Ο Τζορτζ Όργουελ, με το 1984 (1949), προειδοποίησε για ένα ολοκληρωτικό κράτος που ελέγχει τους πολίτες μέσω μαζικής επιτήρησης και χειραγώγησης της πληροφορίας. Σήμερα, υποστηρίζεται ότι στις δυτικές κοινωνίες εμφανίζονται πρακτικές που θυμίζουν αυτή τη δυστοπία: τεχνολογίες παρακολούθησης, αναγνώριση προσώπου, ψηφιακές ταυτότητες και προτάσεις για ψηφιακά νομίσματα κεντρικής τράπεζας (CBDC), τα οποία παρουσιάζονται ως «ασφάλεια» και «ευκολία», αλλά μπορεί να λειτουργήσουν ως μηχανισμοί ελέγχου.
Στο πλαίσιο αυτό γίνεται λόγος για «έγκλημα σκέψης» (η ιδέα ότι τιμωρείται όχι μόνο η πράξη, αλλά και η πρόθεση ή η εσωτερική στάση). Ο Τζακ Γουάτσον (2023) επικαλείται περιστατικό σύλληψης γυναίκας για «σιωπηλή προσευχή», ως ένδειξη ότι η ελευθερία έκφρασης και ακόμη και η ελευθερία σκέψης δοκιμάζονται. Παράλληλα, παρατίθεται το παράδειγμα της «τηλεοθόνης» του Όργουελ: μια συσκευή που παρακολουθεί και μεταδίδει ταυτόχρονα, δημιουργώντας την αίσθηση ότι ο πολίτης μπορεί να επιτηρείται συνεχώς.
Η ανάλυση ενισχύεται με ιδέες της Χάνα Άρεντ από το The Origins of Totalitarianism (1979): ο ολοκληρωτισμός, για να λειτουργήσει, επιδιώκει να μετατρέψει τα άτομα σε προβλέψιμα «μοτίβα συμπεριφοράς», δηλαδή σε ανθρώπους πιο εύκολα διαχειρίσιμους. Ο Τζόρτζιο Αγκάμπεν περιγράφει αυτή τη διαδικασία ως υποβιβασμό σε «γυμνή ζωή»—μια ύπαρξη απογυμνωμένη από πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα, όπου ο άνθρωπος αντιμετωπίζεται κυρίως ως σώμα προς διαχείριση.
Στη σύγχρονη πολιτική σκηνή, αναφέρονται προειδοποιήσεις της ευρωβουλευτή Christine Anderson και του Nigel Farage ότι η ψηφιακή ταυτότητα και τα CBDC μπορεί να επιτρέψουν στην κυβέρνηση να επιβάλει περιορισμούς (π.χ. «πάγωμα» λογαριασμών). Ο Tony Blair παρουσιάζεται να προωθεί την αναγνώριση προσώπου και την τεχνητή νοημοσύνη για αστυνόμευση, ενώ ο Eric Adams στη Νέα Υόρκη φέρεται να υπερασπίζεται αντίστοιχες πρακτικές λέγοντας «Ο Μεγάλος Αδελφός σας προστατεύει», με τον Albert Fox Cahn (Surveillance Technology Oversight Project) να προειδοποιεί για κατάχρηση κατά της διαφωνίας.
Ως παράδειγμα αυστηρής καταστολής «λόγου», προβάλλεται η περίπτωση της Lucy Connolly, που καταδικάστηκε σε 31 μήνες για «υποκίνηση φυλετικού μίσους» λόγω tweet, ενώ γίνεται λόγος για περίπου 30 συλλήψεις την ημέρα στη Βρετανία για αδικήματα διαδικτυακής έκφρασης. Το κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι η τεχνολογία δεν είναι αυτομάτως «πρόοδος»· όταν συνδυάζεται με εξουσία και περιορισμούς, μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες όπου τα οργουελικά συνθήματα—«Ο πόλεμος είναι ειρήνη», «Η ελευθερία είναι δουλεία», «Η άγνοια είναι δύναμη»—παύουν να μοιάζουν λογοτεχνική υπερβολή και γίνονται πολιτική πρακτική.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
