Συναγερμός στο ΝΑΤΟ από «αδέσποτα» ουκρανικά drones: Κενά στην αεράμυνα και πολιτικές αναταράξεις στη Βαλτική

Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία διανύει πλέον τον πέμπτο χρόνο του, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) έχουν μετατραπεί σε κυρίαρχο όπλο στα χέρια και των δύο πλευρών. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα έχει σημάνει νέος συναγερμός στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, λόγω επαναλαμβανόμενων παραβιάσεων του εναέριου χώρου ευρωπαϊκών κρατών από ουκρανικά drones που έχουν χάσει τον προσανατολισμό τους.

Τα περιστατικά αυτά εντοπίζονται στις χώρες της Βαλτικής και τη Φινλανδία, κυρίως σε περιοχές που συνορεύουν με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί θύματα, ενώ οι εκτροπές των drones αποδίδονται στις ισχυρές παρεμβολές ηλεκτρονικού πολέμου από τη ρωσική πλευρά, οι οποίες «τυφλώνουν» τα συστήματα πλοήγησης κατά τη διάρκεια ουκρανικών επιδρομών σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές.

Πολιτικό κόστος και ρωσική εκμετάλλευση

Από τα τέλη Μαρτίου έχουν σημειωθεί περίπου 20 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Εσθονίας και της Φινλανδίας. Σε μία περίπτωση, μάλιστα, drone μετέφερε πολεμική κεφαλή που δεν είχε εκραγεί, ενώ δύο άλλα συνετρίβησαν κοντά σε ενεργειακές υποδομές.

Παρά το γεγονός ότι οι σύμμαχοι αναγνωρίζουν πως οι παραβιάσεις από την πλευρά του Κιέβου είναι ακούσιες, οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές:

• Κυβερνητική κατάρρευση στη Λετονία: Οι κακοί χειρισμοί στην ανίχνευση των drones και η καθυστέρηση στην ειδοποίηση των πολιτών οδήγησαν στην πτώση της κυβέρνησης, πέντε μήνες πριν από τις εκλογές του Οκτωβρίου.

• Κρίση εμπιστοσύνης: Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Φινλανδίας προειδοποιεί ότι τέτοια περιστατικά πλήττουν την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις Αρχές και τη δημόσια στήριξη προς την Ουκρανία, κάτι που η Μόσχα επιχειρεί να εκμεταλλευτεί μέσω παραπληροφόρησης, ειδικά σε περιοχές με μεγάλες ρωσικές μειονότητες.

Απειλές για αντίποινα από τη Μόσχα

Η Ρωσία έσπευσε να αξιοποιήσει το θολό τοπίο, προειδοποιώντας τις χώρες της Βαλτικής να μην επιτρέπουν τη διέλευση των ουκρανικών drones, απειλώντας ευθέως με αντίποινα. Παράλληλα, ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Σεργκέι Σοϊγκού, έβαλε στο κάδρο και τη Φινλανδία, δηλώνοντας ότι η Μόσχα διατηρεί το δικαίωμα στην αυτοάμυνα.

Από την πλευρά τους, το Τάλιν, η Ρίγα και το Βίλνιους απέρριψαν κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί άμεσης εμπλοκής τους, ζητώντας ταυτόχρονα από το ΝΑΤΟ πιο δραστικά μέτρα.

Τα όρια της αεράμυνας και τα μέτρα του Κιέβου

Η κρίση αυτή φέρνει στην επιφάνεια σοβαρά επιχειρησιακά κενά στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, λίγους μόλις μήνες μετά την έναρξη της νατοϊκής Επιχείρησης «Ανατολικός Φρουρός» (Eastern Sentry). Οι χώρες της Βαλτικής πιέζουν για άμεση ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα (7-8 Ιουλίου).

Για την εξομάλυνση της κατάστασης, η Ουκρανία ζήτησε επίσημα συγγνώμη και δεσμεύτηκε για τη λήψη τεχνικών μέτρων, στα οποία περιλαμβάνονται:

1. Συστήματα απομακρυσμένης αυτοκαταστροφής μέσω κρυπτογραφημένης εντολής, σε περίπτωση που ένα drone χάσει την επαφή με το δίκτυο.

2. Αποστολές εμπειρογνωμόνων ασφαλείας στις πληγείσες χώρες για τον καλύτερο συντονισμό.

Την ίδια στιγμή, το Κίεβο εντείνει τις επαφές του με τη Δύση, υπογράφοντας νέες συμφωνίες για τη συμπαραγωγή drones, προκειμένου να θωρακίσει την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεών του χωρίς παράπλευρες διπλωματικές απώλειες.