Τί «αλλάζει» στις διαθήκες – Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι κληρονόμοι

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Σύμφωνα με πληροφορίες, το νομοσχέδιο που θα αφορά στο νέο Κληρονομικό Δίκαιο θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή εντός του πρώτου τετραμήνου του 2026.

Οι βασικές αλλαγές που θα ισχύσουν είναι οι εξής:

Θα είναι η πρώτη φορά που θα αναγνωρίζονται κληρονομικά δικαιώματα και στον/η σύντροφο του θανόντα, ακόμη και εκτός γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, έστω και υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Οι σύντροφοι, ακόμη και αν ο θανών δεν είχε αφήσει διαθήκη, θα μπορούν να λάβουν ακόμη και το σύνολο της περιουσίας του θανόντα, εάν δεν υπάρχουν άλλοι συγγενείς μέχρι τετάρτου βαθμού. Η διάταξη αυτή ενεργοποιείται εφόσον ο θανών και ο/η σύντροφός του ζούσαν μαζί τουλάχιστον τρία χρόνια. Ακόμα και αν δεν λάβει την περιουσία του θανόντα, ωστόσο, μπορεί ο σύντροφος ενός ανθρώπου που φεύγει από τη ζωή να χρησιμοποιεί την κοινή τους κατοικία για ένα χρόνο, όπως και τα οικιακά σκεύη.

Αλλάζουν τα ποσοστά που λαμβάνει ο κάθε κληρονόμος, όταν δεν υπάρχει διαθήκη. Σε πολλές περιπτώσεις αυξάνεται το ποσοστό του συζύγου που επιζεί, ο οποίος π.χ. θα λαμβάνει το 33% από το 25% που λαμβάνει έως σήμερα, όταν κληρονομεί εξ αδιαθέτου μαζί με ένα παιδί. Παράλληλα, με το νέο Κληρονομικό Δίκαιο ενισχύεται η βούληση του θανόντα, αφού, στην περίπτωση που έχει συντάξει διαθήκη και έχει αφήσει εκτός αυτής τη σύζυγο ή τα παιδιά του, αυτοί σταματούν πλέον να δικαιούνται ποσοστό επί της κληρονομιάς. Τα πρόσωπα που μένουν εκτός διαθήκης και δικαιούνται νόμιμη μοίρα, θα έχουν μόνο δικαίωμα αποζημίωσης, σε μία ρύθμιση που αναμένεται να σταματήσει το φαινόμενο της κατάτμησης των ακίνητων περιουσιών.

Σημαντική αλλαγή έρχεται με την εισαγωγή του θεσμού των κληρονομικών συμβάσεων. Θα επιτρέπεται, όσο ο ενδιαφερόμενος είναι ακόμα εν ζωή, να διαπραγματευτεί με τους κληρονόμους του τα κομμάτια της περιουσίας που θα λάβει ο καθένας κι εφόσον επέλθει συμφωνία θα υπογράφουν όλοι, παρουσία συμβολαιογράφου. Η κληρονομική σύμβαση είναι ένας εντελώς νέος θεσμός στο Ελληνικό Δίκαιο, που θα διέπεται από σαφείς κανόνες, ενώ ο κληρονομούμενος θα μπορεί να επιλέξει ποιο θα είναι το εφαρμοστέο Δίκαιο που θα διέπει τη σύμβαση, το οποίο μπορεί να είναι ακόμα και άλλο από το ελληνικό.

Η κληρονομική σύμβαση θα είναι δεσμευτική, αφού δεν θα μπορεί να ανακληθεί μονομερώς, εκτός αν κάποιος κληρονόμος υποπέσει σε σοβαρό παράπτωμα. Θα μπορεί επίσης και να ακυρωθεί δικαστικά σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (π.χ. λόγω πλάνης, απάτης ή απειλής). Θα προβλέπεται, επίσης, η δυνατότητα να καθίσταται κάποιος κληρονόμος, εφόσον συμφωνεί να παρέχει κάποιο αντάλλαγμα στον κληρονομούμενο. Παράλληλα, θα εισαχθεί και η σύμβαση παραίτησης από μια κληρονομιά. Θα προβλέπεται επίσης η δυνατότητα κάποιος να παραιτείται από μία κληρονομιά έναντι ανταλλάγματος.

Παραμένουν οι ιδιόγραφες διαθήκες, οι οποίες για να ισχύσουν θα πρέπει να ελεγχθούν για τη γνησιότητά τους με μάρτυρες και πραγματογνώμονες, όταν προσκομίζονται σε συμβολαιογράφο από συγγενείς που δεν είναι παιδιά ή σύζυγοι. Ακόμη μία εντελώς νέα διάταξη αφορά τις διαθήκες που καταρτίζονται από πρόσωπα που νοσηλεύονται σε νοσοκομεία ή θεραπευτήρια και ορίζουν ως κληρονόμους τους γιατρούς, νοσηλευτές και διοικητές. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι «ιδιόγραφη διαθήκη η οποία καταρτίζεται από πρόσωπα που περιθάλπονται σε νοσοκομεία, κλινικές, μονάδες, φροντίδας ηλικιωμένων και άλλα θεραπευτήρια κατά τη διάρκεια της περίθαλψής τους ή εντός τριών μηνών από την για οποιονδήποτε λόγο διακοπή της είναι άκυρη κατά το μέρος που με αυτή καταλείπονται περιουσιακά στοιχεία σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, στα οποία ανήκουν τα θεραπευτήρια αυτά ή τα οποία τα διοικούν ή απασχολούνται με οποιαδήποτε σχέση με αυτά, εκτός αν πρόκειται για πρόσωπα που καλούνται στην εξ αδιαθέτου διαδοχή (σ.σ. συγγενείς)».