Το ΥΠΕΘΑ τετέλεσται – «Ζήτω η αυλή του Μαξίμου» ο Μητσοτάκης παίρνει τον στρατό στα χέρια του

Με πρόσχημα τον εκσυγχρονισμό της κρατικής αρχιτεκτονικής για θέματα εθνικής ασφάλειας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προχωρά σε μια θεσμική εκτροπή με βαριές πολιτικές προεκτάσεις. Η δημιουργία της Γενικής Γραμματείας Εθνικής Ασφάλειας (ΓΓΕΑ) απευθείας στην Προεδρία της Κυβέρνησης, δεν είναι απλώς μια νέα γραφειοκρατική δομή· είναι μια μεθοδική κίνηση αφαίρεσης αρμοδιοτήτων από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και προσωπική «κηδεμονία» του Νίκου Δένδια, του τελευταίου εσωκομματικού αντίβαρου στον Μαξίμου.

Η ΓΓΕΑ, που εξαγγέλθηκε στις 2 Απριλίου από τον ίδιο τον πρωθυπουργό με μπόλικη δόση θεσμικού λούστρου, συνιστά στην ουσία την κατάργηση του αυτοτελούς στρατηγικού ρόλου του ΥΠΕΘΑ. Από τη σύνταξη της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας μέχρι την εποπτεία κρίσιμων λειτουργιών του στρατεύματος και των εξοπλιστικών προγραμμάτων, η νέα γραμματεία εκτοπίζει υφιστάμενους θεσμούς και τα πρόσωπα που τους υπηρετούν – με πρώτο τον Δένδια.

Ένας νέος μηχανισμός κομματικής επιτήρησης

Το Προεδρικό Διάταγμα 38/2025 καθιστά τη ΓΓΕΑ επιτελικό κέντρο παρακολούθησης και ελέγχου των πάντων στον τομέα της ασφάλειας. Από την «εκπόνηση και έγκριση της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας» έως την καθημερινή διαχείριση κινδύνων και υβριδικών απειλών, η νέα δομή αποκτά υπερεξουσίες, πλήρως εναρμονισμένες με το μοντέλο ενός πρωθυπουργικού κράτους που δεν λογοδοτεί ούτε καν στους υπουργούς του.

Κάτω από ένα φαινομενικά τεχνοκρατικό πλαίσιο, κρύβεται η πολιτική εργαλειοποίηση των εθνικών θεσμών ασφάλειας. Η ΓΓΕΑ έχει σχεδιαστεί ώστε να υπονομεύει τις βασικές αρμοδιότητες του ΥΠΕΘΑ – από την αμυντική στρατηγική έως και τη δομή δυνάμεων των Ενόπλων Δυνάμεων. Στην πράξη, το υπουργείο μετατρέπεται σε εκτελεστικό βραχίονα αποφάσεων που λαμβάνονται αλλού, πίσω από κλειστές πόρτες στο Μαξίμου.

Δήθεν αναβάθμιση, κανονικός υποβιβασμός – ούτε άμυνα, ούτε πολιτική ανεξαρτησία

Πίσω από τις εξαγγελίες για «θεσμική αναβάθμιση» και «στρατηγική εθνικής ασφάλειας» δεν κρύβεται τίποτα άλλο από τον γνώριμο μικροκομματισμό. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η ασφάλεια της χώρας, αλλά το πώς θα μείνει σε «πολιτική καραντίνα» ο Νίκος Δένδιας – ο οποίος, ας μην κρυβόμαστε, είχε αρχίσει να πιστεύει ότι θα μπορούσε να γίνει κάτι περισσότερο από απλός υπουργός. Η νέα Γενική Γραμματεία, υπαγόμενη απευθείας στον πρωθυπουργό, φροντίζει να του υπενθυμίσει τη θέση του: διακοσμητική. Η άμυνα της χώρας, εν τω μεταξύ, μπαίνει άνετα στο δεύτερο πλάνο, γιατί προέχει η εσωκομματική πειθαρχία.

