Οι χώρες της Ευρωζώνης, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, προετοιμάζονται πυρετωδώς για την εποχή του ψηφιακού ευρώ, καθώς η αντίστροφη μέτρηση για την είσοδό του στην καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών έχει ήδη ξεκινήσει. Έπειτα από προετοιμασία μίας δεκαετίας, τα ευρωπαϊκά όργανα (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Κομισιόν, Ευρωκοινοβούλιο) ολοκληρώνουν τη νομοθετική κατοχύρωση του πλαισίου λειτουργίας του.
Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί την ψηφιακή μορφή του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Δεν πρόκειται για κρυπτονόμισμα ούτε για ιδιωτικό μέσο πληρωμών, αλλά για ψηφιακό δημόσιο χρήμα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Στόχος είναι να προσφέρει σε πολίτες και επιχειρήσεις πρόσβαση σε συναλλαγές άμεσες, ασφαλείς και καθολικά αποδεκτές, τόσο σε φυσικά καταστήματα όσο και στις μεταξύ τους συναλλαγές. Παράλληλα, διασφαλίζεται η προστασία της ιδιωτικότητας και η δυνατότητα λειτουργίας εντός αλλά και εκτός σύνδεσης (offline), ώστε να είναι διαθέσιμο ακόμη και σε περιπτώσεις τεχνικών βλαβών ή διακοπών ρεύματος.
Με μια λέξη, αξιοποιώντας σε ψηφιακή μορφή τα πλεονεκτήματα των μετρητών, το σύστημα απομειώνει δραστικά τα μειονεκτήματα των ηλεκτρονικών συναλλαγών, όπως οι καθυστερήσεις, οι λειτουργικές χρεώσεις των επιχειρήσεων και οι ειδικές προμήθειες διαχείρισης τραπεζικών λογαριασμών.
Στόχος είναι η πλήρης υιοθέτησή του στις συναλλαγές το 2029. Θα προηγηθεί η εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος στο δεύτερο εξάμηνο του 2027, στο οποίο θα συμμετάσχουν 36 τράπεζες από 19 χώρες της Ευρωζώνης – ανάμεσά τους και τρεις ελληνικές (Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς και Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων) που επιλέχθηκαν μεταξύ 50 υποψηφιοτήτων.
Η υλοποίηση του ψηφιακού ευρώ θεωρείται το μεγαλύτερο χρηματοοικονομικό εγχείρημα στην ιστορία της Ευρωζώνης μετά την εισαγωγή του κοινού νομίσματος το 2002. Είκοσι πέντε χρόνια μετά, η ΕΚΤ εκδίδει πρώτη ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας για λιανική χρήση (Retail CBDC), επενδύοντας τεράστια κεφάλαια. Το κόστος ανάπτυξης έως την πρώτη έκδοση εκτιμάται σε 1,3 δισ. ευρώ, ενώ το ετήσιο λειτουργικό κόστος ανέρχεται σε 320 εκατ. ευρώ από το 2029, το οποίο θα επωμιστεί το Ευρωσύστημα, όπως συμβαίνει με την παραγωγή χαρτονομισμάτων.
Στρατηγική επιδίωξη είναι η Ευρώπη να αποκτήσει δική της αυτόνομη υποδομή πληρωμών, μειώνοντας την εξάρτηση από την εξάπλωση των κρυπτονομισμάτων και την κυρίαρχη επιρροή των αμερικανικών κολοσσών (Mastercard, Visa, Google Pay, Apple Pay) στις ηλεκτρονικές πληρωμές.
Καθώς οι ψηφιακές πληρωμές εδραιώνονται παγκοσμίως και η χρήση των μετρητών υποχωρεί, το ψηφιακό ευρώ προορίζεται να αποτελέσει ένα νέο εργαλείο πρόσβασης σε χρήμα της κεντρικής τράπεζας. Αυτή είναι η ειδοποιός διαφορά του από το χρήμα των τραπεζικών λογαριασμών: το χρήμα που διακινούν σήμερα οι πολίτες μέσω e-banking και καρτών αποτελεί χρήμα των εμπορικών τραπεζών και όχι της ΕΚΤ, καθώς η πρόσβαση στο χρήμα της κεντρικής τράπεζας περιοριζόταν έως τώρα στα φυσικά μετρητά.
