ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ: ΝΕΑ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΗ ΦΡΟΥΡΑ ΤΗΣ ΙΣΡΑΗΛΙΝΗΣ ΠΡΕΣΒΕΙΑΣ, ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ ΣΤΗ ΣΕΡΒΙΑ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η Σερβία ανέβασε στο υψηλότερο επίπεδο τον συναγερμό για τρομοκρατία την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου. Η απόφαση ακολούθησε την επίθεση με μαχαίρια εναντίον αστυνομικού που φρουρούσε την ισραηλινή πρεσβεία στο Βελιγράδι. Σύμφωνα με τις σερβικές αρχές, ο αστυνομικός τραυματίστηκε ελαφρά στο πρόσωπο και πυροβόλησε τον δράστη, σκοτώνοντάς τον.  

Το περιστατικό συνέβη περίπου δεκαπέντε λεπτά μετά τα μεσάνυχτα. Ο δράστης κρατούσε δύο μαχαίρια και τραυμάτισε τον φρουρό στο αριστερό μάγουλο. Ο αστυνομικός χρησιμοποίησε το υπηρεσιακό του όπλο σε αυτοάμυνα, σύμφωνα με τις αρχές. Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε την επίθεση και ανακοίνωσε ότι δεν τραυματίστηκε κανένα μέλος του προσωπικού της πρεσβείας. Η πρεσβεία ήταν κλειστή εκείνη την ώρα. 

Ο υπουργός Εσωτερικών της απερχόμενης κυβέρνησης, Ivica Dacic, χαρακτήρισε την ενέργεια τρομοκρατική. Ανέφερε ότι ο δράστης ήταν υποστηρικτής του Ισλαμικού Κράτους και διατηρούσε σύμβολα της οργάνωσης στον λογαριασμό του στο Instagram. Πρόσθεσε ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας τον είχαν θέσει υπό παρακολούθηση. 

Η αναφορά στην παρακολούθηση θέτει ερωτήματα για όσα προηγήθηκαν της επίθεσης, πέρα από την ανασύνθεση του συμβάντος. Δεν έχει διευκρινιστεί δημόσια πότε οι αρχές είχαν εντοπίσει τον δράστη, ούτε αν υπήρχαν πληροφορίες για σχεδιαζόμενη βία. Είναι επομένως πολύ νωρίς να εκτιμηθεί αν μπορούσαν να αποτρέψουν την ενέργεια. 

Η νέα επίθεση επαναφέρει το ζήτημα της ασφάλειας της ίδιας διπλωματικής αποστολής. Έξω από την πρεσβεία είχε σημειωθεί ανάλογο περιστατικό στις 29 Ιουνίου 2024. Τότε ένας άνδρας τραυμάτισε με βαλλίστρα στον λαιμό τον αστυνομικό της φρουράς. Ο αστυνομικός πυροβόλησε τον δράστη και τον σκότωσε. 

Οι επιθέσεις του 2024 και του 2026 είχαν κοινό στόχο τη φρουρά της ισραηλινής αποστολής. Πραγματοποιήθηκαν με όπλα που μπορούσε να χρησιμοποιήσει ένα άτομο. Η ομοιότητά τους μπορεί να εξεταστεί ως ενδεχόμενο μοτίβο. Η επιλογή του ίδιου στόχου, όμως, δεν τεκμηριώνει εμπλοκή της ίδιας οργάνωσης. 

Παρόμοιες επιθέσεις έχουν γίνει και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η Europol καταγράφει στην έκθεσή της για το 2026 εννέα ολοκληρωμένες τζιχαντιστικές επιθέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2025. Οι οκτώ έγιναν με μαχαίρια. Αναφέρει επίσης ότι αρκετοί δράστες είχαν δηλώσει πίστη στο Ισλαμικό Κράτος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, υπήρχαν ελάχιστα στοιχεία ότι είχαν λάβει οδηγίες από την οργάνωση. 

Η διάκριση αυτή αφορά άμεσα την υπόθεση του Βελιγραδίου. Η χρήση συμβόλων του Ισλαμικού Κράτους μπορεί να παραπέμπει σε ιδεολογική επιρροή. Η τεκμηρίωση οργανωτικής εμπλοκής απαιτεί διαφορετικά ευρήματα, όπως επικοινωνίες για τη συγκεκριμένη επίθεση, υλική βοήθεια ή συμμετοχή άλλων προσώπων στην προετοιμασία. Το ότι την επίθεση πραγματοποίησε ένα πρόσωπο δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι έδρασε με δική του πρωτοβουλία. 

Το περιστατικό σημειώνεται σε περίοδο πολιτικής μετάβασης στη Σερβία. Στις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου, η φοιτητική εκλογική λίστα επικράτησε του πολιτικού συνασπισμού του Aleksandar Vucic. Ο ίδιος αναγνώρισε την ήττα του. Η απερχόμενη κυβέρνηση παραμένει στα καθήκοντά της μέχρι τον σχηματισμό νέας. Η διαχείριση της επίθεσης και των έκτακτων μέτρων ασφαλείας γίνεται επομένως όσο εκκρεμεί η μεταβίβαση της κυβερνητικής εξουσίας. 

Ο κόκκινος συναγερμός προβλέπει περισσότερους αστυνομικούς και ελέγχους σε υποδομές και πολυσύχναστα σημεία. Πρόκειται για την άμεση αντίδραση των αρχών μετά την επίθεση. Στις επίσημες ανακοινώσεις που ελέγχθηκαν δεν αναφέρονται ενδείξεις για δεύτερη επίθεση. Η διάρκεια των μέτρων αναμένεται να εξαρτηθεί από την εξέλιξη της έρευνας και από το αν θα προκύψουν άλλες απειλές. 

Στη συνέχεια της έρευνας, μένει να διευκρινιστεί αν ο δράστης ριζοσπαστικοποιήθηκε και έδρασε με δική του πρωτοβουλία ή είχε υποστήριξη τρίτων. Η εύρεση συνεργών ή επαφών εκτός Σερβίας θα προσδώσει στην υπόθεση ευρύτερη περιφερειακή διάσταση. Μέχρι να προκύψουν τέτοιες συνδέσεις, το Βελιγράδι αντιμετωπίζει μια νέα επίθεση στον ίδιο διπλωματικό στόχο.  

Η επίθεση στο Βελιγράδι πρέπει να μελετηθεί και από τις ελληνικές αρχές, ώστε να αποφευχθεί ανάλογο περιστατικό στη χώρα μας. Η πρόβλεψη του κινδύνου χρειάζεται να οδηγεί σε έγκαιρες αποφάσεις και μέτρα ανάλογα με τις διαθέσιμες ενδείξεις. Η ευθύνη για την ασφάλεια αρχίζει πολύ πριν από την επίθεση, όταν υπάρχουν ακόμη περιθώρια πρόληψης. Απαιτεί προετοιμασία και προσεκτική αξιολόγηση των πληροφοριών, με σεβασμό στην ελευθερία των ανθρώπων, ώστε η υποψία να μην αντιμετωπίζεται ως απόδειξη ενοχής. Η εμπειρία μιας άλλης χώρας μπορεί να βοηθήσει να προστατευτούν ζωές εδώ. Το ερώτημα λοιπον είναι, πόση αξία δίνουμε στην πρόληψη, όταν η επιτυχία της μπορεί να περνά απαρατήρητη;