Κι όμως, για να είμαστε δίκαιοι, η ιδέα ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας δεν είναι καινούργια – υπήρχε από τότε που ο Σπήλιος Σπηλιωτόπουλος ήταν υπουργός. Τότε όμως συζητούσαν για στρατηγική και θεσμική μνήμη. Σήμερα, η ίδια «ιδέα» επιστρέφει όχι ως εθνική αναγκαιότητα, αλλά ως εργαλείο ελέγχου. Ένα εργαλείο κομμένο και ραμμένο ώστε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας –που παραδοσιακά διεκδικούσε κάποια θεσμική αυτονομία– να πάψει να ενοχλεί το πρωθυπουργικό γραφείο. Όλα τα άλλα είναι για τα δελτία Τύπου.

Υπερδομές και μηχανισμοί ελέγχου παντού

Η νέα γραμματεία στήνεται με τρεις μονάδες-κλειδιά που παραπέμπουν σε ένα καθεστώς απόλυτης επιτήρησης:

• Η Διεύθυνση Στρατηγικού Σχεδιασμού, υπεύθυνη για τη χάραξη πολιτικής και την επιμόρφωση στελεχών, με παράλληλες επαφές με θεσμούς του εξωτερικού, υποκαθιστά ουσιαστικά τις επιτελικές υπηρεσίες του ΥΠΕΘΑ.

• Το Αυτοτελές Τμήμα Εκτίμησης Κινδύνων και Υβριδικών Απειλών, με αρμοδιότητα μέχρι και την κυβερνοασφάλεια, ελέγχει κρίσιμες εκτιμήσεις κινδύνου και απειλών, περιορίζοντας ακόμα και το ΓΕΕΘΑ σε δευτερεύοντα ρόλο.

• Το Αυτοτελές Τμήμα Θεμάτων ΚΥΣΕΑ, που έχει στόχο την παρακολούθηση της εφαρμογής των αποφάσεων του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, εισβάλλει μέχρι και στον σχεδιασμό της δομής των Ενόπλων Δυνάμεων, ελέγχοντας τα πάντα.

Υπόγεια ατζέντα και ερωτήματα

Το γεγονός ότι η ΓΓΕΑ συγκροτήθηκε χωρίς αντίστοιχη θεσμική μέριμνα για την αμυντική βιομηχανία είναι ενδεικτικό των προτεραιοτήτων. Παρά τη συνάντηση με εκπροσώπους εταιρειών στο Μαξίμου στις 24 Απριλίου, απουσιάζει παντελώς η ίδρυση μιας γραμματείας για την εγχώρια αμυντική παραγωγή. Άραγε ο στόχος είναι η ενίσχυση της άμυνας ή η απόλυτη κυβερνητική εποπτεία της;

Η απάντηση είναι σαφής: η ΓΓΕΑ δεν είναι τεχνοκρατικό εργαλείο, είναι πολιτικό όπλο. Στήνεται για να διασφαλίσει ότι καμία δομή εξουσίας – θεσμική ή προσωπική – δεν θα λειτουργεί αυτόνομα. Ότι κανένας Δένδιας δεν θα αποκτήσει πολιτική αυθυπαρξία. Ότι ακόμη και η Εθνική Άμυνα θα περνά από το φίλτρο της μικροπολιτικής του Μαξίμου.

Και το τίμημα; Ένα υπουργείο κουτσουρεμένο. Μια στρατιωτική ηγεσία σε καθεστώς εποπτείας. Κι ένα ακόμη βήμα προς μια Ελλάδα με όλο και λιγότερους θεσμούς, και όλο και περισσότερους ελεγκτές στο όνομα της «ασφάλειας».

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Το «μεγάλο comeback» του προέδρου τελείωσε πριν αρχίσει – Στο ΠΑΣΟΚ ψάχνουν σωσίβιο…

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Ο Κυρανάκης ΘΕΛΕΙ να επιδοτούνται τα μπουζούκια – ΟΧΙ οι εργαζόμενοι (Βίντεο)