Voice News — Όλα στο φως
19,9°Αθήνα 17,5°Θεσσαλονίκη
Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2026

VOICE NEWS · ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Βρείτε την είδηση.

Οι ειδήσεις, οι άνθρωποι και τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.

ΔΟΚΙΜΑΣΤΕ ΜΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

    Voice News — Όλα στο φως
    ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑΚατάσκοπος
    Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2026 19,9° Αθήνα · 17,5° Θεσσαλονίκη

    Οι Ονομασίες των Μηνών, η Ιστορία, η Προέλευση και οι Συμβολισμοί.

    ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 21 Νοεμβρίου, 2026 11:33 ΠΜ
    ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

    Οι ονομασίες των μηνων

    Το ότι ο πρώτος μήνας του ρωμαϊκού έτους ονομάστηκε Μάρτιος (Martius), παίρνοντας το όνομα του θεού Mars (μετονομασία του ελληνικού Άρη), είναι γνωστό. Εκείνο που ίσως οι πολλοί δεν γνωρίζουν είναι το ότι ο Mars, πριν να γίνει θεός του πολέμου, είχε τελείως αντίθετες ιδιότητες ανάμεσα στις οποίες και η διόλου πολεμική της «ευετηρίας» (της δύναμης που έκανε την χρονιά να πάει καλά). Φυσούσε μαζί με τους ανοιξιάτικους ανέμους πάνω από τους αγρούς και βοηθούσε γη, δέντρα και φυτά να βλαστήσουν. Για τους Ρωμαίους άλλωστε, ο κάθε μήνας ή είχε σχέση με θεό ή βλάστηση ή δεν άξιζε καν να έχει όνομα.

    Ο Ιανουάριος κατακυρώθηκε ως πρώτος μήνας της χρονιάς το 152 π.Χ. και αποτελούσε, μετά τη χειμερινή τροπή του ήλιου, το «κομμάτι» του χρόνου, μέσα από το οποίο περνούσαν στο νέο έτος. Πήρε, λοιπόν, το όνομα του «διπρόσωπου» Ιανού, θεού της αρχής και του τέλους. Ο ελληνικός Φλεβάρης (φλέβα, πολύ νερό) είναι ο ρωμαϊκός Φεβρουάριος, από το λατινικό ρήμα februare (καθαίρειν). Ως τελευταίος πριν από τον πρώτο της νέας χρονιάς, ο Φλεβάρης ήταν μήνας των καθαρμών που με κάθε επισημότητα τελούσαν οι Εστιάδες παρθένες.

    Ο Απρίλιος έχει να κάνει με το ρήμα aperire (ανοίγειν), επειδή τότε ανοίγουν τα λουλούδια και μπαίνουν στη φάση της καρποφορίας. Ο Μάιος συνδυάζεται με τη λέξη magis (περισσότερο), καθώς τον μήνα αυτό τα πάντα, από τα σπαρτά και τα λαχανικά ως τα δέντρα, μεγαλώνουν. Ο Ιούνιος έχει την ίδια ρίζα με η λέξη Juventus (Γιουβέντους) που σημαίνει «νεανική ωριμότητα», ενώ Juno ήταν η θεά του γάμου: Όλα ωριμάζουν, περιμένοντας τον θερισμό.

    Οι δυο επόμενοι μήνες (Ιούλιος και Αύγουστος), αναφέρονταν απλά με τον αριθμό τους (Quintilis – Πέμπτος μετά την ρωμαϊκή πρωτοχρονιά και Sextilis – Έκτος), όπως και ο επόμενος September – Σεπτέμβριος – Έβδομος, Οκτώβριος – Όγδοος, Νοέμβριος – Ένατος και Δεκέμβριος – Δέκατος. Κάποια στιγμή, οι Ρωμαίοι θέλησαν να αποδώσουν τιμές στον δολοφονημένο Γάιο Ιούλιο Καίσαρα και στον πρώτο αυτοκράτορά τους, τον Οκταβιανό Αύγουστο. Ως τον τέταρτό τους μήνα, τον Ιούνιο, υπήρχαν ονόματα με νόημα. Από εκεί κι έπειτα όμως, υπήρχαν μόνον αριθμοί. Έτσι, οι μήνες Πέμπτος και Έκτος μετονομάστηκαν σε Ιούλιο (Καίσαρα) και Αύγουστο (Οκταβιανό).

