Η «ΚΕΡΚΟΠΟΡΤΑ» ΤΗΣ ΑΠΑΓΩΓΗΣ ΜΑΔΟΥΡΟ: ΠΟΙΟΣ ΑΝΟΙΞΕ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ ΣΤΙΣ ΗΠΑ;

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο ως μία από τις πιο «εκπληκτικές και ισχυρές επιδείξεις αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος». Ωστόσο, παραμένει το κρίσιμο ερώτημα: πώς ήταν δυνατόν να εκτελεστεί μια τέτοια μορφή παράνομης απαγωγής (extraordinary rendition) χωρίς να έχει προηγηθεί εσωτερική διάβρωση στο σύστημα ασφαλείας της Βενεζουέλας; Και ποιος αξιωματούχος φέρεται να άνοιξε αυτήν την «κερκόπορτα»;

Τη νύχτα των Θεοφανείων, μόλις δύο ημέρες μετά την εξόντωση δεκάδων ανθρώπων και τη μεταφορά του Μαδούρο και της συζύγου του, το Καράκας συγκλονίστηκε από έντονα πυρά κοντά στο προεδρικό μέγαρο Μιραφλόρες. Το περιστατικό αυτό, σύμφωνα με την El Pais, συνδεόταν άμεσα με τη σύλληψη ενός από τους ισχυρότερους στρατιωτικούς παράγοντες της χώρας: του στρατηγού Χαβιέρ Μαρκάνο Ταμπάτα.

Ο Μαρκάνο ήταν διοικητής της Προεδρικής Φρουράς Τιμών και επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Στρατιωτικής Αντικατασκοπείας (DGCIM). Οι Αρχές δεν τον περίμεναν καν στο σπίτι του: τον συνέλαβαν μέσα στο ημικύκλιο της Εθνοσυνέλευσης και τον μετέφεραν απευθείας στη φυλακή. Λίγο αργότερα, η μεταβατική πρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγκες διέταξε την αποπομπή του και την αντικατάστασή του από τον στρατηγό Γκουστάβο Γκονσάλες Λόπες.

Η Προεδρική Φρουρά Τιμών, υπεύθυνη για την άμεση προστασία του αρχηγού του κράτους, υπέστη σοβαρές απώλειες κατά τη διάρκεια της επιχείρησης. Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το βολιβιανό μέσο Opinion, η απομάκρυνση του Μαρκάνο συνδέεται με την αποτυχία αποτροπής της σύλληψης του Μαδούρο, αλλά και με την προσπάθεια της Ροδρίγκες να δημιουργήσει έναν νέο κύκλο απόλυτης εμπιστοσύνης εντός του καθεστώτος.

Κοιμήθηκε η αεράμυνα της Βενεζουέλας;

Από το φθινόπωρο του 2025, όταν η Ουάσιγκτον άρχισε να ενισχύει εντυπωσιακά την παρουσία της στην Καραϊβική μέσω της Joint Task Force Southern Spear, φαίνεται ότι ξεκίνησε και ο σχεδιασμός της επιχείρησης. Στην επιχείρηση συμμετείχαν περίπου 150 αμερικανικά αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων F-22, F-35, B-1B, drones και μέσα ηλεκτρονικού πολέμου.

Προηγήθηκαν κυβερνοεπιθέσεις, μπλακάουτ, παρεμβολές στις επικοινωνίες και αποδιοργάνωση του συστήματος διοίκησης. Τα EA-18G Growler «τύφλωσαν» τα ραντάρ της βενεζουελανικής αεράμυνας, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και πύραυλοι κατά ραντάρ.

Παρότι η Βενεζουέλα διέθετε προηγμένα συστήματα, όπως S-300 και MANPADS, αυτά δεν ενεργοποιήθηκαν. Σύμφωνα με τον αναλυτή Miguel Santos García, το γεγονός αυτό δείχνει ότι η αεράμυνα είτε δεν λειτούργησε, είτε παρακάμφθηκε εκ των έσω.

Ο ρόλος-κλειδί του Μαρκάνο

Ο καθηγητής Ρόμπερτ Έβαν Έλις, ειδικός στη Λατινική Αμερική, αναφέρει ότι είναι πολύ πιθανό πρόσωπα μέσα στη Βενεζουέλα να συνεργάστηκαν ενεργά με τις ΗΠΑ, εξασφαλίζοντας ότι κρίσιμα τμήματα του μηχανισμού ασφαλείας δεν θα αντιδρούσαν.

Σύμφωνα με την El Pais, ο Μαρκάνο παρουσιάζεται πλέον ως ένας από τους βασικούς προδότες, προκειμένου να εξηγηθεί γιατί τα ραντάρ δεν λειτούργησαν και γιατί ακριβές στρατιωτικές επενδύσεις έμειναν ανενεργές τη νύχτα της επιχείρησης.

Η κολομβιανή υπηρεσία πληροφοριών φέρεται να υποστηρίζει ότι ο Μαρκάνο παρέδωσε στις ΗΠΑ τις ακριβείς συντεταγμένες όπου κοιμόταν ο Μαδούρο και η Σίλια Φλόρες, καθώς και τα τυφλά σημεία του συστήματος ασφαλείας. Επιπλέον, έχουν εντοπιστεί κρυπτογραφημένες επικοινωνίες με ξένες υπηρεσίες εβδομάδες πριν από την επιχείρηση.

Φόβος νέας επίθεσης

Παρά την προσωρινή εκτόνωση, ο φόβος μιας νέας επέμβασης από μονάδες όπως η Delta Force παραμένει υπαρκτός. Το περιβάλλον του Τραμπ φροντίζει να επαναφέρει το σενάριο αυτό περιοδικά, ενισχύοντας την πίεση.

Για τον λόγο αυτό, η Ροδρίγκες επέλεξε να περιβληθεί από πρόσωπα του σκληρού πυρήνα του καθεστώτος και τοποθέτησε τον Γκουστάβο Γκονσάλες Λόπες στην ηγεσία της Προεδρικής Φρουράς.

Μέχρι στιγμής, δεν έχουν απαγγελθεί κατηγορίες για εσχάτη προδοσία, αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, ακόμα και εκείνο της απλής ανικανότητας.

Γράφει ο Σαλαμινομάχος