ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΕΚΒΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΑΠΟ ΣΛΟΒΑΚΙΑ ΚΑΙ ΟΥΓΓΑΡΙΑ – ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΥΝ ΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΝΕΟ ΔΑΝΕΙΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ
Η Σλοβακία και η Ουγγαρία απορρίπτουν νέο δάνειο προς την Ουκρανία, με την Ουγγαρία να αντιτίθεται στη σύνδεση που προτείνει ο Μερτς με τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Η Σλοβακία δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε ένα νέο δάνειο για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού της Ουκρανίας, ύψους 70 δισ. ευρώ, δήλωσε ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο στον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ενώ η Ουγγαρία αντιτίθεται στη σύνδεση της χρηματοδότησης της Ουκρανίας με τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ. «Η Σλοβακία δεν θα συμμετάσχει στην παροχή άλλου δανείου προς την Ουκρανία, ύψους 70 δισ. ευρώ. Τελεία. Έχουμε κάνει αρκετά», δήλωσε ο Φίτσο στην Μπρατισλάβα, αργά το βράδυ της 10ης Νοεμβρίου.
Διευκρίνισε ωστόσο ότι δεν θα εμποδίσει άλλους να δανείσουν: «Δεν μπορώ να εμποδίσω τη Γερμανία, αν διαθέτει τα μέσα για να το πράξει. Δεν μπορώ να εμποδίσω τη Γαλλία ή άλλους, αν επιθυμούν να βοηθήσουν την Ουκρανία με χρήματα». Ο Μερτς προκάλεσε αναστάτωση αυτή την εβδομάδα δηλώνοντας ότι όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ πρέπει να συνεισφέρουν στο νέο δάνειο, το οποίο έρχεται να προστεθεί στο ήδη εγκεκριμένο από τον Απρίλιο δάνειο της ΕΕ ύψους 90 δισ. ευρώ, διαφορετικά το Βερολίνο θα μπλοκάρει την έγκριση του επταετούς Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) της ΕΕ για την περίοδο 2028-2035.
Η Γερμανία αποτελεί τον μεγαλύτερο συνεισφέροντα στον προϋπολογισμό της ΕΕ, ενώ τόσο η Σλοβακία όσο και η Ουγγαρία είναι καθαροί λήπτες κονδυλίων. Συνολικά, τέσσερις χώρες που λαμβάνουν περισσότερα χρήματα από την ΕΕ απ’ όσα συνεισφέρουν, η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Βουλγαρία και η Τσεχία, αρνήθηκαν να καταβάλουν επιπλέον πόρους.
Κατά τη διάρκεια κοινής κυβερνητικής συνεδρίασης στην Μπρατισλάβα στις 10 Νοεμβρίου, ο Φίτσο και ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις απέρριψαν το αίτημα, χαρακτηρίζοντάς το «εκβιασμό». Η αντιπαράθεση φέρνει αντιμέτωπο τον μεγαλύτερο καθαρό συνεισφέροντα της ΕΕ με τα κράτη-μέλη που εξαρτώνται περισσότερο από τα ευρωπαϊκά κονδύλια για τη γεωργία και τη συνοχή, σε μια συγκυρία όπου η προθυμία της Ευρώπης να καλύψει το κόστος του πολέμου στην Ουκρανία φθίνει.
Ο Μερτς απάντησε στον Φίτσο την ίδια ημέρα. Η στήριξη προς την Ουκρανία αποτελεί «κοινή ευρωπαϊκή αποστολή, όχι ευθύνη μεμονωμένων κρατών-μελών», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στο Βερολίνο. «Γι’ αυτόν τον λόγο, το ζήτημα της χρηματοδότησης της Ουκρανίας τα επόμενα χρόνια, εφόσον κριθεί απαραίτητο, εντάσσεται φυσιολογικά στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό».
Με αυτό το τελεσίγραφο, ο Merz υιοθετεί τακτικές άσκησης βέτο, τις οποίες χρησιμοποιούν εδώ και καιρό οι σκεπτικιστές της Κεντρικής Ευρώπης απέναντι στην Ουκρανία, εμποδίζοντας κρίσιμες ψηφοφορίες στην ΕΕ που δεν σχετίζονται με το ζήτημα, προκειμένου να επιβάλουν τη βούλησή τους σε αποφάσεις για την Ουκρανία με τις οποίες διαφωνούν.
Τα κονδύλια για την Ουκρανία προέρχονται κυρίως από το «Δάνειο Στήριξης της Ουκρανίας» (Ukraine Support Loan) ύψους 90 δισ. ευρώ, το οποίο καταβάλλεται σε δύο δόσεις των 45 δισ. Ευρώ, για τα έτη 2026 και 2027, έπειτα από μήνες κατά τους οποίους η Ουγγαρία και η Σλοβακία ασκούσαν βέτο.
Έως τις 5 Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εκταμιεύσει 24,1 δισ. ευρώ από τη δόση του τρέχοντος έτους, ενώ απέμεναν να καταβληθούν ακόμη 20,9 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό έρχεται να προστεθεί στο «Μέσο Στήριξης της Ουκρανίας» (Ukraine Facility) ύψους 50 δισ. ευρώ για την περίοδο 2024-2027. Ωστόσο, αυτό δεν επαρκεί πλέον. Το Κίεβο αντιμετωπίζει ένα χρηματοδοτικό κενό ύψους 70 δισ. ευρώ για το 2027, εκτίμηση που έγινε αποδεκτή από τους ηγέτες της ΕΕ κατά τη σύνοδο κορυφής του Οκτωβρίου.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, και ο Merz συζήτησαν τρόπους για την κάλυψη αυτού του κενού. Ο Επίτροπος Οικονομίας, Valdis Dombrovskis, δήλωσε στις 9 Νοεμβρίου ότι η ΕΕ στοχεύει στην κάλυψη περίπου 45 δισ. ευρώ από τα 70 δισ. ευρώ, με τον κοινό δανεισμό της ΕΕ να συγκαταλέγεται στις εξεταζόμενες επιλογές.
Σύμφωνα με τους Financial Times, ο Merz επιδιώκει επίσης τη διασφάλιση προβλέψιμης χρηματοδότησης για την Ουκρανία από το 2028 και μετά, συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων για την αποπληρωμή των τόκων επί του υφιστάμενου χρέους. Ο Fico αρνείται να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε νέα χρηματοδότηση από τις 16 Οκτωβρίου, όταν δήλωσε ότι η Σλοβακία και η Ουγγαρία δεν θα λάβουν μέρος σε ένα πακέτο ύψους 70 δισ. ευρώ.
Η Σλοβακία δεν συνεισφέρει ούτε στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ: η Μπρατισλάβα, η Βουδαπέστη και η Πράγα είχαν εξασφαλίσει εξαιρέσεις από την παροχή εγγυήσεων για το εν λόγω δάνειο τον περασμένο Δεκέμβριο.
