό που τραβάει βίντεο. Είναι ο φόβος που προκαλεί στον αντίπαλο».
Αυτή είναι η ουσία που δεν πρέπει να θαφτεί κάτω από τα συλλυπητήρια. Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και η στρατιωτική ηγεσία οφείλουν να εξηγήσουν με ποια κριτήρια εγκρίνονται τέτοιες συμμετοχές, ποιος κάνει την εκτίμηση κινδύνου, ποιος υπογράφει και κυρίως αν μετά την τραγωδία πρόκειται να επανεξεταστεί συνολικά η συμμετοχή επιχειρησιακών αεροσκαφών σε αεροπορικές επιδείξεις.
Γιατί η λογοδοσία δεν σταματά στη φράση «έπεσαν εν ώρα καθήκοντος». Το μεγάλο ερώτημα είναι ποιος όρισε αυτό το “καθήκον”, για ποιον σκοπό και με ποια επιχειρησιακή αναγκαιότητα.
Ο απόστρατος Συνταγματάρχης κλείνει χωρίς περιστροφές:
«Κρατήστε τα πανηγύρια για αλλού. Ο ουρανός δεν είναι τσίρκο. Ο πιλότος ανήκει στην επιφυλακή, στην εκπαίδευση και στην αποστολή, όχι στην εξέδρα. Τέλος στις επιδείξεις».
Και μετά τη βαριά απώλεια των δύο αεροπόρων, η τελευταία του φράση δεν χρειάζεται κανένα σχόλιο:
«Καλό Παράδεισο, συνάδελφοι».
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
