Οι πυρκαγιές, πέρα από τις εκτεταμένες υλικές ζημιές που προκαλούν, έχουν και σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία, κυρίως λόγω της ατμοσφαιρικής και υδατικής ρύπανσης που αφήνουν στο πέρασμά τους. Ερευνητές της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Harvard T.H. Chan απαντούν στα πιο κρίσιμα ερωτήματα που αφορούν τις επιπτώσεις των πυρκαγιών στην ανθρώπινη υγεία και τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.
Οι φωτιές απελευθερώνουν στον αέρα ένα πολύπλοκο μείγμα ρύπων, με τα λεγόμενα PM2,5 ,εξαιρετικά μικρά σωματίδια, έως και 30 φορές λεπτότερα από μια ανθρώπινη τρίχα, να αποτελούν τον κυριότερο κίνδυνο. Λόγω του μεγέθους τους εισχωρούν εύκολα στον οργανισμό και συνδέονται με αναπνευστικά και καρδιαγγειακά προβλήματα, από ήπιο ερεθισμό και βήχα έως κρίσεις άσθματος, καρδιακές προσβολές και πρόωρους θανάτους, ιδίως σε άτομα με ήδη επιβαρυμένη υγεία. Η υψηλή τοξικότητα του καπνού οφείλεται τόσο στη μεγαλύτερη συγκέντρωση σωματιδίων όσο και στη χημική τους σύσταση, η οποία εξαρτάται από τα υλικά που καίγονται.
Η χρήση μάσκας N95 ή KN95 είναι απαραίτητη για όσους βρίσκονται κοντά σε πληγείσες περιοχές, ακόμη και για ένα μήνα μετά την κατάσβεση, ενώ για ευάλωτες ομάδες, ηλικιωμένους, παιδιά, εγκύους, άτομα με χρόνιες παθήσεις, συνιστάται η χρήση μάσκας ακόμη και σε αποστάσεις έως 160 χλμ. από την πυρκαγιά. Οι ειδικοί προτείνουν τρεις απλές ενδείξεις για την εκτίμηση του κινδύνου: αν βλέπετε, μυρίζετε ή αισθάνεστε τον καπνό ή τη στάχτη, είναι απαραίτητο να λάβετε πρόσθετα μέτρα προφύλαξης.
Η στάχτη που μένει πίσω μπορεί να είναι τοξική, περιέχοντας βαρέα μέταλλα και επικίνδυνες ουσίες όπως αμίαντο, μόλυβδο και υδράργυρο, προερχόμενα από την καύση οικοδομικών υλικών, επίπλων, ηλεκτρονικών συσκευών και οχημάτων. Οι κάτοικοι δεν πρέπει να επιχειρούν μόνοι τους την απομάκρυνσή της. Όσοι χρειάζεται να εισέλθουν σε κατεστραμμένα κτίρια οφείλουν να φορούν εξοπλισμό υψηλής προστασίας, όπως μάσκα P100+multi-gas και γάντια.
Ο καπνός από τις πυρκαγιές είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για τα παιδιά και τις εγκύους. Κατά την εγκυμοσύνη, μπορεί να προκαλέσει υπέρταση κύησης, χαμηλό βάρος γέννησης και πρόωρο τοκετό, ενώ στα παιδιά αυξάνει τον κίνδυνο άσθματος, λοιμώξεων του αναπνευστικού και βρογχίτιδας. Η προστασία περιλαμβάνει χρήση μάσκας όπου είναι εφικτό, περιορισμό της εξωτερικής έκθεσης και παραμονή σε χώρους με καθαρό αέρα και φίλτρα υψηλής απόδοσης (MERV13 ή ανώτερα).
Ακόμη και τα κατοικίδια μπορεί να μεταφέρουν τοξικά σωματίδια μέσα στο σπίτι. Συνιστάται το πλύσιμο ή το σκούπισμα των ποδιών και του τριχώματος μετά από κάθε βόλτα, καθώς και η χρήση ηλεκτρικής σκούπας με φίλτρο HEPA για τον καθαρισμό των χώρων.
Τέλος, η αποκατάσταση των κατοικιών μετά από έκθεση σε καπνό ή στάχτη απαιτεί εξειδικευμένη προσέγγιση. Διαφορετικές επιφάνειες καθαρίζονται με διαφορετικές μεθόδους, ενώ η αντικατάσταση ορισμένων αντικειμένων μπορεί να είναι αναγκαία, ανάλογα με το βαθμό και τη φύση της ρύπανσης.
Ανεξαρτήτως απόστασης από την πηγή της φωτιάς, η παρακολούθηση των συμπτωμάτων και η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση παραμένουν κρίσιμες για την προστασία της υγείας.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
