ΒΕΛΓΙΟ: ΤΟ 59% ΔΗΛΩΝΕΙ ΧΩΡΙΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ – ΜΟΛΙΣ 1,5% ΠΗΓΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Το Βέλγιο εμφανίζει πλέον μια ιδιαίτερα έντονη εικόνα εκκοσμίκευσης, καθώς σχεδόν έξι στους δέκα πολίτες δηλώνουν ότι δεν ανήκουν σε κάποια θρησκεία. Την ίδια στιγμή, η τακτική συμμετοχή στην καθολική λειτουργία έχει περιοριστεί σε ένα πολύ μικρό τμήμα του πληθυσμού.

Παρά τη σημαντική υποχώρηση της θρησκευτικής πρακτικής, ωστόσο, οι αναγνωρισμένες θρησκευτικές κοινότητες εξακολουθούν να έχουν θεσμικό ρόλο και να λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση.

Η εικόνα της θρησκευτικής ταυτότητας

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 59% των πολιτών δηλώνει ότι δεν έχει θρησκευτική υπαγωγή. Οι Καθολικοί αντιστοιχούν περίπου στο 31% του πληθυσμού, ενώ οι Μουσουλμάνοι στο 6%.

Η απόσταση από το θρησκευτικό παρελθόν της χώρας είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Στην πρώτη απογραφή του Βελγίου, το 1846, περίπου το 99% του πληθυσμού είχε καταγραφεί ως Ρωμαιοκαθολικοί.

Σήμερα, η συμμετοχή στις κυριακάτικες λειτουργίες έχει περιοριστεί δραστικά. Τον Οκτώβριο του 2024, μόλις 173.335 άνθρωποι παρακολούθησαν τη λειτουργία, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 1,5% του συνολικού πληθυσμού.

Το κράτος εξακολουθεί να χρηματοδοτεί τις θρησκευτικές κοινότητες

Παρότι η θρησκευτική συμμετοχή έχει μειωθεί σημαντικά, το βελγικό σύστημα διατηρεί ένα ιδιαίτερο μοντέλο κρατικής χρηματοδότησης.

Το Σύνταγμα προβλέπει ότι το δημόσιο καταβάλλει μισθούς και συντάξεις στους εκπροσώπους των αναγνωρισμένων θρησκειών. Στο σύστημα περιλαμβάνονται ο Ρωμαιοκαθολικισμός, η Ορθοδοξία, ο Ιουδαϊσμός, ο Αγγλικανισμός, ο Προτεσταντισμός και το Ισλάμ, καθώς και ο οργανωμένος κοσμικισμός.

Το 2024, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διέθεσε 129 εκατομμύρια ευρώ για τη μισθοδοσία και τις σχετικές υποχρεώσεις του συστήματος. Παράλληλα, περιφέρειες και δήμοι συμμετέχουν στη χρηματοδότηση και συντήρηση χώρων λατρείας.

Η Καθολική Εκκλησία, λόγω της ιστορικής της παρουσίας, εξακολουθεί να λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης.

Οι εκκλησιαστικοί γάμοι μειώνονται, οι κηδείες παραμένουν ισχυρότερες

Η απομάκρυνση από την εκκλησιαστική ζωή αποτυπώνεται και στις τελετές.

Το 2007 περίπου ένας στους τέσσερις γάμους πραγματοποιούνταν στην Καθολική Εκκλησία. Το 2024 καταγράφηκαν μόλις 4.896 καθολικοί γάμοι, σε σύνολο 48.589 γάμων σε ολόκληρη τη χώρα.

Διαφορετική είναι η εικόνα στις κηδείες. Το 2024 πραγματοποιήθηκαν 35.515 καθολικές κηδείες, αριθμός που αντιστοιχεί στο 31,7% των θανάτων στο Βέλγιο.

Έτσι, ενώ η εκκλησιαστική παρουσία στους γάμους έχει περιοριστεί σημαντικά, οι θρησκευτικές τελετές που συνδέονται με τον θάνατο εξακολουθούν να διατηρούν μεγαλύτερη απήχηση.

Η μετανάστευση αλλάζει τη θρησκευτική εικόνα

Παράλληλα με την εκκοσμίκευση του γηγενούς πληθυσμού, οι δημογραφικές αλλαγές δημιουργούν διαφορετικές θρησκευτικές τάσεις στις μεγάλες πόλεις.

Έρευνα της φλαμανδικής κυβέρνησης το 2022 έδειξε ότι μόλις το 6% των ερωτηθέντων βελγικής καταγωγής συμμετείχε σε θρησκευτικές συνάξεις κάθε εβδομάδα.

Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν αρκετά υψηλότερο μεταξύ πολιτών με μεταναστευτικό υπόβαθρο: 25%-33% για άτομα τουρκικής, μαροκινής και αφγανικής καταγωγής, ενώ έφτανε περίπου στο 50% για όσους είχαν καταγωγή από το Κονγκό.

Οι αλλαγές αποτυπώνονται και στα σχολεία

Η διαφοροποίηση των θρησκευτικών τάσεων γίνεται ακόμη πιο εμφανής στις επιλογές μαθημάτων στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Στη Φλάνδρα, για το σχολικό έτος 2025-26, το 43% επέλεξε μάθημα ηθικής, το 26% Ισλάμ και το 20% Καθολικισμό.

Στο γαλλόφωνο Βέλγιο και στις Βρυξέλλες, τα αντίστοιχα ποσοστά για το 2024-25 ήταν 32% για την ηθική, 26% για το Ισλάμ και 15% για τον Καθολικισμό.

Στις ίδιες τις Βρυξέλλες, ωστόσο, η εικόνα είναι ακόμη πιο διαφορετική: το μάθημα του Ισλάμ συγκεντρώνει το 53% των επιλογών, έναντι 17% για την ηθική και μόλις 10% για τον Καθολικισμό.

Τα στοιχεία αποτυπώνουν τις μεγάλες διαφοροποιήσεις που υπάρχουν ανάμεσα στις περιοχές του Βελγίου και δείχνουν ότι η υποχώρηση της παραδοσιακής θρησκευτικής ταυτότητας συνυπάρχει με σημαντικές δημογραφικές αλλαγές.