Βέλγιο: Σε κυβερνητική κρίση η χώρα – Παραιτείται ο πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ

Το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και την εξοικονόμηση 10 δισ. ευρώ έως το 2029 οδηγεί τον πρωθυπουργό στον βασιλιά Φίλιππο

Σε περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας εισέρχεται το Βέλγιο, μετά την αποτυχία των κυβερνητικών εταίρων να συμφωνήσουν για τον πολυετή ομοσπονδιακό προϋπολογισμό. Ο πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ αναμένεται να υποβάλει σήμερα, Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, την παραίτησή του στον βασιλιά Φίλιππο.

Οι πολύωρες διαπραγματεύσεις στο περιορισμένο υπουργικό συμβούλιο, γνωστό ως Kern, ολοκληρώθηκαν λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής χωρίς αποτέλεσμα, παρά τις νέες προτάσεις που κατέθεσε ο πρωθυπουργός.

Στο επίκεντρο βρισκόταν η εξεύρεση περίπου 10 δισ. ευρώ έως το 2029, με στόχο τον περιορισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Η απόφαση του βασιλιά και το ενδεχόμενο νέας προσπάθειας

Η συνάντηση του Ντε Βέβερ με τον βασιλιά Φίλιππο αναμένεται να καθορίσει τις επόμενες πολιτικές εξελίξεις. Ο μονάρχης μπορεί είτε να αποδεχθεί την παραίτηση είτε να ζητήσει από τον πρωθυπουργό να συνεχίσει τις προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας, δίνοντας περισσότερο χρόνο στους κυβερνητικούς εταίρους.

Παρά το αδιέξοδο, οι αντιπρόεδροι της κυβέρνησης δεν επιθυμούσαν τη διακοπή των διαπραγματεύσεων, εκτιμώντας ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο συμβιβασμού.

«Ο Μπαρτ πηγαίνει στον βασιλιά αύριο, ελπίζω ότι αυτό θα προκαλέσει ένα ηλεκτροσόκ στους εταίρους, μια αλλαγή νοοτροπίας και μια τελευταία προσπάθεια για συμφωνία μεταξύ Δευτέρας και Τρίτης. Διαφορετικά, θα πρόκειται για βαθιά κρίση», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας από τους αντιπροέδρους της κυβέρνησης.

Η διαφωνία για φόρους και περικοπές

Το βασικό σημείο τριβής μεταξύ των πέντε κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού Arizona (N-VA, MR, Les Engagés, CD&V και Vooruit) αφορά τον τρόπο κατανομής των δημοσιονομικών βαρών.

Ειδικότερα, το φιλελεύθερο MR απορρίπτει την αύξηση του ΦΠΑ και ζητά να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις περικοπές κρατικών δαπανών. Αντίθετα, το σοσιαλιστικό Vooruit και οι κεντρώοι Les Engagés υποστηρίζουν την αύξηση της φορολόγησης των υψηλών εισοδημάτων και των μεγάλων περιουσιών.

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, προτάσεις για υψηλότερη φορολόγηση των υπεραξιών και των χρηματιστηριακών συναλλαγών.

Οι Les Engagés και το MR επιχείρησαν να περιορίσουν τη δημοσιονομική προσπάθεια στα 8 δισ. ευρώ, αντί των 10 δισ. που ζητούσε ο πρωθυπουργός, χωρίς ωστόσο να υπάρξει συμφωνία.

Προειδοποιήσεις για την οικονομία και το 2027

Ο Ντε Βέβερ έχει προειδοποιήσει για τον κίνδυνο υποβάθμισης της πιστοληπτικής αξιολόγησης του Βελγίου, εάν δεν υπάρξει συμφωνία για τον προϋπολογισμό, επισημαίνοντας τις πιθανές συνέπειες μιας περαιτέρω επιδείνωσης των δημόσιων οικονομικών.

Παράλληλα, έχει απορρίψει την προσφυγή στο σύστημα των προσωρινών δωδεκατημορίων, το οποίο θα επέτρεπε στη χώρα να ξεκινήσει το 2027 χωρίς εγκεκριμένο νέο προϋπολογισμό, με προσωρινή χρηματοδότηση βάσει του προηγούμενου.

Παρά την πολιτική ένταση, η άμεση πτώση της κυβέρνησης δεν θεωρείται δεδομένη. Στο εσωτερικό του συνασπισμού εξακολουθούν να υπάρχουν εκτιμήσεις ότι μπορεί να βρεθεί συμβιβαστική λύση, εφόσον τα κόμματα αποδεχθούν αμοιβαίες υποχωρήσεις.

Ο πρωθυπουργός αποχώρησε από το γραφείο του περίπου στις 2:30 τα ξημερώματα, με την έκβαση της κρίσης να εξαρτάται πλέον από τη στάση του βασιλιά και την πορεία των διαπραγματεύσεων τις επόμενες ώρες.