    Ο E. Fehrle εξήγησε για ποιο λόγο οι μήνες έβδομος ως δέκατος δεν έχουν όνομα: Όταν ο σπόρος ωριμάσει, τότε κανένας δεν έχει ανάγκη την επίκληση θεού για να πάει καλά η σοδειά του. Αγρότες αλλά και ρεαλιστές, οι Ρωμαίοι δεν έβρισκαν για ποιο λόγο θα έπρεπε να αφιερώσουν σε κάποια θεότητα ή δύναμη εκείνους τους μήνες που έτσι κι αλλιώς δεν προσφέρονται για αγροτικές εργασίες σχετικές με την ανάπτυξη της καρποφορίας. Οπότε απλά τους αριθμούσαν σε σχέση με τους προηγούμενους.

    Η τάση αυτή δεν σήμαινε ασέβεια, καθώς οι Ρωμαίοι ήταν όντως πρακτικοί άνθρωποι και εφάρμοζαν τη μέθοδο σε πολλές περιπτώσεις, ακόμα και στα παιδιά τους. Αντί να σκοτώνονται, πώς θα ονομάσουν το κάθε παιδί τους, το βάπτιζαν με τον «αύξοντα αριθμό» του: Sextus Pompeius (Έκτος Πομπήιος) ο αντίπαλος του Ιούλιου Καίσαρα, Quintus Cicero (Πέμπτος Κικέρων) ο ρήτορας.

    Όμως, το ρωμαϊκό ημερολόγιο διαρκούσε 304 μέρες. Όταν οι Ρωμαίοι είδαν ότι κάτι δεν πάει καλά, εναρμονίστηκαν με το αιγυπτιακό. Όμως, οι Αιγύπτιοι αδιαφορούσαν για το γεγονός ότι, με βάση την κίνηση των πλανητών, ο χρόνος διαρκεί 365 ημέρες και έξι ώρες. Για αιώνες τον μετρούσαν χωρίς να λογαριάζουν το εξάωρο που περίσσευε. Στα 46 π.Χ., άλλα έλεγε το ημερολόγιο κι άλλα μαρτυρούσαν οι εποχές. Ο Ιούλιος Καίσαρας ήταν που διέταξε τους Έλληνες αστρονόμους της Αλεξάνδρειας να διορθώσουν το λάθος. Τη δουλειά ανέλαβε ο επιφανής Αλεξανδρινός Σωσιγένης. Δημιούργησε αυτό, το οποίο ονομάζουμε «Ιουλιανό ημερολόγιο»: Καθιέρωσε το έτος των 365 ημερών με μια πρόσθετη ημέρα κάθε τέσσερα χρόνια. Είναι η «δίσεκτη» χρονιά με τον Φλεβάρη να αριθμεί 29 μέρες.

    Με το Ιουλιανό ημερολόγιο, κάθε 28 χρόνια, το έτος ήταν μεγαλύτερο κατά μία ημέρα. Στα 1582, υπήρχε καθυστέρηση δέκα ημερών. Ο τότε πάπας Γρηγόριος ΙΓ’ το εναρμόνισε με την πραγματικότητα, θεσπίζοντας να μην είναι δίσεκτα χρόνια (να μην έχουν 29η μέρα τον Φλεβάρη) τα “επαιώνια” που δε διαιρούνται με το 400. Έτσι, στα 1900 δεν υπήρξε 29 του Φλεβάρη, ενώ το 2000) υπήρχε.
    Το νέο ημερολόγιο ίσχυσε από τον Οκτώβριο του 1582, όταν την 4η του μήνα ακολούθησε η 15η. Ονομάστηκε γρηγοριανό και έχει λάθος μια μέρα κάθε 4.000 χρόνια. Για να εφαρμοστεί σε παγκόσμια έκταση, χρειάστηκε να χυθεί πολύ μελάνι, αν όχι και αίμα.

    Οι μωαμεθανοί, για παράδειγμα, έχουν το δικό τους, που ξεκινά από τις 22 του Ιουλίου του 622 μ.Χ., μέρα που ο Μωάμεθ έφυγε από την Μέκκα και πήγε στη Μεδίνα (Εγίρα). Η χρονιά τους έχει δώδεκα σεληνιακούς μήνες και διαρκεί 354 μέρες. Η επαναστατημένη το 1789 Γαλλία χρησιμοποίησε το βραχύβιο δικό της ημερολόγιο, με τις 22 του Σεπτέμβρη του 1792 πρώτη μέρα της νέας χρονολόγησης (1 Βεντεμιέρ, 1ου χρόνου) της Γαλλικής Δημοκρατίας. Ο χρόνος χωριζόταν σε 12 μήνες. Κάθε μήνας σε τρία δεκαήμερα, με εξαίρεση το τελευταίο τμήμα του 12ου μήνα, που είχε 12 ή 16 (τα δίσεχτα χρόνια) μέρες.

