Η καταστροφική πυρκαγιά που έπληξε τον Έβρο και το δάσος της Δαδιάς τον Αύγουστο του 2023 άφησε πίσω της στάχτη, οικοσυστήματα σε κατάρρευση και μια πραγματική, επείγουσα ανάγκη: τη θωράκιση της περιοχής από τον κίνδυνο πλημμυρών. Ωστόσο, έπειτα από έρευνα του VoiceNews παρατηρήθηκε πως τα επίσημα έγγραφα του φακέλου, συνθέτουν ένα χρονικό που δύσκολα συμβιβάζεται με τη λέξη «κατεπείγον», τη λέξη που επικαλέστηκε το ίδιο το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειμένου να αναθέσει έργα ύψους 46 εκατομμυρίων ευρώ σε μία μοναδική εταιρεία, χωρίς ανοιχτό διαγωνισμό.
Antinero και εδώ
Στις 21 Μαρτίου 2023, πέντε μήνες πριν εκδηλωθεί η πυρκαγιά στη Δαδιά, ο τότε αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Θεόδωρος Σκυλακάκης, υπέγραφε την τροποποίηση της απόφασης ένταξης του «Εθνικού Σχεδίου Αναδάσωσης, Προγράμματος Προστασίας Δασών (Antinero II)» στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Με την απόφαση αυτή ο προϋπολογισμός του προγράμματος εκτοξευόταν από τα 193.991.037,40 ευρώ στα 280.791.037,40 ευρώ.
Η καταστροφή και το κατεπείγον μετά από οκτώ μήνες
Τον Αύγουστο του 2023 η φωτιά σαρώνει τον Έβρο και τη Δαδιά, δημιουργώντας την πραγματική ανάγκη αντιπλημμυρικής προστασίας των καμένων ορεινών λεκανών απορροής. Αν κάτι δικαιολογούσε πραγματικά μια διαδικασία κατεπείγοντος, ήταν αυτή η στιγμή.
Το κράτος, όμως, χρειάστηκε οκτώ ολόκληρους μήνες για να κινηθεί. Μόλις στις 25 Απριλίου 2024 ο Γενικός Γραμματέας Δασών εγκρίνει τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ και άρθρο 32Α του ν. 4412/2016), επικαλούμενος ρητά «κατεπείγουσα ανάγκη». Την επόμενη ημέρα, στις 26 Απριλίου 2024, αποστέλλεται η πρόσκληση στην εταιρεία που θα αναλάμβανε τελικά το έργο.
Οκτώ μήνες αδράνειας, και μετά ξαφνικό κατεπείγον. Το ερώτημα είναι αναπόφευκτο: αν η ανάγκη ήταν πράγματι τόσο επείγουσα ώστε να δικαιολογεί την παράκαμψη του ανοιχτού διαγωνισμού, γιατί το κράτος περίμενε οκτώ μήνες για να την αναγνωρίσει;
Οι υπογραφές, δεκαεπτά μήνες μετά τη φωτιά
Ακόμη κι αν δεχτούμε ότι η διαδικασία «ξεκίνησε» τον Απρίλιο του 2024, το κατεπείγον φαίνεται να εξατμίζεται καθώς περνά ο καιρός. Οι τελικές συμβάσεις για την εκτέλεση των έργων υπογράφονται στις 16 Ιανουαρίου 2025, δεκαεπτά μήνες μετά την πυρκαγιά και εννέα μήνες μετά την «κατεπείγουσα» πρόσκληση, με πολιτικά υπεύθυνο του ΥΠΕΝ τον τότε υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρο Σκυλακάκη.
