Πετιμέζι αντί για ζάχαρη: Πόσο υγιεινό είναι και τι πρέπει να προσέχετε

Παρασκευάζεται αποκλειστικά από σταφύλια και αποτελεί παραδοσιακό γλυκαντικό, όμως το πετιμέζι δεν είναι απαλλαγμένο από σάκχαρα. Τι ισχύει για τις θερμίδες, την κατανάλωση και την αντικατάσταση της κοινής ζάχαρης;

Το πετιμέζι αποτελεί ένα παραδοσιακό προϊόν που χρησιμοποιείται σε γλυκά, στο γιαούρτι και σε διάφορες συνταγές, χάρη στη χαρακτηριστική γλυκιά γεύση του. Επειδή παρασκευάζεται από σταφύλια χωρίς να είναι απαραίτητη η προσθήκη κοινής ζάχαρης, συχνά θεωρείται πιο υγιεινή επιλογή.

Ωστόσο, το γεγονός ότι ένα προϊόν είναι φυσικό δεν σημαίνει ότι δεν περιέχει σάκχαρα. Η αντικατάσταση της λευκής ζάχαρης με πετιμέζι δεν οδηγεί αυτομάτως σε μικρότερη κατανάλωση ζάχαρης. Καθοριστικό ρόλο παίζουν η ποσότητα και η συχνότητα κατανάλωσης.

Από τι παρασκευάζεται το πετιμέζι;

Το πετιμέζι προκύπτει από τον συμπυκνωμένο μούστο των σταφυλιών. Ο χυμός τους σιγοβράζει μέχρι να εξατμιστεί μεγάλο μέρος του νερού και να αποκτήσει παχύρρευστη υφή.

Κατά τη διαδικασία αυτή, τα φυσικά σάκχαρα των σταφυλιών συγκεντρώνονται στο τελικό προϊόν. Επομένως, ακόμη και όταν δεν προστίθεται καθόλου κοινή ζάχαρη, το πετιμέζι εξακολουθεί να περιέχει σημαντικές ποσότητες σακχάρων.

Γιατί δεν θεωρείται προϊόν χωρίς ζάχαρη;

Υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στις ενδείξεις «χωρίς προσθήκη ζάχαρης» και «χωρίς ζάχαρη».

• Χωρίς προσθήκη ζάχαρης: Δεν έχουν προστεθεί σάκχαρα ή άλλα συστατικά που χρησιμοποιούνται για τη γλύκανση του προϊόντος. Αυτό δεν σημαίνει ότι απουσιάζουν τα φυσικά σάκχαρα.
• Χωρίς ζάχαρη: Για να χρησιμοποιηθεί ο συγκεκριμένος ισχυρισμός σε ένα τρόφιμο, η περιεκτικότητα σε σάκχαρα δεν πρέπει να ξεπερνά τα 0,5 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια ή 100 ml, σύμφωνα με τους σχετικούς ευρωπαϊκούς κανόνες.

Τα σάκχαρα που υπάρχουν στα σιρόπια και στους χυμούς φρούτων κατατάσσονται στα λεγόμενα «ελεύθερα σάκχαρα». Αυτό ισχύει και για το πετιμέζι, παρά τη φυσική προέλευσή του.

Αντίθετα, τα σάκχαρα που περιέχονται στη δομή ενός ολόκληρου φρούτου αντιμετωπίζονται διαφορετικά από διατροφικής πλευράς.

Πόσο πετιμέζι μπορούμε να καταναλώνουμε;

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ημερήσια ποσότητα που να είναι κατάλληλη για όλους. Η κατανάλωση πρέπει να υπολογίζεται με βάση τη συνολική διατροφή και την περιεκτικότητα του προϊόντος σε σάκχαρα.

Οι διεθνείς διατροφικές συστάσεις προβλέπουν ότι τα ελεύθερα σάκχαρα καλό είναι να αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 10% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης. Η μείωσή τους κάτω από το 5% μπορεί να προσφέρει επιπλέον οφέλη.

Για μια διατροφή 2.000 θερμίδων ημερησίως, τα όρια αυτά αντιστοιχούν σε λιγότερα από 50 γραμμάρια και, αντίστοιχα, λιγότερα από 25 γραμμάρια ελεύθερων σακχάρων συνολικά από όλες τις πηγές.

Για καλύτερο έλεγχο της ποσότητας που καταναλώνετε:

• Ελέγχετε στην ετικέτα την ένδειξη «υδατάνθρακες, εκ των οποίων σάκχαρα».
• Υπολογίζετε την ποσότητα που χρησιμοποιείτε, αντί να προσθέτετε πετιμέζι χωρίς μέτρηση.
• Προσθέτετε μικρή ποσότητα στο γιαούρτι ή σε άλλες συνταγές και δοκιμάζετε πριν βάλετε περισσότερο.

Η συχνή υπερκατανάλωση ελεύθερων σακχάρων μπορεί να αυξήσει τη συνολική πρόσληψη θερμίδων και τον κίνδυνο τερηδόνας.

Τι ισχύει για τα άτομα με διαβήτη;

Το πετιμέζι περιέχει υδατάνθρακες που μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Συνεπώς, η φυσική προέλευσή του δεν σημαίνει ότι μπορεί να καταναλώνεται χωρίς περιορισμούς από άτομα με διαβήτη.

Η ποσότητα πρέπει να υπολογίζεται στο πλαίσιο του συνολικού διατροφικού προγράμματος, σύμφωνα με τις οδηγίες της ιατρικής ομάδας που παρακολουθεί κάθε άτομο.

Παράλληλα, για την υγεία των δοντιών, είναι προτιμότερο τα τρόφιμα που περιέχουν σάκχαρα να καταναλώνονται μαζί με τα γεύματα, αντί να λαμβάνονται επανειλημμένα σε μικρές ποσότητες κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Είναι τελικά καλύτερο από τη ζάχαρη;

Το πετιμέζι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως γλυκαντικό για τη γεύση και το άρωμά του. Ωστόσο, δεν αποτελεί αυτόματα μια επιλογή με λιγότερα σάκχαρα μόνο και μόνο επειδή προέρχεται από σταφύλια.

Εάν ο στόχος είναι η μείωση της ζάχαρης στη διατροφή, μεγαλύτερη σημασία έχει η συνολική ποσότητα των ελεύθερων σακχάρων που καταναλώνονται καθημερινά και όχι απλώς η αντικατάσταση ενός γλυκαντικού με κάποιο άλλο.