Σομαλία: νέος συναγερμός για την πειρατεία μετά τις καταλήψεις πλοίων

Ανησυχία προκαλούν στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα τα νέα περιστατικά πειρατείας ανοικτά των ακτών της Σομαλίας, καθώς μέσα σε λίγες ημέρες σημειώθηκαν διαδοχικές καταλήψεις πλοίων από ένοπλες ομάδες.

Σύμφωνα με τον βρετανικό οργανισμό UKMTO, την περασμένη Κυριακή οπλισμένοι άνδρες επιβιβάστηκαν και πήραν τον έλεγχο του φορτηγού πλοίου MV Sward, περίπου έξι ναυτικά μίλια ανοικτά της παραθαλάσσιας πόλης Γκαρακάντ. Το πλοίο έπλεε υπό σημαία Σεντ Κιτς και Νέβις.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, αντίστοιχο περιστατικό είχε σημειωθεί με το πετρελαιοφόρο Honour 25, το οποίο έπλεε ανοικτά της πόλης Ντουρντούρα υπό σημαία Παλάου. Η ταχύτητα με την οποία καταγράφηκαν τα δύο συμβάντα έχει αναζωπυρώσει τους φόβους για πιθανή επιστροφή της πειρατικής δράσης στην περιοχή.

Η ανησυχία εντείνεται λόγω της ήδη επιβαρυμένης κατάστασης στις θαλάσσιες μεταφορές. Η ναυτιλία εξακολουθεί να επηρεάζεται από την αστάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα, μετά τις επιθέσεις των Χούθι στην Υεμένη, ενώ πρόσθετη πίεση προκαλούν και οι εξελίξεις γύρω από το Στενό του Ορμούζ.

Μετά τα τελευταία περιστατικά, το κέντρο συντονισμού της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής κατά της πειρατείας, MSCIO, συνέστησε στα πλοία που κινούνται στην περιοχή να παραμείνουν σε αυξημένη επαγρύπνηση. Παράλληλα, το UKMTO κάλεσε τα πληρώματα να αναφέρουν άμεσα οποιαδήποτε ύποπτη δραστηριότητα.

Τις προηγούμενες ημέρες είχαν καταγραφεί και άλλα περιστατικά με μικρότερα αλιευτικά σκάφη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αρχές εκτιμούν ότι οι πειρατές τα χρησιμοποίησαν ως «μητρικά» σκάφη, ώστε να απομακρυνθούν περισσότερο από τις ακτές και να προσεγγίσουν μεγαλύτερα εμπορικά πλοία.

Παρόμοιο περιστατικό είχε σημειωθεί και στα τέλη Μαρτίου, όταν παραδοσιακό αλιευτικό με ιρανική σημαία καταλήφθηκε περίπου 400 ναυτικά μίλια ανατολικά του Μογκαντίσου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του MSCIO, στόχος των δραστών ήταν να το αξιοποιήσουν για επιθέσεις σε μεγαλύτερα πλοία, ωστόσο τελικά το εγκατέλειψαν στις αρχές Απριλίου.

Η νέα κινητικότητα θυμίζει την περιορισμένη αναζωπύρωση της πειρατείας που είχε παρατηρηθεί στις αρχές του 2024, όταν οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα ανάγκασαν αρκετές ναυτιλιακές εταιρείες να αλλάξουν δρομολόγια και να επιλέξουν τον περίπλου της Αφρικής.

Παρά την αύξηση των περιστατικών, η σημερινή εικόνα δεν συγκρίνεται με την κορύφωση της σομαλικής πειρατείας πριν από περισσότερο από μία δεκαετία. Το 2011, οι επιθέσεις είχαν λάβει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις, πριν περιοριστούν μέσω της παρουσίας διεθνών ναυτικών δυνάμεων, της ενίσχυσης της ασφάλειας στα εμπορικά πλοία και της αυστηρότερης καταδίωξης των δραστών.

Η περιοχή του Πουντλάντ, στο Κέρας της Αφρικής, παραμένει κομβικό σημείο για την κατανόηση του φαινομένου. Η αλιευτική παράδοση της περιοχής, η υπεραλίευση από ξένους στόλους και οι μακροχρόνιες συνέπειες του εμφυλίου στη Σομαλία έχουν δημιουργήσει ένα εύθραυστο περιβάλλον, στο οποίο η πειρατεία μπορεί να επανεμφανιστεί όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν.