Συρία 2026: Η Γεωπολιτική Σύγκρουση Τουρκίας και Ισραήλ για την επόμενη ημέρα

Περισσότερο από ένας χρόνος έχει περάσει από την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ και η Συρία παραμένει το επίκεντρο μιας σφοδρής αντιπαράθεσης μεταξύ δύο αντικρουόμενων οραμάτων.

Από τη μία πλευρά, η Τουρκία παλεύει για ένα συγκεντρωτικό και ενιαίο κράτος, ενώ από την άλλη, το Ισραήλ προκρίνει ένα μοντέλο κατακερματισμού που θα διασφαλίζει την περιφερειακή του κυριαρχία.

Η σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ εδράζεται σε θεμελιώδεις διαφορές για τη μορφή που πρέπει να λάβει η Συρία μετά τον εμφύλιο:

• Το Τουρκικό Σχέδιο: Η Άγκυρα επιδιώκει μια Συρία με ισχυρή κεντρική διοίκηση, φιλικά προσκείμενη στην Τουρκία, η οποία θα εγγυάται την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Με το Ιράν αποδυναμωμένο, η Τουρκία αναδεικνύεται στον βασικό ρυθμιστή που επιχειρεί να αναχαιτίσει την ισραηλινή επιρροή.

• Το Ισραηλινό Σχέδιο: Το Τελ Αβίβ προτιμά μια «κατακερματισμένη» Συρία. Ένα αδύναμο κράτος, χωρισμένο σε ζώνες επιρροής, θεωρείται από το Ισραήλ ως η καλύτερη άμυνα ενάντια σε οποιαδήποτε μελλοντική απειλή ή εξωτερική επιθετικότητα.

Η συμφωνία της 10ης Μαρτίου για την ενσωμάτωση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στον εθνικό στρατό έχει βαλτώσει, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο κενό ασφαλείας.

Τα σημαντικότερα σημεία τριβής είναι

η αυτονομία που ζητούν οι SDF και η απαίτηση να διατηρήσουν τις υπάρχουσες δομές τους. Στον αντίποδα η Δαμασκός ζητά την πλήρη διάλυση και ατομική απορρόφηση των μαχητών.

οι στρατηγικοί πόροι, καθώς οι Κούρδοι ελέγχουν τις πετρελαιοπηγές και κρίσιμες φυλακές του Ισλαμικού Κράτους, χρησιμοποιώντας τα ως μοχλό πίεσης.

και τέλος η Άγκυρα που κατηγορεί ευθέως τις SDF για συντονισμό με το Ισραήλ. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ, Χακάν Φιντάν, χαρακτήρισε τη συνεργασία αυτή ως το κύριο εμπόδιο για την εθνική συμφιλίωση.

Αν και η γεωγραφία καθιστά τη σχέση Ισραήλ-SDF λιγότερο άμεση από εκείνη με τους Δρούζους στον νότο, οι δεσμοί παραμένουν υπαρκτοί μέσω των ΗΠΑ.

Το Ισραήλ χρησιμοποιεί την κουρδική αυτονομία για να αποτρέψει τη δημιουργία μιας ισχυρής κεντρικής αρχής.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να στηρίξει στρατιωτικά τους Κούρδους ανεξάρτητα από την Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ παραμένουν ο «εγγυητής» των SDF, γεγονός που περιπλέκει την τουρκική στρατιωτική δράση.

Μια σημαντική αλλαγή στο διπλωματικό πεδίο είναι η σύγκλιση της Τουρκίας με τη Σαουδική Αραβία. Παρά τους παραδοσιακούς ανταγωνισμούς τους, οι δύο χώρες συμφωνούν πλέον σε ένα κοινό όραμα:

«Τουρκία και Σαουδική Αραβία είναι αποφασισμένες να διατηρήσουν την ενότητα της Συρίας, αντιστεκόμενες στην προσπάθεια του Ισραήλ να εκμεταλλευτεί τις μειονότητες για να προκαλέσει κατακερματισμό».

Και οι δύο δυνάμεις ασκούν πιέσεις στην κυβέρνηση Τραμπ για την άρση των κυρώσεων και τη σταθεροποίηση του νέου συριακού κράτους υπό τον πρόεδρο Ahmed Al-Sharaa.

Η υπομονή της Τουρκίας δείχνει ότι εξαντλείται. Εάν η ενσωμάτωση των SDF αποτύχει οριστικά, ένας νέος γύρος τουρκικών στρατιωτικών επιχειρήσεων είναι προ των πυλών.

Οι κρίσιμες μεταβλητές:

Αυτή η κίνηση καθρίζεται από τους εξής παράγοντες

Ο πρώτος είναι το αν ο Λευκός Οίκος θα κληθεί να επιλέξει αν θα στηρίξει τη σταθερότητα που προτείνει ο άξονας Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας ή αν θα δώσει «πράσινο φως» στην ατζέντα του Νετανιάχου για το «Μεγάλο Ισραήλ».

Ο δεύτερος στηρίζεται στην αντίληψη ότι η Τουρκία συνορεύει πλέον de facto με το Ισραήλ στο Γκολάν αυξάνοντας  τις πιθανότητες για μια άμεση ή έμμεση τουρκοϊσραηλινή αναμέτρηση.

 Το μέλλον της Συρίας κρέμεται από μια κλωστή. Η χώρα είτε θα επανέλθει ως ενιαία κρατική οντότητα είτε θα διαλυθεί σε μικρά κρατίδια, θυμίζοντας τις τραγικές μέρες των Βαλκανίων της δεκαετίας του ’90.