Το Τουρκικό “ανθρωπιστικό προσωπείο” αποτελεί όπλο διαφθοράς και εργαλείο πολιτκής συναλλαγής

Η Τουρκία εδώ και χρόνια διαφημίζει το πρόγραμμα εξωτερικής βοήθειας της και την “ανθρωπιστική της διπλωματία” , ως δείγματα διεθνούς αλληλεγγύης και ανθρωπισμού.

Μετά όμως από καταγγελίες και κοινοβουλευτικές  αποκαλύψεις φαίνεται ότι ένα  ότι μεγάλο μέρος της οικονομικής βοήθειας της Άγκυρας δεν έχει ως στόχο την ανάπτυξη, αλλά εξυπηρετεί πολιτικά, στρατιωτικά και ιδεολογικά συμφέροντα.

Στις 16 Οκτωβρίου 2025, η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης έφερε στο φως στοιχεία που αποκαλύπτουν το χάσμα ανάμεσα στις δηλώσεις της κυβέρνησης και την πραγματική φύση των συμφωνιών βοήθειας που υπογράφονται με ξένες χώρες.

Με φερετζέ το «πράσινο» αφήγημα  με προορισμό την ανταλλακτική  διπλωματία.

Οι δύο χαρακτηριστικές υποθέσεις που πυροδότησαν τον κοινοβουλευτικό σαλο ήταν :

• η διαγραφή χρέους 59 εκατ. δολαρίων προς το Κιργιστάν και
• μία έκτακτη επιχορήγηση 30 εκατ. δολαρίων προς τη Σομαλία.

Ξεπερνώντας κάθε φαντασία , η  τουρκική κυβέρνηση παρουσίασε τη διαγραφή του κιργισιανού χρέους ως «πρωτοβουλία για την προστασία του περιβάλλοντος και την προώθηση της πράσινης οικονομίας».

Πιεζόμενη όμως , η υφυπουργός Εξωτερικών Αϊσέ Μπέρρις Εκίντσι  αναγκάστηκε να αποκαλύψει  ότι το κίνητρο ήταν εντελώς διαφορετικά και βαθιά πολιτικά

Στο Κιργιζιστάν υπήρχαν σχολεία που συνδέονται με το κίνημα του  Φετουλάχ Γκιουλέν. Το Κιργιζιστάν λοιπόν είναι η πρώτη χώρα όπου αυτά τα σχολεία μεταφέρθηκαν στο κρατικό τουρκικό Ίδρυμα Μααρίφ, το οποίο χρηματοδοτείται από το καθεστώς Ερντογάν.

Η επίσημη εξήγηση ήταν ότι η διαγραφή του χρέους ανήκει στα πλαίσια μιας ευρύτερης συνεργασίας στον εκπαιδευτικό τομέα. Η εξηγηση αυτή απέχει έτη φωτός από την επίσημη η «πράσινη» αιτιολόγηση που είχε  αναγράφεται στο έγγραφο της συμφωνίας.

Όμως η υπόθεση του Κιργιζιστάν είναι ακόμα πιο περίπλοκη και σκοτεινή …

Έγκυρες διπλωματικές πηγές  εκφράζουν τη βεβαιότητα ότι τόσο  οι τουρκικές πρεσβείες όσο και τα προξενεία του εξωτερικού παρακολουθούν συστηματικά πολίτες που θεωρούνται επικριτές του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο άμεσος στόχος είναι οι οπαδοί  και υποστηρικτές του κινήματος Γκιουλέν , οι οποίοι  καταγράφονται ως  «τρομοκρατικό δίκτυο».

Χαρακτηριστικό περιστατικό είναι η απαγωγή του εκπαιδευτικού  Ορχάν Ινάντι, ο οποίος ζούσε σχεδόν 30 χρόνια στο Κιργιστάν. Ο Ινάντι αγότερα ανακοινώθηκε ότι τελεί υπό κράτηση στην Τουρκία και έχει κατδικαστεί σε πολυετή φυλάκιση.

Απόβαση στην Αφρική όπου οι θεσμοί αντικαταστάθηκαν από δωροδοκίες .

Από τον  Αλί Μπουράκ Νταριτζιλί, πρώην πράκτορα της ΜΙΤ και νυν φιλοκυβερνητικό σχολιαστής, προέρχεται μια εντελώς κυνική δήλωση που αφορά το πώς βλέπει και χειρίζεται το Τουρκικό κράτο τις χώρες με αδύναμους θεσμούς , όπως οι Αφρικανικές.

