Το βάρος του «είμαι καλά»: Όταν ακόμη και η λύπη χρειάζεται δικαιολογία

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η απαίτηση για διαρκή αισιοδοξία μπορεί να δυσκολεύει την ειλικρινή έκφραση. Το μήνυμα που δίνουμε στα παιδιά και η αξία μιας συζήτησης χωρίς βιαστικές παραινέσεις.

Το «καλά» βγαίνει συχνά πριν προλάβουμε να σκεφτούμε την απάντηση. Στην καθημερινή κουβέντα μπορεί να είναι απλώς ένας τρόπος ευγένειας. Τι συμβαίνει, όμως, όταν γίνεται η μόνη απάντηση που αισθανόμαστε ότι επιτρέπεται να δώσουμε;

Με αφετηρία το άρθρο της Ανθής Κελέση στο alfavita.gr, το ερώτημα αφορά τις προσδοκίες που συνοδεύουν τα συναισθήματά μας: μπορούμε να παραδεχτούμε ότι δυσκολευόμαστε χωρίς να χρειαστεί αμέσως να δικαιολογηθούμε;

Η αισιοδοξία ως απαίτηση

Μια ενθαρρυντική κουβέντα μπορεί να προσφέρει ανακούφιση. Όταν όμως το «σκέψου θετικά» κλείνει τη συζήτηση, ο άνθρωπος που μίλησε για τη δυσκολία του μπορεί να νιώσει ότι δεν ακούστηκε.

Η έρευνα των Brock Bastian και συνεργατών, που δημοσιεύθηκε στο Emotion το 2012, εξέτασε αυτό το επιπλέον συναισθηματικό βάρος. Σε τέσσερις μελέτες, η αντίληψη ότι οι άλλοι περιμένουν να μη βιώνουμε αρνητικά συναισθήματα συνδέθηκε με εντονότερη αρνητική εμπειρία και χαμηλότερη ευημερία.

Η λύπη μπορεί έτσι να συνοδεύεται από αυτοκριτική: «Γιατί δεν το ξεπερνώ;», «Μήπως είμαι αδύναμος;». Η δυσκολία γίνεται και αφορμή αμφισβήτησης του εαυτού.

Όταν ο άλλος χρειάζεται να ακουστεί

Αν ένας φίλος περιγράφει εξάντληση στη δουλειά, η υπενθύμιση ότι άλλοι βρίσκονται σε χειρότερη θέση δεν απαντά απαραίτητα σε αυτό που βιώνει.

Μια διαφορετική αρχή θα μπορούσε να είναι: «Θέλεις να μου πεις τι σε δυσκολεύει περισσότερο;» Ή: «Προτιμάς να σε ακούσω ή να σκεφτούμε μαζί μια λύση;».

Η συζήτηση αποκτά τότε χώρο για τις ανάγκες του ανθρώπου που μιλά, χωρίς την απαίτηση να αλλάξει αμέσως διάθεση.

Το μήνυμα που φτάνει στα παιδιά

Στο σπίτι και στο σχολείο, μια απογοήτευση που φαίνεται μικρή στον ενήλικα μπορεί να έχει μεγάλη σημασία για το παιδί.

Αντί για ένα βιαστικό «δεν έγινε τίποτα», μπορούμε να δοκιμάσουμε: «Βλέπω ότι στενοχωρήθηκες. Θέλεις να το συζητήσουμε;»

Η αναγνώριση του συναισθήματος συνδυάζεται με σαφή όρια. Ο θυμός, για παράδειγμα, δεν δικαιολογεί το χτύπημα ενός συμμαθητή. Το παιδί χρειάζεται βοήθεια για να εκφράσει τη δυσκολία του με ασφαλή τρόπο.

Υποστήριξη μέσα στα όρια του σχολείου

Ο κοινός οδηγός Teaching with Care των UNESCO, UNICEF και ΠΟΥ αναδεικνύει τις ασφαλείς σχέσεις, τις κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες και τη σύνδεση των μαθητών με κατάλληλη υποστήριξη.

Διευκρινίζει επίσης ότι οι εκπαιδευτικοί δεν αναμένεται να διαγιγνώσκουν ψυχικές διαταραχές ή να παρέχουν εξειδικευμένη φροντίδα.

Το σχολείο μπορεί να καλλιεργεί μια καθημερινότητα στην οποία ένα παιδί ζητά βοήθεια χωρίς ντροπή. Και οι ενήλικες χρειάζονται αντίστοιχο χώρο. Όταν η δυσφορία επιμένει, εντείνεται ή δυσκολεύει την καθημερινότητα, η επαγγελματική υποστήριξη έχει θέση στη φροντίδα μας.