Το έλλειμμα αυτό καλύπτει η ΕΚΤ με την απευθείας έκδοση του ψηφιακού ευρώ. Για πρώτη φορά, νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα διατηρούν ψηφιακό χρήμα της κεντρικής τράπεζας. Η ΕΚΤ διευκρινίζει ότι το νέο μέσο δεν σχεδιάστηκε για να αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά για να λειτουργεί συμπληρωματικά, παρέχοντας εναλλακτικές επιλογές συναλλαγών.
Ο τρόπος λειτουργίας και η χρήση
Για τη χρήση του ψηφιακού ευρώ, ο πολίτης θα δημιουργεί ένα ψηφιακό πορτοφόλι (Wallet) μέσω της τράπεζάς του ή παρόχου υπηρεσιών πληρωμών της ΕΕ. Οι χρήστες θα πραγματοποιούν άμεσες πληρωμές μέσω του πορτοφολιού που θα συνδέεται με τον τραπεζικό τους λογαριασμό, χρησιμοποιώντας το κινητό τους τηλέφωνο σε τερματικά καταστημάτων ή επιλέγοντάς το κατά τις ηλεκτρονικές αγορές, με ακαριαία έγκριση μέσω της τραπεζικής εφαρμογής.
Οι συναλλαγές θα εμφανίζονται αμέσως. Απαντώντας στη σύγχυση με το σύστημα IRIS, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, επεσήμανε ότι πρόκειται για διαφορετικά εργαλεία, καθώς το IRIS αποτελεί μέσο μεταβίβασης τραπεζικού χρήματος και όχι μετρητά.
Η χρήση του ψηφιακού ευρώ θα είναι προαιρετική για τους ιδιώτες, αλλά υποχρεωτική για τις επιχειρήσεις που αποδέχονται ηλεκτρονικές πληρωμές. Οι λογαριασμοί θα έχουν αυστηρώς μηδενικό επιτόκιο και δεν θα έχουν αποταμιευτικό χαρακτήρα, ώστε να μην προκληθεί εκροή καταθέσεων από τις εμπορικές τράπεζες. Για το λόγο αυτό, η ΕΚΤ προσανατολίζεται στην επιβολή ανώτατου ορίου διακράτησης 3.000 ευρώ ανά φυσικό πρόσωπο.
Τα πλεονεκτήματα και η offline λειτουργία
Παρά την ύπαρξη ορίου, οι χρήστες θα μπορούν να πραγματοποιούν και συναλλαγές μεγαλύτερης αξίας. Η σύνδεση του Wallet με τον τραπεζικό λογαριασμό θα επιτρέπει την αυτόματη κάλυψη της διαφοράς αν το υπόλοιπο σε ψηφιακό ευρώ δεν επαρκεί (π.χ. σε πληρωμή 2.000 ευρώ με υπόλοιπο 1.500 ευρώ, τα υπόλοιπα 500 ευρώ θα αντλούνται αυτόματα).
Βασικό πλεονέκτημα αποτελεί επίσης η δυνατότητα διενέργειας συναλλαγών τόσο online όσο και offline. Η λειτουργία χωρίς σύνδεση στο Διαδίκτυο κρίνεται καθοριστική για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας και τη συνέχιση των πληρωμών σε περιπτώσεις τεχνικών βλαβών.
