Τρίζει η καρέκλα του Μερτς: Τριήμερο-θρίλερ για τον καγκελάριο μετά τη βουτιά της CDU στο 18%

Δύο εβδομάδες μετά τη βαριά ήττα στη Σαξονία-Άνχαλτ, ο Φρίντριχ Μερτς μπαίνει σε ένα κρίσιμο τριήμερο, με τους Χριστιανοδημοκράτες να αντιμετωπίζουν νέο εκλογικό πλήγμα και δημοσκόπηση-καμπανάκι σε πανεθνικό επίπεδο. Ο Γερμανός καγκελάριος είχε αποκλείσει την παραίτηση. Πλέον όμως, μέσα στο ίδιο του το κόμμα, το σενάριο της πτώσης του δεν θεωρείται απίθανο.

«Είμαστε όλοι βαθιά σοκαρισμένοι», είχε δηλώσει ο Μερτς μετά τη σαρωτική νίκη της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία-Άνχαλτ, προσθέτοντας ότι «η παραίτηση δεν αποτελεί για εμένα επιλογή». Τα σοκ, ωστόσο, δεν έχουν τελειώσει.

Νέα εκλογική δοκιμασία σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο

Στις κρατιδιακές εκλογές της Κυριακής, οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) κινδυνεύουν να πέσουν κάτω από το όριο του 5% στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Στο Βερολίνο, δεν αποκλείεται να χάσουν την πρωτιά και την πρωθυπουργία της πόλης-κρατιδίου από την Αριστερά (Die Linke).

Ιστορικό χαμηλό στη δημοσκόπηση του YouGov

Σαν να μην έφταναν αυτά, νέα δημοσκόπηση του YouGov καταγράφει καθίζηση της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU), δηλαδή της συμμαχίας των Χριστιανοδημοκρατών με το «αδελφό» κόμμα των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU). Στο υποθετικό ερώτημα για ομοσπονδιακές εκλογές σήμερα, η Ένωση συγκεντρώνει μόλις 18%. Είναι το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγράψει το ινστιτούτο σε μηνιαία έρευνα πρόθεσης ψήφου.

Η εικόνα των υπόλοιπων κομμάτων:

AfD: 29% (πρώτο κόμμα)
CDU/CSU: 18%
Πράσινοι: 16%, τρεις μονάδες πάνω από τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD), εταίρους του Μερτς στην κυβέρνηση
Αριστερά: 10%
FDP: 5%
Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ: 4%

Το αποτέλεσμα είναι ότι ο Μερτς, ένας από τους πιο αντιδημοφιλείς καγκελαρίους, δέχεται αυξανόμενες εσωκομματικές πιέσεις. Η πτώση του δεν αποκλείεται πλέον.

Ακύρωση ταξιδιού και έκτακτες συνεδριάσεις

Ενδεικτική της κρισιμότητας είναι η απόφασή του να ακυρώσει το ταξίδι του στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου θα μιλούσε την Τετάρτη. Στη θέση του συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση της εκτελεστικής επιτροπής του κόμματος. Ακολουθούν συνεδριάσεις της ηγεσίας τη Δευτέρα και της κοινοβουλευτικής ομάδας την Τρίτη, ένα τριήμερο-κλειδί για τον ίδιο και τους Χριστιανοδημοκράτες.

«Καγκελάριος υπό εποπτεία»

Ο αναπληρωτής πρόεδρος του CDU στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, Τίνο Σόμαν, έχει ήδη ζητήσει την παραίτηση του Μερτς. Η Κλάρα φον Νατούσιους, ταμίας της Ένωσης Νέων, της πανίσχυρης νεολαίας της Χριστιανικής Ένωσης, εκτιμά ότι το κόμμα έχει «τεράστιο πρόβλημα αξιοπιστίας». Όπως τονίζει, δεν πρέπει να προσδοκά εκλογικές νίκες όσο ο Μερτς παραμένει στην καγκελαρία.

Οι οκτώ Χριστιανοδημοκράτες πρωθυπουργοί κρατιδίων επέλεξαν να ρίξουν τους τόνους. Σε κοινή δήλωση έκαναν λόγο για ανάγκη «σταθερότητας», «ενότητας» και «σαφούς πορείας», και υπογράμμισαν: «Θέλουμε και θα κάνουμε το καθήκον μας, μαζί με τον καγκελάριο». Δεν ανέφεραν όμως ονομαστικά τον Μερτς. Επί της ουσίας του προσέφεραν προσωρινή στήριξη με αστερίσκους και υπό πολιτική εποπτεία.

