Ξέρετε τον «δρόλαπα»; Τι σημαίνει η λέξη που χρησιμοποίησε ο Καρκαβίτσας
«Δρόλαπας»: Η ελληνική λέξη που κρύβει μέσα της ένα άγριο ανεμοβρόχι
Μια λέξη γεμάτη εικόνες περιγράφει τη στιγμή που η δυνατή βροχή συναντά τον σφοδρό άνεμο — και αποκτά ιδιαίτερη δύναμη στη λογοτεχνία.
Υπάρχουν λέξεις που μοιάζουν με ολόκληρη σκηνή. Ο «δρόλαπας» φέρνει στον νου βροχή που πέφτει ορμητικά, δέντρα που λυγίζουν και αέρα που παρασύρει ό,τι βρίσκει μπροστά του.
Η σημασία του είναι συγκεκριμένη: ραγδαία βροχή μαζί με δυνατό άνεμο, δηλαδή ανεμοβρόχι. Το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής καταγράφει τόσο τον τύπο «δρόλαπας» όσο και το «δρολάπι», χαρακτηρίζοντας τη χρήση λαϊκότροπη.
Όταν μια λέξη γίνεται εικόνα
Η εκφραστικότητά της επιτρέπει να περάσει από την περιγραφή του καιρού στη μεταφορά. Όπως το ανεμοβρόχι σαρώνει έναν τόπο, έτσι και μια συμφορά μπορεί να παρασύρει τη ζωή ενός ανθρώπου.
Αυτή τη δύναμη αξιοποιεί ο Ανδρέας Καρκαβίτσας στα Λόγια της Πλώρης, στο διήγημα «Ναυάγια»:
«Ονόμαζε πνιγμούς, μετρούσε θανάτους, έλεγε ναυάγια, περιουσίας χαμούς, συνέπαιρνε χαρές κι ελπίδες σαν δρόλαπας.»
Η παρομοίωση συνδέει την ορμή του καιρού με την απώλεια. Ο δρόλαπας γίνεται η εικόνα μιας καταστροφής που παρασύρει μαζί της περιουσίες, χαρές και προσδοκίες.
Έτσι, μια λιγότερο συνηθισμένη λέξη διατηρεί τη ζωντάνια της: με μία μόνο λέξη, ακούμε σχεδόν τον άνεμο και τη βροχή.