Ανάδοχος και στα τέσσερα τμήματα του έργου αναδεικνύεται η εταιρεία ΗΛΙΟΧΩΡΑ Α.Ε., θυγατρική του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Ίδιο μοτίβο: η πρόσκληση σε πέντε προκαθορισμένες εταιρείες
Η πρόσκληση της 26ης Απριλίου 2024 δεν στάλθηκε σε ανοιχτή αγορά, αλλά σε πέντε ονομαστικά προκαθορισμένους οικονομικούς φορείς, κατ’ εφαρμογή ακριβώς της ίδιας «κλειστής» διαδικασίας του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ και του άρθρου 32Α του ν. 4412/2016 λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που έχει καταγραφεί σε σειρά άλλων συμβάσεων του προγράμματος Antinero. Η πρόσκληση εκδόθηκε από το ΥΠΕΝ απευθείας και το Υπερταμείο, προς τις εξής πέντε εταιρείες:
- P. & C. DEVELOPMENT S.A.
- ΗΛΙΟΧΩΡΑ Α.Ε.
- ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε.
- Τ. & Τ. ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
- ΣΙΑΜΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Πρόκειται για τον ίδιο ακριβώς μηχανισμό «πέντε προσκεκλημένων» που εντοπίζεται σε δεκάδες άλλες συμβάσεις του Antinero σε όλη την επικράτεια: μια χούφτα ονομαστικά επιλεγμένων εταιρειών, χωρίς δημοσιευμένα κριτήρια επιλογής τους, καλείται να καταθέσει προσφορά εκτός κάθε ανοιχτού διαγωνισμού. Η Τ. & Τ. ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ, μάλιστα, δεν είναι άγνωστη σε αυτή τη διαδικασία: εμφανίζεται ως προσκεκλημένη και σε άλλες αντίστοιχες προσκλήσεις του προγράμματος, άλλοτε ως χαμένη, άλλοτε ως ανάδοχος. Το ερώτημα ποιος επιλέγει τα ονόματα των πέντε κάθε φορά προσκεκλημένων, και με ποια κριτήρια, παραμένει αναπάντητο.
Το έργο και το ποσό
Το αντικείμενο του έργου, με τίτλο «Αντιπλημμυρικά έργα διευθέτησης ορεινών λεκανών απορροής, μετά την πυρκαγιά του 2023, σε περιοχές ευθύνης των Δασαρχείων Αλεξανδρούπολης και Σουφλίου και της Διεύθυνσης Δασών Έβρου», αφορά αποκλειστικά την κατασκευή φραγμάτων βάρους, προφραγμάτων και χωματουργικές εργασίες, όχι αναδασώσεις ή φυτεύσεις. Χωρίστηκε σε τέσσερα τμήματα:
- Τμήμα 1 (Δασαρχείο Αλεξανδρούπολης, με ενσωματωμένο και το «Τμήμα 0» Δικέλλων και Μεσημβρίας): 12.043.943,73 €
- Τμήμα 2 (Δασαρχείο Αλεξανδρούπολης, λεκάνη απορροής φράγματος ΔΕΥΑΑ): 10.216.263,52 €
- Τμήμα 3 (Διεύθυνση Δασών Έβρου): 13.549.691,35 €
- Τμήμα 4 (Δασαρχείο Σουφλίου): 10.365.004,49 €
Σύνολο: 46.174.903,09 ευρώ, τα οποία κατευθύνθηκαν στο σύνολό τους σε μία και μόνη εταιρεία, χωρίς η διαδικασία να ανοίξει σε ανταγωνισμό.
Ποιος είναι ο ανάδοχος
Η ΗΛΙΟΧΩΡΑ Α.Ε. (πρώην ΓΕΚΕ Α.Ε.Β.Ε.) είναι θυγατρική της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε., με έδρα στη Λ. Μεσογείων 85 στην Αθήνα. Σύμφωνα με το πλέον πρόσφατο δημοσιευμένο οικονομικό της στοιχείο στο οποίο έχουμε πρόσβαση, την ετήσια οικονομική έκθεση χρήσης 2017, επρόκειτο τότε για μια μικρή, κατά βάση, κατασκευαστική εταιρεία: κύκλος εργασιών 2,14 εκατομμυρίων ευρώ, ζημιές μετά φόρων 1,74 εκατομμυρίων ευρώ, σύνολο ενεργητικού 11,2 εκατομμυρίων ευρώ και μόλις 8 εργαζόμενοι. Ο ορκωτός ελεγκτής είχε μάλιστα εκδώσει «γνώμη με επιφύλαξη», καθώς οι φορολογικές υποχρεώσεις της εταιρείας για τις χρήσεις 2016 και 2017 δεν είχαν ελεγχθεί.
