Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας: Αύξηση περιστατικών και θανάτων έως το 2050 – Τα στοιχεία για την Ελλάδα
Παγκόσμια αύξηση 20,2% στα νέα περιστατικά και 39,3% στους θανάτους προβλέπει επιστημονική μελέτη – Περίπου 669 νέα περιστατικά και 310 θάνατοι καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2023
Αυξητική πορεία αναμένεται να ακολουθήσουν τα νέα περιστατικά και οι θάνατοι από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας παγκοσμίως έως το 2050, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Medicine».
Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για αύξηση των νέων περιστατικών κατά 20,2% και των θανάτων κατά 39,3%, παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη μορφή καρκίνου μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί μέσω του εμβολιασμού κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), του τακτικού προσυμπτωματικού ελέγχου και της έγκαιρης θεραπείας.
Η πρόσβαση σε αυτά τα μέτρα, ωστόσο, εξακολουθεί να παρουσιάζει μεγάλες ανισότητες μεταξύ των χωρών, με τις περιοχές χαμηλού εισοδήματος να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα
Σύμφωνα με τα δεδομένα της μελέτης, το 2023 καταγράφηκαν στην Ελλάδα περίπου 669 νέα περιστατικά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Ο αριθμός αυτός ήταν μειωμένος κατά περίπου 19,4% σε σύγκριση με το 1990. Ωστόσο, το εύρος αβεβαιότητας των εκτιμήσεων είναι σημαντικό και κυμαίνεται από μείωση 39,2% έως αύξηση 4,8%.
Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν περίπου 310 θάνατοι από τη νόσο, αριθμός μειωμένος κατά 16% σε σχέση με το 1990. Και σε αυτή την περίπτωση, το εύρος αβεβαιότητας κυμαίνεται από μείωση 33% έως αύξηση 2,8%.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν την πορεία της νόσου στην Ελλάδα, χωρίς να εξαλείφουν την ανάγκη για πρόληψη, εμβολιασμό και έγκαιρη διάγνωση.
Πάνω από ένα εκατομμύριο νέα περιστατικά έως το 2050
Τη μελέτη πραγματοποίησαν ερευνητές με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον στο Σιάτλ. Ανέλυσαν τα περιστατικά, τους θανάτους και την απώλεια υγείας από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σε 204 χώρες και περιοχές, για την περίοδο 1990-2023.
Για την έρευνα αξιοποιήθηκαν στοιχεία της διεθνούς μελέτης «Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study», ενώ οι επιστήμονες διαμόρφωσαν προβλέψεις για την εξέλιξη της νόσου έως το 2050.
Το 2023 καταγράφηκαν παγκοσμίως περίπου 887.000 νέα περιστατικά και 369.000 θάνατοι.
Με βάση τις προβολές για το μέλλον, εφόσον συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, τα νέα περιστατικά αναμένεται να φτάσουν τα 1,08 εκατομμύρια ετησίως έως το 2050, σημειώνοντας αύξηση 20,2% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2024.
Αντίστοιχα, οι ετήσιοι θάνατοι προβλέπεται να ανέλθουν σε περίπου 522.000, αυξημένοι κατά 39,3%.
Οι μεγαλύτερες ανισότητες καταγράφονται στην υποσαχάρια Αφρική
Η επιβάρυνση από τη νόσο δεν κατανέμεται ισότιμα σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης και θνησιμότητας καταγράφονται στην υποσαχάρια Αφρική, όπου η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί περαιτέρω.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, τα νέα περιστατικά στην περιοχή ενδέχεται να αυξηθούν κατά 88,7%, ενώ οι θάνατοι αναμένεται να καταγράψουν άνοδο 95,4%, φτάνοντας περίπου τους 206.000 ετησίως έως το 2050.
Οι ανισότητες αποτυπώνονται και στα στοιχεία του 2023. Ο ηλικιακά τυποποιημένος δείκτης εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ήταν περισσότερο από τέσσερις φορές υψηλότερος στις χώρες χαμηλού εισοδήματος σε σχέση με τις χώρες υψηλού εισοδήματος. Ο αντίστοιχος δείκτης θνησιμότητας ήταν πάνω από επτά φορές υψηλότερος.
Γιατί δεν αναμένεται να επιτευχθεί ο στόχος του ΠΟΥ
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, καμία από τις επτά μεγάλες γεωγραφικές περιφέρειες που εξετάστηκαν στη μελέτη δεν αναμένεται να πετύχει έως το 2050 τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Ο στόχος του ΠΟΥ προβλέπει τη μείωση της επίπτωσης της νόσου κάτω από τέσσερα περιστατικά ανά 100.000 άτομα.
Για να περιοριστεί η εξάπλωσή της, οι επιστήμονες ζητούν να διευρυνθεί η πρόσβαση σε τρεις βασικούς άξονες πρόληψης και αντιμετώπισης:
Εμβολιασμός κατά του HPV, για την προστασία από τους τύπους του ιού που συνδέονται με την εμφάνιση της νόσου.
Προσυμπτωματικός έλεγχος, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα προκαρκινικές αλλοιώσεις και περιστατικά της νόσου.
Έγκαιρη θεραπεία, για την αντιμετώπιση των παθήσεων του τραχήλου της μήτρας πριν εξελιχθούν σε καρκίνο.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν, πάντως, ότι οι προβλέψεις έχουν περιορισμούς. Η ακρίβειά τους επηρεάζεται από τα κενά στη διαθεσιμότητα και την ποιότητα των δεδομένων, ιδιαίτερα στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Επιπλέον, οι εκτιμήσεις βασίζονται στην παραδοχή ότι θα συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις και δεν συνυπολογίζουν τον πιθανό αντίκτυπο μελλοντικών προγραμμάτων εμβολιασμού κατά του HPV στην εμφάνιση της νόσου.
