Παρουσιάστηκε ως η μεγάλη αφρικανική απάντηση στην “κλιματική κρίση” και την ερημοποίηση του Σαχέλ. Όμως, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την έναρξή του, το Μεγάλο Πράσινο Τείχος αφήνει πίσω του σπασμένους φράχτες, εγκαταλειμμένα έργα και κοινότητες που δεν είδαν ποτέ τα χρήματα που ανακοινώθηκαν διεθνώς. Μια έρευνα αποκαλύπτει πώς ένα εμβληματικό πράσινο σχέδιο κινδυνεύει να εξελιχθεί σε σύμβολο αποτυχίας της διεθνούς βοήθειας.
Στην κοιλάδα Ferlo της Σενεγάλης, σπασμένοι φράχτες, ξεραμένα δέντρα και άγονη γη μαρτυρούν την αποτυχία ενός από τα πιο φιλόδοξα περιβαλλοντικά εγχειρήματα της Αφρικής: του Μεγάλου Πράσινου Τείχους. Το έργο, που ξεκίνησε το 2007 από την Αφρικανική Ένωση, φιλοδοξούσε να αναχαιτίσει την ερημοποίηση στη ζώνη Σαχέλ μέσω ενός «τείχους» πρασίνου μήκους 8.000 χιλιομέτρων, από τη Σενεγάλη έως το Τζιμπουτί.
Το σχέδιο υποσχόταν έως το 2030 την αποκατάσταση 100 εκατομμυρίων εκταρίων γης, τη δέσμευση 250 εκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα και τη δημιουργία 10 εκατομμυρίων πράσινων θέσεων εργασίας. Δεκαοκτώ χρόνια μετά, ωστόσο, μεγάλα τμήματα του Τείχους παραμένουν άδεια, ενώ δεκάδες έργα έχουν εγκαταλειφθεί.
Παρά τα δισεκατομμύρια που έχουν ανακοινωθεί από διεθνείς δωρητές, εθνικές υπηρεσίες σε χώρες όπως το Τσαντ και το Τζιμπουτί δηλώνουν ότι η χρηματοδότηση σπάνια φτάνει σε αυτές. Τα κονδύλια διοχετεύονται συχνά απευθείας σε διεθνείς ΜΚΟ και εξωτερικούς φορείς, αφήνοντας τις τοπικές αρχές εκτός ελέγχου και καθιστώντας αδύνατη την ουσιαστική παρακολούθηση των έργων.
Ερευνητές και ακαδημαϊκοί μιλούν πλέον ανοιχτά για ένα μοντέλο «πράσινης νεοαποικιοκρατίας», όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση δυτικά πρότυπα και προσδοκίες, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι παραδοσιακές πρακτικές διαχείρισης γης των τοπικών κοινοτήτων. Έργα όπως περιφραγμένα καταφύγια άγριας ζωής ή εκτεταμένες δενδροφυτεύσεις συχνά αποτυγχάνουν, είτε λόγω έλλειψης νερού είτε επειδή συγκρούονται με τις ανάγκες των κτηνοτρόφων.
Στη Σενεγάλη, κοινοτικά έργα που διαφημίστηκαν ως μοχλοί οικοτουρισμού προσέφεραν ελάχιστα οφέλη στους κατοίκους, ενώ σε περιοχές του Τζιμπουτί γυναίκες συνεταιρισμών εργάστηκαν επί μήνες σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις που τελικά εγκαταλείφθηκαν λόγω εξάντλησης της χρηματοδότησης.
Το Μεγάλο Πράσινο Τείχος, που παρουσιάστηκε ως αφρικανική απάντηση στην κλιματική κρίση, κινδυνεύει να μείνει στη μνήμη ως παράδειγμα αποτυχίας της διεθνούς βοήθειας «από τα πάνω». Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων, διαφάνεια στη χρηματοδότηση και σεβασμό στην τοπική γνώση, ακόμη και τα πιο φιλόδοξα πράσινα σχέδια κινδυνεύουν να καταρρεύσουν μέσα στην άμμο.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