Το γεγονός ότι μια εταιρεία 8 εργαζομένων με ζημίες μέχρι πρότινος, αναλαμβάνει ένα δημόσιο έργο 46 εκατομμυρίων ευρώ, εγείρει ένα ξεχωριστό ερώτημα διαφάνειας: με ποια οικονομικά και τεχνικά κριτήρια αξιολογήθηκε η καταλληλότητα του αναδόχου το 2024 με ζημιογόνο πορεία και ελεγκτική επιφύλαξη;
Τροποποιήσεις 1,5 χρόνο μετά την υπογραφή
Το χρονικό δεν κλείνει με την υπογραφή. Στις 20 Ιουλίου 2026, ενάμιση χρόνο μετά την υπογραφή των συμβάσεων και σχεδόν τρία χρόνια μετά την πυρκαγιά, ο Γενικός Γραμματέας Δασών εγκρίνει τροποποιητικές μελέτες και για τα τέσσερα τμήματα του έργου. Η επίσημη αιτιολογία είναι ότι «διαπιστώθηκαν φαινόμενα που ήταν αδύνατο να προβλεφθούν στην αρχική μελέτη»: αλλάζουν θέσεις και διαστάσεις φραγμάτων, καταργούνται κάποια από τα αρχικώς προβλεπόμενα, προστίθενται νέα.
Οι τροποποιήσεις αυτές συνέπεσαν και με διαδοχικές παρατάσεις της προθεσμίας εκτέλεσης (έως τις 30/6/2026 και στη συνέχεια έως τις 31/7/2026), όπως προκύπτει από τα ίδια τα έγγραφα του φακέλου, μια ακόμη ένδειξη ότι ο αρχικός σχεδιασμός, παρά τον χαρακτηρισμό «κατεπείγον», δεν ανταποκρίθηκε στην πράξη στον προγραμματισμό του.
Οι παρατάσεις που «τακτοποιήθηκαν» αναδρομικά
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, αποτελεί το πώς διαχειρίστηκε η υπηρεσία τη λήξη της ίδιας της αρχικής σύμβασης. Οι συμβάσεις για όλα τα τμήματα του έργου, που υπογράφηκαν στις 16 Ιανουαρίου 2025, είχαν κανονική λήξη στις 16 Ιουνίου 2026.
Στις 12 Ιουνίου 2026, δηλαδή ελάχιστες ημέρες πριν από τη λήξη, η Διεύθυνση Δασικών Έργων και Υποδομών εγκρίνει την πρώτη παράταση, μόλις 14 ημερών, έως τις 30 Ιουνίου 2026. Στις 25 Ιουνίου 2026 εγκρίνεται δεύτερη παράταση, αυτή τη φορά 31 ημερών, έως τις 31 Ιουλίου 2026. Και οι δύο αποφάσεις παράτασης, όμως, αναρτήθηκαν στο ΚΗΜΔΗΣ μόλις στις 22 Ιουλίου 2026, δηλαδή περισσότερο από ένα μήνα μετά τη λήξη της αρχικής σύμβασης και ακόμη και μετά τη λήξη της πρώτης παράτασης, η οποία είχε ήδη εκπνεύσει στις 30 Ιουνίου.
Με άλλα λόγια, το έργο συνεχίστηκε επί εβδομάδες χωρίς η νόμιμη βάση της συνέχισής του, δηλαδή οι ίδιες οι αποφάσεις παράτασης, να έχουν δημοσιοποιηθεί εγκαίρως, όπως επιβάλλει η νομοθεσία για τις δημόσιες συμβάσεις. Η αναδρομική «τακτοποίηση» στο ΚΗΜΔΗΣ, στις 22 Ιουλίου, συμπίπτει χρονικά σχεδόν απόλυτα με την έγκριση των τροποποιητικών μελετών στις 20 Ιουλίου 2026, σαν το σύνολο του φακέλου να «έκλεισε» βιαστικά τη συγκεκριμένη εβδομάδα, μήνες μετά τα γεγονότα που υποτίθεται ότι τεκμηρίωνε.
