Τραμπ: Προτεραιότητα το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ – Στροφή στη στρατηγική απέναντι στο Ιράν

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στη σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει τον τερματισμό της πολεμικής αναμέτρησης, δίνοντας πλέον απόλυτη προτεραιότητα στην επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και στη διασφάλιση της παγκόσμιας ενεργειακής ροής.

Η αμερικανική στρατηγική απέναντι στην Τεχεράνη φαίνεται να εισέρχεται σε νέα φάση, με τον Αμερικανό πρόεδρο να εμφανίζεται διατεθειμένος ακόμη και να αναστείλει τις προσπάθειες για μια νέα πυρηνική συμφωνία με το Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα κρίσιμης σημασίας Στενό του Ορμούζ.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται η Wall Street Journal, η προτεραιότητα της Ουάσιγκτον μετατοπίζεται από την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα στην άμεση αποκλιμάκωση της κρίσης και στην αποκατάσταση της ομαλής διέλευσης των πλοίων από μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.

Αμερικανός αξιωματούχος φέρεται να υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη ολοκληρώσει τους στρατιωτικούς στόχους που είχαν θέσει απέναντι στο Ιράν.

Με δεδομένο αυτό, το ενδιαφέρον του Λευκού Οίκου στρέφεται πλέον στην αποκατάσταση της ροής της παγκόσμιας ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αναμένεται να διατηρήσει τις στρατιωτικές της επιλογές διαθέσιμες σε περίπτωση που το Ιράν προχωρήσει σε νέες επιθέσεις εναντίον πλοίων ή επιχειρήσει να διατηρήσει τον αποκλεισμό της θαλάσσιας οδού. Το άνοιγμα του Στενού αποκτά έτσι καθοριστική σημασία για την επόμενη ημέρα της σύγκρουσης.

Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εκτιμά ότι, εφόσον δεν υπάρξει εμφανής πρόοδος στην επαναφορά του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν ξανά, θα μπορούσε να διατηρηθεί η υφιστάμενη εκεχειρία.

Παράλληλα, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει στην άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και σε μια σταδιακή αποκλιμάκωση της στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση σηματοδοτεί, σύμφωνα με τις πληροφορίες, μια αξιοσημείωτη διαφοροποίηση από την αρχική θέση του Αμερικανού προέδρου.

Αρχικά, η Ουάσιγκτον επέμενε ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία θα έπρεπε να περιλαμβάνει αυστηρές και αξιόπιστες εγγυήσεις για την οριστική αποτροπή της ιρανικής πυρηνικής απειλής.

Πλέον, η επαναλειτουργία των Στενών φαίνεται να αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα.

Η εκτίμηση Τραμπ για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν

Παράλληλα με το ζήτημα του Ορμούζ, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να θεωρεί ότι το Ιράν θα αντιμετωπίσει σημαντικές δυσκολίες στην προσπάθειά του να ανασυγκροτήσει τις πυρηνικές του δυνατότητες.

Ο Τραμπ φέρεται να έχει εκφράσει σε ανώτερους συνεργάτες του την άποψη ότι η καταστροφή τριών βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων έχει περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα της Τεχεράνης να επαναφέρει άμεσα το προηγούμενο επίπεδο δραστηριότητας.

Παράλληλα, εκτιμάται ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θα μπορούσαν να εντοπίσουν οποιαδήποτε προσπάθεια ανακατασκευής των εγκαταστάσεων ή ανάπτυξης ενός μυστικού προγράμματος με στόχο την κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Η αντίληψη αυτή ενισχύει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, την πεποίθηση του Τραμπ ότι η απειλή νέων αμερικανικών στρατιωτικών πληγμάτων μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικός μηχανισμός αποτροπής.

Σκληρή στάση από την Τεχεράνη

Την ίδια ώρα, το Ιράν εμφανίζεται να θέτει μια σειρά από απαιτήσεις προτού προχωρήσει στο πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγαντρ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, φέρεται να ζητά από τις Ηνωμένες Πολιτείες τον οριστικό τερματισμό του πολέμου, την άρση του ναυτικού αποκλεισμού και την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων.

Στις απαιτήσεις περιλαμβάνονται επίσης η κατάργηση των κυρώσεων, η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων, αλλά και ο τερματισμός των αμερικανικών στρατιωτικών ενεργειών εναντίον συμμάχων της Τεχεράνης στην περιοχή.

Οι απαιτήσεις αυτές καταδεικνύουν το χάσμα που εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές και δυσκολεύουν την επίτευξη μιας άμεσης συμφωνίας.

Η τιμή της βενζίνης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα

Σημαντικό ρόλο στη στάση της αμερικανικής κυβέρνησης φαίνεται να διαδραματίζει και η πορεία των τιμών της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ διαθέτει περιθώριο να περιμένει και να επιχειρήσει να ξεπεράσει το διπλωματικό αδιέξοδο, όσο οι τιμές παραμένουν σε διαχειρίσιμα επίπεδα.

Η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ διαμορφώθηκε στα 4,02 δολάρια το γαλόνι, έναντι 3,16 δολαρίων την αντίστοιχη περίοδο έναν χρόνο νωρίτερα. Παρά τη σημαντική ετήσια αύξηση, η τιμή εμφανίζεται ελαφρώς χαμηλότερη σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Η εξέλιξη των τιμών της ενέργειας αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία για τον Λευκό Οίκο, καθώς μια παρατεταμένη διαταραχή στην κυκλοφορία πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Δύσκολη η διπλωματική έξοδος

Το βασικό πρόβλημα για την Ουάσιγκτον είναι ότι οι δύο πλευρές εμφανίζονται να επιδιώκουν διαφορετικούς στόχους.

Ο Τραμπ φαίνεται να επιδιώκει την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και την αποφυγή μιας παρατεταμένης στρατιωτικής εμπλοκής, διατηρώντας παράλληλα την πίεση προς την Τεχεράνη.

Το Ιράν, από την άλλη, επιχειρεί να αξιοποιήσει τον έλεγχο των Στενών ως διαπραγματευτικό όπλο, απαιτώντας σημαντικές παραχωρήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από την πλήρη επαναλειτουργία τους.

Έτσι, το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο για την πορεία της σύγκρουσης.

Το εάν θα υπάρξει συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τη διατήρηση της εκεχειρίας ή εάν η αντιπαράθεση θα οδηγηθεί σε νέο κύκλο έντασης αποτελεί πλέον το βασικό ερώτημα για τη Μέση Ανατολή και τις διεθνείς αγορές ενέργειας.