    Ιανουάριος

    Ονομάστηκε από τον «διπρόσωπο» θεό Ιανό, θεό της αρχής και του τέλους.

    Αποτελούσε τη μετάβαση στο νέο έτος μετά τη χειμερινή τροπή του ήλιου και καθιερώθηκε ως ο πρώτος μήνας της χρονιάς το 152 π.Χ.

    Φεβρουάριος

    Προέρχεται από το λατινικό ρήμα februare («καθαίρειν»), καθώς ως ο τελευταίος μήνας του παλαιού ημερολογίου ήταν αφιερωμένος στους εξαγνισμούς που τελούσαν οι Εστιάδες παρθένες.
    Η ελληνική ονομασία Φλεβάρης συνδέεται με τις «φλέβες» (τα άφθονα νερά του μήνα).

    Μάρτιος

    Ήταν αρχικά ο πρώτος μήνας του ρωμαϊκού έτους και πήρε το όνομά του από τον θεό Mars (Άρη).
    Πριν ταυτιστεί με τον πόλεμο, ο Mars ήταν θεότητα της «ευετηρίας» και της βλάστησης, που βοηθούσε τη γη και τα φυτά να ανθίσουν με τους ανοιξιάτικους ανέμους.

    Απρίλιος

    Συνδέεται με το λατινικό ρήμα aperire («ανοίγειν»), επειδή τότε ανοίγουν τα λουλούδια και ξεκινά η καρποφορία.

    Μάιος

    Προέρχεται από τη λέξη magis («περισσότερο»), καθώς την περίοδο αυτή μεγαλώνουν γρήγορα τα σπαρτά, τα λαχανικά και τα δέντρα.

    Ιούνιος

    Έχει την ίδια ρίζα με τη λέξη Juventus («νεανική ωριμότητα»), ενώ συνδέεται και με τη θεά του γάμου Juno, συμβολίζοντας την ωρίμανση της φύσης πριν τον θερισμό.

    Ιούλιος & Αύγουστος

    Αρχικά είχαν αριθμητικές ονομασίες, ως ο πέμπτος (Quintilis) και ο έκτος (Sextilis) μήνας μετά τη ρωμαϊκή πρωτοχρονιά.
    Μετονομάστηκαν προς τιμήν του Γάιου Ιούλιου Καίσαρα και του πρώτου Ρωμαίου αυτοκράτορα, Οκταβιανού Αυγούστου.

    Σεπτέμβριος, Οκτώβριος, Νοέμβριος & Δεκέμβριος

    Διατήρησαν τις αρχικές αριθμητικές τους ονομασίες (Έβδομος, Όγδοος, Ένατος και Δέκατος μήνας).
    Κατά τον E. Fehrle, οι πρακτικοί Ρωμαίοι αγρότες δεν ένιωθαν την ανάγκη να αφιερώσουν τους μήνες αυτούς σε θεότητες, καθώς η σοδειά είχε ήδη ωριμάσει και δεν υπήρχαν αγροτικές εργασίες που να απαιτούν θεϊκή εύνοια.

    Η εξέλιξη του ημερολογίου

    Το αρχικό ρωμαϊκό ημερολόγιο διαρκούσε 304 ημέρες, αλλά στη συνέχεια προσαρμόστηκε στο αιγυπτιακό των 365 ημερών.
    Επειδή αγνοούνταν οι επιπλέον 6 ώρες του ηλιακού έτους, το 46 π.Χ. το ημερολόγιο είχε αποκλίνει σημαντικά από τις πραγματικές εποχές.
    Με εντολή του Ιούλιου Καίσαρα, ο Αλεξανδρινός αστρονόμος Σωσιγένης δημιούργησε το «Ιουλιανό ημερολόγιο», καθιερώνοντας το έτος των 365 ημερών και προσθέτοντας μία επιπλέον ημέρα στον Φεβρουάριο (29 μέρες) κάθε τέσσερα χρόνια («δίσεκτο» έτος).

    Σχετικά Άρθρα