Τι κρύβετε, κύριε Παπασταύρου;
Το χρονικό αυτών των καθυστερημένων παρατάσεων και αναρτήσεων δεν είναι άσχετο με το ποιος βρίσκεται πολιτικά επικεφαλής του ΥΠΕΝ όσο εξελισσόταν. Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αδιαλείπτως από τον Μάρτιο του 2025, είναι ο Σταύρος Ν. Παπασταύρου. Στην πολιτική του εποπτεία, συνεπώς, ανήκει ολόκληρη η φάση της «τακτοποίησης» του έργου: η πρώτη παράταση (12/6/2026), η δεύτερη παράταση (25/6/2026), η έγκριση των τροποποιητικών μελετών (20/7/2026) και η αναδρομική ανάρτησή τους στο ΚΗΜΔΗΣ, ένα μήνα αργότερα, στις 22/7/2026.
Το ερώτημα, λοιπόν, απευθύνεται στον ίδιο: κύριε Παπασταύρου, τι κρύβετε; Ένα έργο που το ίδιο το κράτος χαρακτήρισε «κατεπείγον» για να παρακάμψει τον ανοιχτό διαγωνισμό χρειάστηκε τελικά δύο διαδοχικές παρατάσεις για να ολοκληρωθεί. Οι σχετικές αποφάσεις δεν αναρτήθηκαν στο ΚΗΜΔΗΣ όταν εκδόθηκαν, αλλά έναν ολόκληρο μήνα αργότερα, αφού είχε ήδη λήξει τόσο η αρχική σύμβαση όσο και η πρώτη παράταση. Γιατί; Και γιατί αυτή η αναδρομική «τακτοποίηση» του φακέλου συνέπεσε ακριβώς με την έγκριση τροποποιητικών μελετών που άλλαζαν εκ βάθρων το φυσικό αντικείμενο του έργου, τρία χρόνια μετά την πυρκαγιά που το γέννησε;
Ένα «κατεπείγον» έργο δεν εξηγείται να καταλήγει σε εγκρίσεις που δίνονται με καθυστέρηση ενός μηνός και δημοσιεύονται αφού έχουν ήδη παρέλθει οι προθεσμίες τις οποίες οι ίδιες θεσμοθετούν. Ο κ. Παπασταύρου, ως καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός, οφείλει να εξηγήσει δημόσια αυτό ακριβώς το αλαλούμ εγκρίσεων, παρατάσεων και τροποποιήσεων γύρω από τα 46 εκατομμύρια ευρώ του Έβρου.
Μήπως, άραγε, φοβηθήκατε μην επηρεαστεί ο φάκελος της πολύ μεγαλύτερης ανάθεσης των 241 εκατομμυρίων ευρώ στον Φαληρικό Όρμο, και έσπευσαν να “κλείσουν” βιαστικά τον φάκελο του Έβρου πριν αυτή προχωρήσει;
Το «κερασάκι»: 300 ακόμη εκατομμύρια στην ΗΛΙΟΧΩΡΑ
Την ίδια ώρα που ο φάκελος του Έβρου αποκαλύπτει το αλαλούμ των παρατάσεων, η ΗΛΙΟΧΩΡΑ Α.Ε. εμφανίζεται, μέσα στον Αύγουστο του 2026, να πρωταγωνιστεί σε ένα πολλαπλάσιο έργο, την «Δημιουργία Αστικού Μητροπολιτικού Πάρκου στον Φαληρικό Όρμο», έργο εκτιμώμενης αξίας 320.000.000€.