Η διασφάλιση της ιδιωτικότητας
Η ΕΚΤ διαβεβαιώνει ότι το ψηφιακό ευρώ δεν θα αποτελέσει μηχανισμό παρακολούθησης και ότι οι offline πληρωμές μικρής αξίας θα προσφέρουν βαθμό ιδιωτικότητας αντίστοιχο με τα μετρητά. Παρά τις αιτιάσεις ευρωβουλευτών και οργανισμών προστασίας δεδομένων, η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι δεν θα έχει τη δυνατότητα ταυτοποίησης των πολιτών. Στις offline συναλλαγές τα στοιχεία θα είναι γνωστά μόνο στους συναλλασσόμενους, ενώ στις online το Ευρωσύστημα δεν θα μπορεί να συνδέσει πρόσωπα με πληρωμές, απαγορεύοντας παράλληλα τη χρήση δεδομένων για εμπορικούς σκοπούς. Αντιθέτως, οι εμπορικές τράπεζες θα διατηρούν πρόσβαση μόνο στα απαραίτητα στοιχεία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Τα στοιχεία που θα διαχειρίζεται η ΕΚΤ θα είναι ψευδωνυμοποιημένα μέσω του Digital Euro Account Number (DEAN). Πρόκειται για ένα ψηφιακό αναγνωριστικό 18 αλφαριθμητικών χαρακτήρων που ξεκινά με τα γράμματα «EU» και λειτουργεί παρόμοια με το IBAN, διαχωρίζοντας ιδιωτικούς και επαγγελματικούς λογαριασμούς. Η έκδοσή τους θα γίνεται κεντρικά μέσω της πλατφόρμας Digital Euro Service Platform. Στην καθημερινή χρήση, οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να αποστηθίζουν τον 18ψήφιο κωδικό, καθώς θα μπορούν να χρησιμοποιούν ψευδώνυμα ή τον αριθμό του κινητού τους τηλεφώνου.
Τα οφέλη για εμπόρους και καταναλωτές
Το ψηφιακό ευρώ θα υποστηρίζεται από την ΕΚΤ, προσφέροντας άμεσες συναλλαγές χωρίς πρόσθετες χρεώσεις. Οι έμποροι αποκτούν μια νέα τυποποιημένη μέθοδο άμεσων πληρωμών με χαμηλότερες προμήθειες, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική τους θέση απέναντι στους παρόχους και μειώνοντας τα λειτουργικά τους κόστος σε όλη την Ευρωζώνη.
Ο διεθνής ανταγωνισμός με δολάριο και crypto
Το εγχείρημα αποτελεί την ευρωπαϊκή απάντηση στην εξάρτηση από τα αμερικανικά συστήματα πληρωμών, τα οποία διακινούν πάνω από τα δύο τρίτα των συναλλαγών στην Ευρώπη, αλλά και στην εξάπλωση των κρυπτονομισμάτων. Παράλληλα, ενισχύει τη διεθνή θέση του ευρώ ως αποθεματικού νομίσματος απέναντι στο δολάριο.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ απέρριψαν την έκδοση ψηφιακού δολαρίου έως το 2030 και προωθούν τα stablecoins μέσω της νομοθεσίας Genius Act, με το 99% των 322 δισ. δολαρίων σε stablecoins να είναι συνδεδεμένο με το αμερικανικό νόμισμα. Η Κίνα ακολουθεί αμιγώς κρατικό μοντέλο με το e-CNY, το οποίο από το 2025 απολαμβάνει διεθνές επιχειρησιακό κέντρο στη Σανγκάη.
Η Ευρώπη υιοθετεί ένα υβριδικό μοντέλο δημόσιας υποδομής με ιδιωτική διανομή. Όπως δήλωσε ο Γιάννης Στουρνάρας, η ύπαρξη ψηφιακού ευρώ από την κεντρική τράπεζα είναι αναγκαία για να παραμείνει η νομισματική πολιτική δημόσιο αγαθό. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, υπογραμμίζει ότι το νέο νόμισμα θα ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία της γηραιάς ηπείρου, σε μια περίοδο που 146 χώρες εξετάζουν την ανάπτυξη κρατικών ψηφιακών νομισμάτων.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
