ΤΟ ΑΙ ΤΣΑΤ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΕΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΣΑΣ! ΔΕΙΤΕ ΠΩΣ!

Πόσο εύκολα μπορεί να σας πει ψέματα η Τεχνητή Νοημοσύνη; Ένα πείραμα 20 λεπτών το αποκαλύπτει.

Φανταστείτε το εξής, ανοίγετε το αγαπημένο σας chatbot, ρωτάτε κάτι για την υγεία σας, τα οικονομικά σας ή τη σύνταξή σας και λαμβάνετε μια απάντηση τόσο σίγουρη, τόσο καθαρή, που δεν περνά καν από το μυαλό σας να την αμφισβητήσετε. Κι όμως, αυτή η απάντηση μπορεί να είναι χτισμένη πάνω σε ένα ψέμα. Ένα ψέμα που κάποιος φύτεψε εκεί επίτηδες, μέσα σε λίγα μόλις λεπτά.

Αυτή είναι η ανησυχητική πραγματικότητα που έρχεται στο φως της δημοσιότητας μέσα από νέα έρευνα και το VoiceNews θεωρεί καθήκον του να την αναδείξει στους πολίτες, γιατί το διακύβευμα μάς αφορά όλους.

Ο «παγκόσμιος πρωταθλητής στα χοτ ντογκ»

Η ιστορία μοιάζει με αστείο, αλλά οι συνέπειές της είναι κάθε άλλο παρά αστείες. Δημοσιογράφος του BBC αποφάσισε να βάλει σε δοκιμασία μερικά από τα ισχυρότερα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο, το ChatGPT, το Gemini και τα AI Overviews της Google. Ο στόχος του; Να δει πόσο εύκολα μπορεί να «δηλητηριάσει» την πληροφορία που τροφοδοτεί αυτά τα συστήματα.

Το αποτέλεσμα ήταν συγκλονιστικά απλό. Μέσα σε μόλις 20 λεπτά, και έχοντας απλώς ανεβάσει ένα προσεκτικά στημένο άρθρο σε μια προσωπική ιστοσελίδα, κατάφερε να πείσει κορυφαία εργαλεία AI ότι ο ίδιος είναι ο αδιαμφισβήτητος παγκόσμιος πρωταθλητής στην κατανάλωση χοτ ντογκ. Μια εντελώς φανταστική ιδιότητα, που τα μηχανήματα δέχτηκαν και αναπαρήγαγαν σαν αληθινή.

Κι αν αυτό ακούγεται διασκεδαστικό, σταθείτε για ένα λεπτό. Αν ένα ψέμα για χοτ ντογκ πέρασε τόσο εύκολα, τι γίνεται με τα ψέματα που μπορούν πραγματικά να σας βλάψουν;

Υπάρχει απόλυτη απάντηση;

Εδώ ακριβώς αρχίζει η αγωνία. Η ίδια έρευνα εντόπισε περιπτώσεις όπου εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης έδιναν παραπλανητικές πληροφορίες για συμπληρώματα υγείας, οικονομικά ζητήματα και συνταξιοδοτικά θέματα και όλα αυτά βασισμένα σε μία και μόνη ανάρτηση ή ιστοσελίδα.

Όπως εξηγούν ειδικοί στη βελτιστοποίηση μηχανών αναζήτησης, πολλά από αυτά τα συστήματα αντλούν τις απαντήσεις τους από μία μόνο πηγή ή από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Και αυτό τα μετατρέπει σε εύκολη λεία για όποιον θέλει να τα χειραγωγήσει.

Η Λίλι Ρέι, ιδρύτρια της συμβουλευτικής εταιρείας Algorythmic, στέλνει μήνυμα στους πολίτες με σκοπό να καταλάβουμε ότι μέχρι να φτιαχτούν καλύτερες ασπίδες προστασίας, καλό είναι να αντιμετωπίζουμε τις απαντήσεις της AI με υγιή καχυποψία. «Βαδίζουμε προς έναν κόσμο της “μίας απόλυτης απάντησης”», προειδοποιεί. Άλλοτε, η Google σού πρόσφερε δέκα διαφορετικούς συνδέσμους και έκανες μόνος σου την έρευνά σου. Σήμερα, η τεχνητή νοημοσύνη σού σερβίρει μία και μοναδική απάντηση και είναι επικίνδυνα εύκολο να την καταπιείς αμάσητη.

Αρκούν οι «ασπίδες» των τεχνολογικών κολοσσών;

Η Google, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι δεν άλλαξε ουσιαστικά την πολιτική της, αλλά απλώς ξεκαθάρισε τους ήδη υπάρχοντες κανόνες κατά του spam και της χειραγώγησης. Εκπρόσωπός της τονίζει ότι οι μηχανισμοί προστασίας υπάρχουν εδώ και καιρό και εξελίσσονται διαρκώς, ώστε να αντιμετωπίζουν τα νέα κόλπα της παραπληροφόρησης.

Όμως οι ειδικοί δεν πείθονται. Και υπάρχει ένα στοιχείο που κάνει την υπόθεση ακόμη πιο ανησυχητική: το πείραμα με τον «πρωταθλητή των χοτ ντογκ» έγινε μήνες αφότου η Google είχε διαβεβαιώσει ότι είχε ήδη πάρει μέτρα ενάντια στη χειραγώγηση των αποτελεσμάτων AI. Με άλλα λόγια, οι ασπίδες έπεσαν με την πρώτη.

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν και σημάδια αντίστασης. Σύμφωνα με την Ρέι, η Google και το ChatGPT φαίνεται να αφαιρούν ονόματα ή εταιρείες από τις απαντήσεις τους όταν υποψιάζονται απόπειρα αυτοπροβολής μέσω «πειραγμένου» περιεχομένου. Αρκετά εργαλεία έχουν αρχίσει επίσης να προσθέτουν προειδοποιήσεις χαμηλής αξιοπιστίας σε ορισμένες απαντήσεις. Μάλιστα, chatbots όπως το ChatGPT και το Claude της Anthropic ενημερώνουν πλέον ανοιχτά τους χρήστες ότι προσπαθούν να εντοπίσουν και να μπλοκάρουν spam ή παραπλανητικές πληροφορίες.

Μια μάχη χωρίς τέλος

Κι όμως, η μάχη απέχει πολύ από το να έχει κριθεί. Ο Χαρπρίτ Τσάθα, επικεφαλής της συμβουλευτικής εταιρείας Harps Digital, θέτει ότι η Google δίνει έναν αγώνα χωρίς τερματισμό, γιατί όσοι θέλουν να εξαπατήσουν τα συστήματα βρίσκουν συνεχώς καινούργιους δρόμους. Ακόμη κι αν μια εταιρεία τιμωρηθεί για παραπλανητικό περιεχόμενο στην ιστοσελίδα της, μπορεί απλώς να μετακινηθεί σε influencers, σε βίντεο στο YouTube ή σε άλλες πλατφόρμες. Και επειδή η AI της Google αντλεί πλέον πληροφορίες ακόμη και από βίντεο YouTube, το πρόβλημα γίνεται ολοένα πιο μπλεγμένο.

Ποια είναι, λοιπόν, η μοναδική σας πραγματική προστασία; Η απάντηση είναι παλιά, αλλά ποτέ πιο επίκαιρη, η κριτική σκέψη.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να σας μιλά με απόλυτη σιγουριά αυτό όμως δεν σημαίνει ότι λέει την αλήθεια. Το γεγονός ότι μια απάντηση βγαίνει από ένα προηγμένο σύστημα ή από έναν τεχνολογικό γίγαντα δεν την κάνει αυτομάτως αληθινή.