Με απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής Αττικής (υπ’ αριθμ. 1006/2026, ληφθείσα στις 26 Ιουνίου 2026), εγκρίθηκε η ανάδειξη ως αναδόχου της Ένωσης Οικονομικών Φορέων «ΤΕΡΝΑ Α.Ε. – ΜΕΤΚΑ ΑΤΕ – ΗΛΙΟΧΩΡΑ Α.Ε. – ΕΛΕΜΚΑ Α.Ε.», με προσφορά 299.526.709,90 ευρώ και έκπτωση 5,50%. Η ΗΛΙΟΧΩΡΑ, δηλαδή, εμφανίζεται και πάλι δίπλα στην ΤΕΡΝΑ Α.Ε., η οποία δεν είναι άσχετη εταιρεία: σύμφωνα με τα δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία της ίδιας της ΗΛΙΟΧΩΡΑ, η ΤΕΡΝΑ Α.Ε. κατέχει το 29,45% του μετοχικού της κεφαλαίου, με το υπόλοιπο 70,55% να ανήκει στη μητρική ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε. Οι δύο εταιρείες του ίδιου ομίλου εμφανίζονται, με άλλα λόγια, ως συνέταιροι στην ίδια ένωση οικονομικών φορέων που κατακυρώνεται ανάδοχος ενός έργου 300 εκατομμυρίων ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανάθεση αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη: η ένωση «ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – ΤΟΜΗ ΑΒΕΤΕ» αμφισβήτησε τη διαδικασία, πρώτα με προδικαστική προσφυγή ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ (απορρίφθηκε) και στη συνέχεια με αίτηση ακύρωσης και αναστολής ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας (επίσης απορρίφθηκε, με την υπ’ αριθ. 637/2026 απόφαση του Δ’ Τμήματος). Η ίδια η διαγωνιστική διαδικασία, εξάλλου, καθυστέρησε επί μήνες εξαιτίας αυτών των προσφυγών και δύο διαδοχικών τροποποιήσεων της διακήρυξης.
346 εκατομμύρια, δύο υπουργοί, καμία εξήγηση
Η αλληλουχία των ημερομηνιών, προϋπολογισμός πριν τη φωτιά, οκτώ μήνες σιωπή μετά τη φωτιά, «κατεπείγουσα» πρόσκληση, δεκαεπτά μήνες μέχρι τις υπογραφές, ενάμιση χρόνο ακόμα μέχρι τις τροποποιήσεις των μελετών, και τέλος παρατάσεις που δημοσιοποιήθηκαν αφού είχαν ήδη λήξει, καταρρίπτει το αφήγημα της άμεσης, επείγουσας κρατικής αντίδρασης που επικαλέστηκε η ίδια η διοίκηση για να δικαιολογήσει την παράκαμψη του ανοιχτού διαγωνισμού. Πρόκειται, μάλιστα, για μια ευθύνη που δεν βαραίνει έναν μόνο υπουργό: την αρχική «κατεπείγουσα» σύμβαση υπέγραψε επί των ημερών του ο Θεόδωρος Σκυλακάκης, ενώ το αλαλούμ των παρατάσεων και των τροποποιήσεων εξελίχθηκε υπό την πολιτική εποπτεία του διαδόχου του, Σταύρου Παπασταύρου.
Το αποτέλεσμα είναι ότι 46 εκατομμύρια ευρώ δημόσιου χρήματος, μέρος τους από το Ταμείο Ανάκαμψης, κατευθύνθηκαν σε μία θυγατρική μεγάλου κατασκευαστικού ομίλου χωρίς τη διαφάνεια ενός πραγματικού διαγωνισμού. Και ενώ ο φάκελος αυτός παραμένει ανοιχτός, η ίδια εταιρεία εμφανίζεται ήδη πρωταγωνίστρια σε ένα ακόμη έργο πολλαπλάσιου μεγέθους, των 300 εκατομμυρίων ευρώ στον Φαληρικό Όρμο, με την ίδια καθυστέρηση στη δημοσιοποίηση των αποφάσεων να επαναλαμβάνεται. Το ερώτημα ποιος, τελικά, ωφελήθηκε από την επίκληση του κατεπείγοντος στον Έβρο παραμένει ανοιχτό, όμως το μέγεθος της συνολικής εικόνας γύρω από την ΗΛΙΟΧΩΡΑ και τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ μεγαλώνει.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
