Είναι η πρόταση του Σικόρσκι για μια «Ευρωπαϊκή Λεγεώνα» ένας τρόπος για να αναπτύξει η Πολωνία «Ειρηνευτικές Δυνάμεις» στην Ουκρανία;

Του Andrew Korybko

Ο συντηρητικός Πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι είναι ο Ανώτατος Διοικητής της Πολωνίας, αλλά αν ο Υπουργός Άμυνας του κυβερνώντος φιλελεύθερου συνασπισμού θέσει ορισμένα πολωνικά στρατεύματα υπό τον έλεγχο της ΕΕ μέσω της «Ευρωπαϊκής Λεγεώνας», τότε είναι ασαφές αν θα μπορούσε να αποτρέψει την ανάπτυξή τους στην Ουκρανία.

Ο Πολωνός Υπουργός Εξωτερικών Ράντεκ Σικόρσκι πρότεινε πρόσφατα τη δημιουργία μιας «Ευρωπαϊκής Λεγεώνας» σε συνέντευξή του σε ελληνικά μέσα ενημέρωσης. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, «Τάσσομαι σθεναρά υπέρ μιας “Ευρωπαϊκής Λεγεώνας”, μιας ειδικής, μόνιμης δύναμης που θα μπορούσε να στρατολογήσει έμπειρους επαγγελματίες από την ευρύτερη ευρωπαϊκή οικογένεια, συμπεριλαμβανομένων μπαρουτοκαπνισμένων Ουκρανών βετεράνων μετά τον πόλεμο. Η ουσία είναι ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει την ευθύνη της δικής της ασφάλειας».

Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι: «Δεν μπορούμε να τηλεφωνούμε στην Ουάσινγκτον κάθε φορά που υπάρχει φωτιά στην αυλή μας – είτε πρόκειται για μια συμβατική απειλή, είτε για τη Μόσχα που εργαλειοποιεί τις μεταναστευτικές ροές από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή εναντίον της ΕΕ. Ωστόσο, ας είμαστε απολύτως ξεκάθαροι, Δεν πρόκειται για την οικοδόμηση μιας παράλληλης εναλλακτικής λύσης στο ΝΑΤΟ ή για την επικάλυψη δομών. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι ένας ισχυρότερος ευρωπαϊκός πυλώνας μέσα σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ. Τα συμφέροντά μας είναι συμπληρωματικά, όχι αντιφατικά».

Ορισμένοι παρατηρητές εξεπλάγησαν από αυτή τη δήλωση, δεδομένου ότι ο Σικόρσκι είχε απορρίψει τον προτεινόμενο από τον Ζελένσκι «Στρατό της Ευρώπης» πριν από ενάμιση χρόνο. Όπως είχε πει τότε ο κορυφαίος διπλωμάτης της Πολωνίας: «Νομίζω ότι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με αυτόν τον όρο, επειδή διαφορετικοί άνθρωποι καταλαβαίνουν διαφορετικά πράγματα. Αν κατανοείτε με αυτόν την ενοποίηση των εθνικών στρατών, κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί». Εκεί ακριβώς έγκειται η κύρια διαφορά, αφού ο «Στρατός της Ευρώπης» αφορά την ένωση των εθνικών στρατών, κάτι που αποτελεί ουτοπία, ενώ η «Ευρωπαϊκή Λεγεώνα» είναι μια εθελοντική δύναμη.

Για να επεκταθούμε περισσότερο στο δεύτερο, φαίνεται ότι αυτό που έχει στο μυαλό του ο Σικόρσκι είναι μια δύναμη ταχείας αντίδρασης, αποτελούμενη από στρατεύματα χωρών της ΕΕ και της Ουκρανίας, η οποία πιθανώς θα βρίσκεται υπό την ηγεσία κάποιου οργάνου της ΕΕ. Ο σκοπός της θα ήταν να ανταποκρίνεται σε κρίσεις μόλις αυτές ξεσπούν, λειτουργώντας έτσι ως «θρυαλλίδα» που θα πυροδοτούσε την εμπλοκή είτε του ΝΑΤΟ στο σύνολό του είτε «συνασπισμών των προθύμων» (coalitions of the willing) εντός της ΕΕ, λόγω της παρουσίας των στρατευμάτων τους σε οποιαδήποτε εμπόλεμη ζώνη προκύψει.

Η πρόταση του Σικόρσκι έρχεται δύο μήνες αφότου η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία, γνωστές συλλογικά ως E3 και ηγέτιδες του φερόμενου ως αβέβαιου «συνασπισμού των προθύμων», επιβεβαίωσαν ότι σχεδιάζουν να αναπτύξουν στρατεύματα στην Ουκρανία μετά από μια κατάπαυση του πυρός. Ο συντηρητικός Πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος αποτελεί το «κόκκινο πανί» (bête noire) για τον κυβερνώντα φιλελεύθερο συνασπισμό που εκπροσωπεί ο Σικόρσκι, δεσμεύτηκε εγγράφως τον Μάιο του 2025, πριν από τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, ότι δεν θα επιτρέψει την αποστολή πολωνικών στρατευμάτων στην Ουκρανία.

Ο ίδιος είναι ο Ανώτατος Διοικητής, αλλά αν ο φιλελεύθερος Υπουργός Άμυνας θέσει ορισμένα πολωνικά στρατεύματα υπό τον έλεγχο της ΕΕ μέσω της «Ευρωπαϊκής Λεγεώνας», τότε είναι ασαφές αν ο Ναβρότσκι θα μπορούσε να αποτρέψει την ανάπτυξή τους στην Ουκρανία ως μέρος των σχεδίων του «συνασπισμού των προθύμων». Η πολωνική κοινωνία έχει ψυχρανθεί βαθιά με την Ουκρανία τους τελευταίους μήνες, από τότε που ο Ζελένσκι δόξασε τους ενόχους της OUN-UPA για τη Γενοκτονία της Βολυνίας, οπότε οποιαδήποτε τέτοια κίνηση από τους κυβερνώντες φιλελεύθερους θα μπορούσε να καταστρέψει την προσπάθεια επανεκλογής τους ενόψει των επόμενων βουλευτικών εκλογών (Sejm) το φθινόπωρο του 2027.

Παρόλα αυτά, «Το Πρόσφατο Πολωνο-Γερμανικό Αμυντικό Σύμφωνο Δίνει Αδιαμφισβήτητα Προτεραιότητα στα Συμφέροντα του Βερολίνου Έναντι της Βαρσοβίας», και ο Πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ είναι τόσο στενά συνδεδεμένος με τη Γερμανία, που ο «γκρίζος καρδινάλιος» της συντηρητικής αντιπολίτευσης τον είχε κατηγορήσει κάποτε ως «Γερμανό πράκτορα». Επομένως, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να ρισκάρει να θυσιάσει την παραμονή του στην εξουσία το επόμενο έτος, εάν η Γερμανία απαιτήσει από την Πολωνία να αναπτύξει στρατεύματα στην Ουκρανία μέσω της «Ευρωπαϊκής Λεγεώνας». Το αν η Ρωσία, ωστόσο, θα ανεχόταν μια τέτοια αποστολή, είναι ένα εντελώς διαφορετικό ερώτημα.