Το δίλημμα του Μερτς: μεταρρυθμίσεις ή αντικαταστάτης

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο 70χρονος καγκελάριος σκοπεύει να θέσει τους αμφισβητίες του προ διλήμματος. Είτε θα τον στηρίξουν σε μια σκληρή μεταρρυθμιστική ατζέντα, στην οποία αντιδρούν οι Σοσιαλδημοκράτες συγκυβερνώντες, είτε θα ορίσουν αντικαταστάτη. «Η αποφασιστικότητά μου να συνεχίσω την πορεία των μεταρρυθμίσεων παραμένει ακλόνητη», έχει δηλώσει, μιλώντας για «δοκιμασία της αντοχής του συνασπισμού».

Οι «μνηστήρες» της καγκελαρίας

Υποψήφιοι διάδοχοι δεν λείπουν από τη Χριστιανική Ένωση:

Χέντρικ Βουστ: ο δημοφιλής πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας προβάλλει ως επικρατέστερος. Δεν δείχνει όμως να βιάζεται, καθώς επιδιώκει πανηγυρική επανεκλογή τον Απρίλιο στο πολυπληθέστερο κρατίδιο της χώρας.
Μάρκους Ζέντερ: ο αρχηγός των Χριστιανοκοινωνιστών (CSU) και πρωθυπουργός της Βαυαρίας προέρχεται από διαφορετικό κόμμα και έχει δημιουργήσει αντιπάθειες στο CDU.
Αλεξάντερ Ντόμπριντ: ο υπουργός Εσωτερικών προστέθηκε εσχάτως στη λίστα, αλλά δεν διαθέτει ισχυρό ρεύμα στις τάξεις των Χριστιανοδημοκρατών.

Τρίζει και ο συνασπισμός

Ο Μερτς έχει καταστήσει σαφές ότι θα αγωνιστεί για τη θέση που εποφθαλμιούσε επί χρόνια και κατέκτησε πριν από μόλις 16 μήνες. Το κατάφερε με επεισοδιακό τρόπο, ως ο πρώτος υποψήφιος καγκελάριος με προσυμφωνημένο κυβερνητικό συνασπισμό που δεν εξελέγη με την πρώτη ψηφοφορία στη Μπούντεσταγκ.

Η συνοχή της κυβέρνησης είναι εξίσου εύθραυστη. Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες απευθύνονται σε διαφορετικά ακροατήρια, δέχονται πιέσεις από τη βάση τους και συχνά αδυνατούν να βρουν κοινό βηματισμό στο πακέτο μεταρρυθμίσεων που έχουν συμφωνήσει.

Στελέχη της Χριστιανικής Ένωσης στοχοποιούν ήδη τη συμπρόεδρο του SPD και υπουργό Εργασίας Μπέρμπελ Μπας. Αν το SPD χάσει την πρωτοκαθεδρία στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία από το AfD, δεν αποκλείεται να ανοίξει η συζήτηση και για τον έτερο συμπρόεδρο, αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπεϊλ.

Το μήνυμα προς τους Πράσινους

Οι οκτώ πρωθυπουργοί των Χριστιανοδημοκρατών απέρριψαν κατηγορηματικά τη σκέψη ομοσπονδιακής κυβέρνησης μειοψηφίας. Τόνισαν ότι το κόμμα είναι έτοιμο να συνεργαστεί με «όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις». Στη γλώσσα των Χριστιανοδημοκρατών, αυτό αποκλείει το AfD και την Αριστερά, ενώ κλείνει το μάτι στους Πράσινους.

Το αν το μήνυμα αυτό είναι προάγγελος νέων συμμαχιών ή απλώς κίνηση πίεσης προς τους Σοσιαλδημοκράτες θα φανεί τις επόμενες ημέρες. Το τριήμερο που ξεκινά θα δείξει αν ο Μερτς θα κρατήσει το τιμόνι ή αν η Γερμανία μπαίνει σε νέα περίοδο πολιτικής αστάθειας.