Το όραμα της «νέας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας»: Η στρατηγική επιρροής του Ερντογάν στον αραβικό κόσμο

Η Τουρκία βρίσκεται σε μια διαδικασία συστηματικής προσπάθειας για την ανάκτηση της επιρροής της στα εδάφη της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μετατρέποντας τον ιστορικό αναθεωρητισμό σε κεντρικό πυλώνα της εξωτερικής της πολιτικής. Σύμφωνα με ανάλυση του Foundation for Defense of Democracies (FDD), οι κινήσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν περιορίζονται σε διπλωματικές χειρονομίες, αλλά αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου περιφερειακής ηγεμονίας.

Ιστορικός αναθεωρητισμός και αλυτρωτική ρητορική

Η στρατηγική της Άγκυρας εκδηλώνεται μέσα από μια σειρά συμβολικών και πολιτικών κινήσεων:

• Συμβολική διείσδυση: Ο Ερντογάν επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο «φυσικός διάδοχος» των σουλτάνων, παρουσιάζοντας ηγετικά στελέχη αραβικών χωρών ως συνεχιστές μιας οθωμανικής κληρονομιάς που οφείλει να επιστρέψει υπό την τουρκική τροχιά.

• Δημογραφικές διεκδικήσεις: Αντίστοιχη τακτική ακολουθείται και στην Αλγερία, όπου η τουρκική πρεσβεία προβάλλει ισχυρισμούς περί τουρκικής καταγωγής σημαντικού μέρους του πληθυσμού, προκειμένου να θεμελιώσει πολιτικά ερείσματα.

• Δηλώσεις για την Ιερουσαλήμ: Η ανοιχτή επιθυμία Τούρκων αξιωματούχων να αναλάβουν ρόλο κυβερνήτη στην Ιερουσαλήμ καταδεικνύει την έκταση των επεκτατικών βλέψεων, οι οποίες συχνά «ντύνονται» με τον μανδύα της ιστορικής δικαιοσύνης.

Το πολιτικό Ισλάμ ως ιδεολογικό όχημα

Η ιδεολογική βάση αυτής της πολιτικής εδράζεται στη σύνδεση των οθωμανικών φιλοδοξιών με το πολιτικό Ισλάμ. Η Μουσουλμανική Αδελφότητα, υποστηριζόμενη από την Τουρκία και το Κατάρ, παρουσιάζεται ως το ιδανικό όχημα για την ενοποίηση του αραβικού κόσμου υπό ένα μοντέλο που απορρίπτει τα δυτικά πρότυπα διακυβέρνησης.

Ωστόσο, η τουρκική αυτή ρητορική συναντά την έντονη αντίδραση της συλλογικής αραβικής μνήμης. Πολλοί αραβικοί λαοί διατηρούν ζωντανές τις αναμνήσεις από τη βίαιη οθωμανική κυριαρχία, βλέποντας στην προσπάθεια της Άγκυρας μια νέα απειλή για την εθνική τους ανεξαρτησία. Ενώ οργανώσεις που πρόσκεινται στο πολιτικό Ισλάμ ενδέχεται να βλέπουν την τουρκική κηδεμονία ως ευκαιρία, ο ευρύτερος αραβικός κόσμος αντιστέκεται, βλέποντας στις κινήσεις του Ερντογάν μια προσπάθεια επιβολής μιας νέας, «νεο-οθωμανικής» κυριαρχίας που υπονομεύει την κυριαρχία και την ταυτότητά του.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Σύλληψη απόστρατου αξιωματικού μετά από 45 χρόνια για τη δολοφονία του προέδρου Ζιαούρ Ραχμάν στο Μπανγκλαντές