Το Δημόσιο δεν μπορεί να οδηγεί την οικογενειακή στέγη σε πλειστηριασμό χωρίς να έχει εξετάσει πρώτα αν υπάρχουν άλλα περιουσιακά στοιχεία για την είσπραξη της οφειλής. Με την απόφαση 1404/2026, το Συμβούλιο της Επικρατείας υπενθυμίζει ότι η αναγκαστική εκτέλεση έχει όρια και πως η προστασία της κατοικίας δεν μπορεί να παραμερίζεται στο όνομα της είσπραξης δημοσίων εσόδων.
Πρώτα έλεγχος της υπόλοιπης περιουσίας
Η απόφαση αφορά χρέη που εισπράττονται με βάση τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων. Στο πεδίο της περιλαμβάνονται οφειλές προς την Εφορία και το Δημόσιο, τους δήμους και τις περιφέρειες, τα ασφαλιστικά ταμεία και άλλα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου.
Το ΣτΕ έκρινε ότι, πριν από την κατάσχεση κατοικίας που αποτελεί τη μοναδική στέγη του οφειλέτη και της οικογένειάς του, οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να ερευνήσουν αν υπάρχουν άλλα κατασχετά περιουσιακά στοιχεία. Πρέπει, επίσης, να τεκμηριώνουν ότι αυτά δεν επαρκούν ή δεν μπορούν να αξιοποιηθούν για την είσπραξη της οφειλής.
Με άλλα λόγια, η πρώτη κατοικία δεν μπορεί να επιλέγεται ως εύκολη λύση, χωρίς ουσιαστική εξέταση των εναλλακτικών. Αν υπάρχουν άλλα περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να καλύψουν την απαίτηση, η προσφυγή στο μέτρο που απειλεί την οικογενειακή στέγη δεν είναι σύννομη.
Η υπόθεση που έφτασε στο ανώτατο δικαστήριο
Η υπόθεση αφορούσε το 50% μεζονέτας 162 τετραγωνικών μέτρων στο Μοσχάτο, η οποία αποτελούσε την κύρια κατοικία διευθύνοντος συμβούλου εταιρείας. Η ΔΟΥ ΦΑΕ Πειραιά είχε κινήσει διαδικασία πλειστηριασμού για ληξιπρόθεσμες εταιρικές οφειλές ύψους 142.917 ευρώ. Το μερίδιο του ακινήτου είχε αποτιμηθεί σε 100.000 ευρώ, ενώ η τιμή εκκίνησης είχε οριστεί στις 80.000 ευρώ. Ο ιδιοκτήτης υποστήριξε ότι το σπίτι της οικογένειάς του δεν έπρεπε να βρεθεί στο στόχαστρο, καθώς διέθετε και άλλα ακίνητα σε διαφορετικές περιοχές της χώρας. Τα δικαστήρια που εξέτασαν αρχικά την υπόθεση ακύρωσαν το πρόγραμμα πλειστηριασμού. Το Δημόσιο προσέφυγε στο ΣτΕ, ζητώντας να ανατραπεί η κρίση τους, αλλά το ΣΤ΄ Τμήμα απέρριψε την αίτησή του.
Η κατοικία συνδέεται με την αξιοπρέπεια και την οικογενειακή ζωή
Στο σκεπτικό του, το δικαστήριο υπογράμμισε ότι η κατοικία δεν είναι απλώς ένα ακόμη περιουσιακό στοιχείο. Συνδέεται άμεσα με την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την προσωπική και οικογενειακή ζωή. Γι’ αυτό, όταν ένα κρατικό μέτρο μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια της στέγης, οι αρχές πρέπει να αποδεικνύουν ότι ήταν απολύτως αναγκαίο και ότι είχαν προηγουμένως εξετάσει ηπιότερες λύσεις.
Η κρίση αυτή θέτει σαφείς περιορισμούς στην κρατική εξουσία είσπραξης οφειλών. Το Δημόσιο έχει δικαίωμα να διεκδικεί τα χρήματα που του οφείλονται, όμως η διαδικασία δεν μπορεί να αγνοεί τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών ούτε να μετατρέπει την απώλεια της οικογενειακής στέγης σε πρώτη επιλογή.
Ανακοπή σε κάθε στάδιο της διαδικασίας
Η απόφαση διευρύνει και τη δυνατότητα δικαστικής προστασίας των οφειλετών. Ανακοπή μπορεί να ασκηθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της αναγκαστικής εκτέλεσης, από την κοινοποίηση της κατασχετήριας έκθεσης έως και την έκδοση του προγράμματος πλειστηριασμού. Παράλληλα, αν η κατάσχεση της μοναδικής κατοικίας είναι παράνομη, η πλημμέλεια μπορεί να επηρεάσει και τις επόμενες πράξεις που οδηγούν στον πλειστηριασμό. Το μήνυμα του ΣτΕ προς τις αρμόδιες αρχές είναι σαφές: πριν απειληθεί η μοναδική κατοικία μιας οικογένειας, πρέπει να έχει προηγηθεί πραγματικός έλεγχος της υπόλοιπης περιουσίας και να έχει αιτιολογηθεί γιατί δεν υπάρχει ηπιότερος τρόπος είσπραξης.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