«Μπορείς να τους χειριστείς με δωροδοκίες», δήλωσε στεγνά.

ΈΤσι λοιπόν το Κιργιζιστάν στα πλαισια αυτής της εντελώς εικονικής συμφωνίας για την πράσινη μετάβαση, αγόρασε “πράσινο και οικολογικό ” στρατιωτικό οπλισμό τουρκικής παραγωγής συνολικής αξίας που υπερβαίνει τα 33 εκατομύρια δολλάρια .

Φυσικά σε αυτή τη συμφωνία δεν θα μπορούσνα να λείπουν και τα  drones Bayraktar TB2 της γνωστής οικογνειακής επιχείρησης, βεβαίως βεβαίως

Εδώ λοιπόν μπίνει στο παιχνίδι η Σομαλία.

Επιβεβαιωμένα και από την  Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων  η Τουρκία συνεχίζει τη χρηματοδοτική της στήριξη προς τη Σομαλία, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτικής διείσδυσης στο Κέρας της Αφρικής.

Σύμφωνα με επίσημες πηγές έχει συναφθεί συμφωνία με την οποία η Άγκυρα χρηματοδότησε την σομαλική ομοσπονδιακή κυβέρνηση με 30 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά .

Το πρσχημα ήταν ότι το ποσόν σκόπευε να βοηθήσει τους Σομαλούς να στηρίξουν τη λειτουργία του κράτους. .

Η Τουρκική αντιπολίτευση όμως κατήγγειλε ότι δεν υπήρχε διαφάνεια στη διαχείριση αυτών των χρημάτων διότι επικαλούμενη  αναφορές από τοπικές και τουρκικές πηγές, τα χρήματα αυτά οδηγήθηκαν σε αποπληρωμή χρεών εταιρειών που συνδέονται με το περιβάλλον Ερντογάν. Ορισμένες από αυτές διατηρούν μακροχρόνια συμβόλαια στο Μογκαντίσου για τη διαχείριση λιμένων, αεροδρομίων και έργων υποδομής.

«Η τουρκική βοήθεια στη Σομαλία εξυπηρετεί ολοένα και περισσότερο τα επιχειρηματικά συμφέροντα μιας μικρής ομάδας πολιτικά συνδεδεμένων εταιρειών», δήλωσε χαρακτηριστικά μέλος της αντιπολίτευσης, ζητώντας ανεξάρτητο οικονομικό έλεγχο όλων των μεταφορών βοήθειας.

Στρατιωτική παρουσία και δίκτυο εξάρτησης

Από το 2017 η Τουρκία διατηρεί τη μεγαλύτερη στρατιωτική της βάση στο εξωτερικό στη Σομαλία, όπου εκπαιδεύει κάθε χρόνο χιλιάδες Σομαλούς στρατιώτες. Η βάση θεωρείται κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της Άγκυρας για τη δημιουργία ενός άξονα επιρροής στην Ανατολική Αφρική.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο συνδυασμός οικονομικής βοήθειας, στρατιωτικής εκπαίδευσης και έργων υποδομής έχει δημιουργήσει ένα πλέγμα εξάρτησης που επεκτείνει την τουρκική επιρροή πέρα από τα όρια της κλασικής διπλωματίας. Με αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία εμφανίζεται όχι μόνο ως σύμμαχος, αλλά ως απαραίτητος χρηματοδότης και στρατιωτικός προστάτης για κυβερνήσεις που παλεύουν με εσωτερική αστάθεια.

Ένα πρόγραμμα βοήθειας ή ένας μηχανισμός ελέγχου;

Οι αποκαλύψεις για τις διαγραφές χρεών, τις στρατιωτικές συμφωνίες και τις άμεσες επιχορηγήσεις δείχνουν ότι η Τουρκία έχει μετατρέψει το πρόγραμμα εξωτερικής βοήθειας σε πολύπλευρο εργαλείο επιρροής, όπου η «ανθρωπιστική διπλωματία» συγχέεται με την πολιτική εξαγορά, τη διαπλοκή και την εξαγωγή αυταρχισμού.

Όπως παραδέχτηκε ένας πρώην πράκτορας της ΜΙΤ, «το μυστικό είναι να ξέρεις ποιον να λαδώσεις».